Thâm nhập trang trại đỉa chữa bệnh ở Nga

Yelena Titova lắc một cái lọ chứa vài con đỉa đang uốn mình bơi trong làn nước đục. Khi thấy một trong những con đỉa chìm xuống đáy và bất động, có vẻ như đã chết, bà không ngại nhúng tay vào lọ để lôi nó ra.  Bà cũng chẳng chút rùng mình khi những con còn lại lao tới, cố tìm cách bám vào tay để hút máu. Thậm chí bà còn thích chúng làm thế.

kiem tra lo nuoi dia
Yelena Titova kiểm tra một lọ nuôi đỉa ở MLC

Công việc của Titova là phụ trách quản lý chất lượng tại Trung tâm quốc tế chuyên điều trị y tế bằng đỉa (MLC) nằm tại  Udelnaya, gần thủ đô Mátxcơva của Nga, nơi bà đã làm việc suốt 28 năm qua. Về cơ bản, như lời Titova nói, bà là người nuôi đỉa.

Nuôi đỉa cũng cần bản năng làm mẹ

"Tất cả những người nuôi đỉa đều là phụ nữ, bởi bạn chỉ có thể chăm sóc chúng với tình yêu và sự ân cần, nếu bạn có bản năng làm mẹ" - bà nói - "Đàn ông không đảm đương tốt việc này". 

Cơ sở nuôi đỉa của Titova nằm trong thị trấn nhỏ Udelnaya, nhưng cho ra lò tới 3 triệu con đỉa mỗi năm. Số đỉa này sẽ được bán cho các cơ sở y tế ở Nga và một số nước lân cận. Đây được xem là một trong những nơi nuôi đỉa lâu đời và lớn nhất thế giới.

Titova, 52 tuổi, giải thích rằng các công ty khác ở Nga và châu Âu thích thu gom đỉa hoang sống ngoài thiên nhiên và sau đó nuôi chúng tại các vùng nước ngoài trời. Nhưng đó không phải điều bà cùng cộng sự làm. "Hoạt động sản xuất đỉa của chúng tôi đều ở trong nhà, diễn ra quanh năm" - bà nói khi đưa phóng viên LA Times đi thăm trang trại - "Chúng tôi có mọi thứ ở đây: khu cho đỉa giao phối, khu vực chăn nuôi, khu dành cho đỉa làm kén để sinh con".

Bà cho biết trang trại này thậm chí từng cung cấp đỉa cho nhà lãnh đạo Liên Xô Josef Stalin, để ông chữa chứng đau đầu và trầm cảm. Bà nói rằng việc chữa trị thành công cho Stalin đã khiến trang trại có tương lai. Titova không đánh giá cao các kỹ thuật nuôi đỉa hiện đại, sử dụng các bể nuôi lớn và cảm biến do máy tính điều khiển. Theo bà, thiết bị hiện đại không phát hiện được đỉa chết hoặc ốm.

Công cụ điều trị bệnh đặc biệt

Loài đỉa có thể khiến phương Tây kinh hãi. Nhưng ở Nga, chúng lại là thành phần hữu dụng trong một phương thức điều trị bệnh bắt nguồn từ xa xưa, trong đó tận dụng sức mạnh của nước dãi đỉa. Tới nay, dùng đỉa trị bệnh vẫn là hoạt động khá phổ biến ở Nga.

Hàng chục ngàn bệnh nhân mắc các căn bệnh từ vô sinh tới cao huyết áp, đều đã được điều trị bằng loài đỉa chữa bệnh hirudo medicinalis và thứ nước dãi có chứa chất chống đông máu của chúng.  Một trong những nguyên nhân để chữa bệnh bằng đỉa vẫn thịnh hành còn bởi chi phí khám chữa bệnh cao và người ta sợ mua phải thuốc giả, vốn bán lan tràn ở Nga.

Yuri Kuranov, 55 tuổi, là một doanh nhân thành công ở Mátxcơva. Ông đã sử dụng đỉa đều đặn trong 7 năm qua để chữa bệnh đái dắt. Ông nằm khá thoải mái trên một chiếc ghế bành tại một bệnh viện tư ở phía Tây Nam Mátxcơva. Đôi mắt ông nhắm nghiền, một nụ cười đọng lại trên môi khi những con đỉa bò lổm ngổm dưới rốn. "Những cú cắn của chúng như muỗi đốt vậy" - Kuranov nói khi 8 con đỉa "hăng say" lao động - "Tôi cảm thấy như có một nguồn sinh lực mới chảy vào huyết quản của mình vậy".

Nông trại đỉa ở Udelnaya thường bán những sinh vật hút máu này với giá không rẻ, khoảng 1,50 USD một con. Việc sử dụng bất kỳ con đỉa nào, tối đa là 10 con, đều phải được bác sĩ kê đơn cho phép. Phần lớn những con đỉa được bán khi chúng dài từ 2,5-5cm. Những con lớn hơn được giữ lại để sinh sản. 

