Thách thức dịch bệnh của ngành tôm

Ngành tôm là ngành sản xuất thực phẩm tăng trưởng nhanh nhất thế giới, nhưng đi kèm với nó là thách thức về dịch bệnh do vi khuẩn, virus và ký sinh trùng.

Thách thức dịch bệnh của ngành tôm
Hai bệnh hiện đang gây thiệt hại lớn cho ngành nuôi tôm là EMS và EHP. Ảnh: Internet

Hai bệnh hiện đang gây thiệt hại lớn cho ngành nuôi tôm là:

1. Nhiễm trùng do vi khuẩn, bệnh hoại tử gan tụy cấp (AHPND) còn được gọi là Hội chứng Tử vong sớm (Early Mortality Syndrome - EMS)

2. Nhiễm vi bào tử trùng, Hepatopancreatic microsporidiosis gây ra bởi Enterocytozoon hepatopenaei (EHP).

Bệnh hoại tử gan tụy cấp trên tôm (AHPND)

Bệnh hoại tử hoại tử gan tụy cấp (AHPND) là một vấn đề của các nước chính nuôi tôm - Trung Quốc, Thái Lan, Việt Nam và Malaysia. AHPND có thể xảy ra trong 30 ngày đầu sau khi thả tôm vào ao nuôi, đó là lý do tại sao AHPND thường được gọi là hội chứng tử vong sớm (EMS).

Bệnh này là do vi khuẩn xâm lấn đường tiêu hóa tôm và sản sinh ra một độc tố gây hủy hoại mô và rối loạn chức năng gan tụy, cơ quan tiêu hóa tôm. Thủ phạm là vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus (Vp), một loại vi khuẩn phổ biến trong nước mặn lợ.

Các loài tôm bị ảnh hưởng là:

• Tôm sú (Penaeus monodon)

• Tôm thẻ chân trắng Thái Bình Dương (Litopenaeus vannamei, trước đây có tên là Penaeus vannamei)

• Tôm thẻ chân trắng Trung Quốc (Penaeus chinensis)

• Tỷ lệ tôm chết nhiễm bệnh có thể vượt quá 70%.

Các biện pháp phòng ngừa, kiểm soát và giảm nhẹ bao gồm:

• Cải thiện an ninh sinh học tại các trang trại, khu vực, quốc gia.

• Quản lý vùng của các đơn vị sản xuất giống

• Đánh giá rủi ro bệnh tật,

• Xây dựng và thực hiện các kế hoạch y tế thú y thuỷ sản.

Trừ khi được chứng nhận là không có AHPND, không khuyến khích sử dụng thức ăn sống cho tôm bố mẹ hoặc nếu sử dụng thức ăn sống, chúng nên được khử trùng hoặc đông lạnh để giảm khả năng lây nhiễm AHPND. Giảm mật độ thả có thể có hiệu quả, cũng giống như việc sử dụng probiotic. Việc sử dụng công nghệ Biofloc - tăng cường chất lượng nước bằng cách cân bằng carbon và nitơ trong hệ thống - cũng đã được báo cáo là giúp giảm tác động của AHPND

Bệnh vi bào tử trùng (EHP)

So với AHPND, rất ít ảnh báo cáo ảnh hưởng do khó nhận biết bất thường trong tháng nuôi đầu tiên. Tôm nuôi do nhiễm vi bào tử trùng Enterocytozoon hepatopenaei (EHP). Bệnh EHP đầu tiên được phát hiện trên Paraeus monodon và sau đó được báo cáo ngày càng tăng ở Ấn Độ, trầm trọng hơn do lũ lụt. Điều được biết đến là EHP chỉ xâm nhiễm vào các tế bào biểu mô ống tụy ở gan tụy tôm. Các bào tử rất nhỏ (1.1 x 0.60-0.07μm).

Mặc dù trước đây EHP chỉ báo cáo là được tìm thấy trong các tế bào biểu mô ống tụy ở gan tụy. Trong năm 2010, EHP được báo cáo là có liên quan đến “hội chứng phân trắng” (WFS), nhưng các thử nghiệm tiếp theo đã thất bại trong việc chỉ ra mối quan hệ EHP với WFS. Các bào tử EHP rất bền và EHP có thể lây truyền theo chiều ngang từ tôm sang tôm. Do đó, sự lây nhiễm EHP có thể lây lan dần dần và sẽ được tăng cường theo các vụ tôm liên tiếp theo thời gian.

Biện pháp phòng tránh, kiểm soát và giảm nhẹ EHP:

Phát hiện và sàng lọc tôm giống được thực hiện bằng cách sử dụng PCR. Phân tích mô học cho bào tử là có thể, nhưng rất khó trừ khi được thực hiện bởi các chuyên gia mô bệnh học. Nên tránh thức ăn sống cho tôm bố mẹ, thức ăn sống phải được đông lạnh hoặc khử trùng.

Ở trại nuôi, công tác chuẩn bị ao có vai trò rất quan trọng. Do EHP có sức chống chịu tốt đối với các phương pháp khử trùng thông thường nên khó loại mầm bệnh ra khỏi hệ thống. Có nghiên cứu cho rằng EHP có thể tồn tại sau khi đã xử lý Chlorine ở 100 ppm. Có khuyến cáo nên sử dụng vôi nóng (CaO) để xử lý ao để có thể đạt độ pH đáy ao trong quá trình cải tạo cao hơn 11 - 12 để làm chết mầm bệnh EHP.

Đăng ngày 24/11/2017
NIMDA TH
Dịch bệnh

Một số loài ký sinh trùng phổ biến ở tôm

Trong quá trình nuôi tôm luôn gặp phải các trường hợp tôm nhiễm bệnh mà chết dần. Trong đó, ký sinh trùng là một trong những nguyên nhân gây ra, đặc biệt là các loài nội ký sinh trùng. Cùng tìm hiểu qua đặc điểm của những loài ký sinh trùng dưới đây nhé!

Tôm
• 09:56 22/02/2024

Không nên chủ quan với các bệnh đường ruột trên tôm

Với sự phát triển của ngành nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là về tôm, việc thấu hiểu về đường ruột tôm mở ra cánh cửa cho những tiến bộ trong y học thủy sản và ứng dụng những công nghệ, kỹ thuật hiện đại trong việc cải thiện sản xuất và chất lượng tôm nuôi.

Tôm thẻ
• 09:43 19/02/2024

Phòng bệnh trắng đuôi trên tôm càng xanh

Tôm càng xanh (Macrobrachium rosenbergii) là loài tôm nước ngọt được nuôi ở nhiều nước trên thế giới nhờ tốc độ tăng trưởng nhanh và có giá trị kinh tế cao.

Tôm càng xanh
• 10:42 21/01/2024

Một số phương pháp sử dụng thuốc, hóa chất cho tôm cá

Để phòng bệnh, trị bệnh trên các loài thủy sản, người nuôi thường sử dụng các phương pháp khác nhau cho từng loại bệnh, loài vật. Tuy nhiên, chúng vẫn xoay quanh các phương pháp cơ bản. Sau đây Tép Bạc sẽ thông tin một vài biện pháp phổ biến, ưu và nhược điểm của từng loại.

Tôm thẻ
• 10:03 28/12/2023

VietShrimp 2024 - Đến hẹn lại lên!

Theo chủ trương mới nhất, Hội chợ Triển lãm Quốc tế công nghệ ngành tôm Việt Nam (VietShrimp) sẽ diễn ra thường niên, vẫn lấy ĐBSCL làm “trụ sở”. Năm nay, Hội chợ sẽ được tổ chức tại Cà Mau, tỉnh dẫn đầu cả nước về sản lượng cũng như diện tích nuôi tôm.

VietShrimp 2024
• 00:10 24/02/2024

Giá thủy sản sau những ngày tết tăng nhẹ nhưng vẫn hút người mua

Nhu cầu tiêu thụ hải sản sau dịp tết nguyên đán 2024 vẫn còn tăng cao, kéo theo đó là giá hải sản vẫn chưa hạ nhiệt. Đặc biệt, tại các khu chợ thủy sản truyền thống, sức mua của người tiêu dùng ghi nhận tăng từ 20 - 30% so với năm ngoái.

Bán hải sản
• 00:10 24/02/2024

Ương cá nâu giống

Mật độ cũng là một tác nhân ảnh hưởng đến quá trình ương cá nâu giống trong ao đất. Mật độ 20 con/m2 là một lựa chọn làm tăng tỉ lệ sống và tăng trưởng tốt nhất cho cá. Ứng dụng mật độ 20con/m2 trong ương nuôi cá nâu giống đem lại nguồn giống ổn định cho nuôi thương phẩm ở Đồng bằng sông Cửu Long.

Cá nâu
• 00:10 24/02/2024

Vài nét về ao nuôi tôm lót bạt đáy và lưới đáy

Công nghệ gia hóa tôm bố mẹ và sản xuất giống tôm thẻ chân trắng thế hệ mới phát triển đã đưa đến nhiều thay đổi trong ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật nuôi cho hiệu quả cao, điển hình là áo lót bạt đáy và ao lưới đáy.

Ao nuôi tôm lót bạt
• 00:10 24/02/2024

Cá nhà táng bị thương dạt vào biển Quy Nhơn.

Sáng ngày 22.02 tại khu vực biển Xuân Diệu, TP Quy Nhơn (đoạn cuối đường Lê Lợi) xuất hiện một con cá lớn mình đầy thương tích dạt vào bờ .

Cá nhà táng
• 00:10 24/02/2024