Chữa bệnh bằng đỉa nhận được sự ưa chuộng từ những người thích "thảo dược thiên nhiên" như ông Yuri Kuranov
Chữa bệnh bằng đỉa nhận được sự ưa chuộng từ những người thích "thảo dược thiên nhiên" như ông Yuri Kuranov

Các bác sĩ điều trị cho Kuranov đều sử dụng những con đỉa được nuôi từ các lọ thủy tinh dung tích từ 3-5 lít nằm tại nông trại của Titova. Sau khi chào đời từ những chiếc hộp đặc biệt chứa đầy than bùn, mô phỏng môi trường ẩm ướt ngoài thiên nhiên, những con đỉa con sẽ được bỏ vào trong những chiếc lọ kể trên, với số lượng chừng 1.000 con mỗi lọ. Các lọ này nằm đầy 5 khu sản xuất của nông trại. Khi đỉa lớn lên, chúng sẽ được phân loại. Sau 1 năm, chúng đã sẵn sàng để được tung ra thị trường.

Không còn thời hoàng kim

Titova và 30 người nuôi đỉa luôn kiểm tra các lọ nuôi mỗi ngày. Bà cho biết nước trong lọ phải thay ít nhất 2 lần mỗi tuần. Yếu tố công việc chính ở nông trại hiển nhiên là việc chăm nuôi. Những con đỉa ăn sau mỗi 3-4 tuần. Chúng sẽ hút vào lượng máu gấp 4 lần trọng lượng.

Thực phẩm của chúng là máu gia súc, do các lò mổ ở gần Mátxcơva cung cấp. Nông trại sử dụng lượng máu khoảng 1.100 lít mỗi tuần. Số máu này bằng với việc giết thịt 100 con bò. Máu phải luôn tươi, đôi khi vẫn còn ấm và phải được cung cấp ngay tới cho nông trại trong ngày giết mổ.

Được biết nông trại MLC đã có khởi điểm là nơi chứa mẫu đỉa thu thập trong hoang dã. Nơi đây vẫn tiếp tục thu thập đỉa hoang, nhưng Titova cho biết việc này chỉ để phục vụ hoạt động giao phối, nhằm tránh tình trạng giao phối cận huyết.

Titova chia sẻ, thời gian sau khi Liên Xô tan rã là khó khăn nhất với nông trại, do nhiều cửa hàng thuốc ngừng mua đỉa. Họ thấy rằng đỉa không mang lại lời lớn như thuốc Tây. Tới nay, nhiều trung tâm y tế tư nhân ở Nga vẫn dùng đỉa, nhưng về cơ bản các bệnh viện lớn không còn sử dụng sinh vật này nữa. Theo bác sĩ chuyên khoa nhi Irinia Pankova, sự thay đổi này rất đáng tiếc bởi đỉa vẫn là một công cụ điều trị quan trọng trong lĩnh vực tiết niệu, phụ khoa, huyết áp và đột quỵ. Bà chỉ ra rằng nhiều bác sĩ trẻ giờ đã không cho bệnh nhân dùng đỉa. Nhưng điều đó không ngăn cản chúng vẫn được tìm mua và sử dụng bởi những người Nga ưa chuộng các phương thức điều trị tự nhiên như Kuranov.

“Bí quyết” chăm sóc đỉa

Lyubov Guseva, người đã làm việc ở nông trại MLC hơn 20 năm qua, nói rằng những người chăm nuôi phải yêu quý đỉa để chúng có thể lớn lên bình thường.

"Tôi có cảm giác chúng như con mình khi tôi cho chúng ăn, chăm sóc và cho chúng tình yêu" - Guseva nói nhẹ nhàng khi cô đặt một lọ đỉa xuống và nâng lọ khác lên, khuấy nó một chút để kiểm tra - "Tôi không rõ chúng có biết tình yêu của tôi không, nhưng mỗi khi nắm chúng trong tay, tôi luôn có cảm giác tuyệt vời".

Thể thao & Văn hóa
Đăng ngày 16/08/2013
Tường Linh
Thế giới

Yucca - Thảo dược từ thiên nhiên cho nuôi trồng thủy sản bền vững

Nuôi trồng thủy sản đã và đang là giải pháp tất yếu để cung cấp thực phẩm cho con người. Với các mô hình nuôi hiện đại, người nuôi có khuynh hướng tăng mật độ để nâng cao năng suất, cũng như tối ưu nguồn nước. Điều này làm gia tăng áp lực lên môi trường nước ao nuôi, vượt quá sức tải tự nhiên của nguồn nước.

yucca
• 10:42 03/03/2022

Gan thận mủ - Kẻ địch mạnh nhất của cá tra

Gan thận mủ là một căn bệnh nguy hiểm, lây lan nhanh trên cá tra. Vào những tháng mưa cuối năm chính là thời gian cao điểm để vi khuẩn gây bệnh phát triển. Bài viết này sẽ chia sẻ một số thông tin cần thiết để bà con hiểu và có cách phòng trị bệnh kịp thời.

bệnh gan thận mủ
• 11:05 13/12/2021

Cá tra Banladesh vẫn vướng chuẩn ASC, tại sao?

Người nuôi cá tra Bangladesh vẫn không thể đáp ứng yêu cầu về chứng nhận trong nuôi trồng thủy sản, điều gì đã dẫn đến thách thức này?

nuôi cá tra ở Bangladesh
• 11:53 21/10/2021

Vĩnh Long: Sản lượng nuôi trồng và khai thác thủy sản giảm trên 15%

Toàn tỉnh Vĩnh Long hiện có gần 2.100ha đang nuôi thả thủy sản, giảm 4,1% so với cùng kỳ. Trong đó, diện tích đang thả nuôi cá tra thâm canh giảm 5,7%. Do ảnh hưởng của dịch COVID-19, xuất khẩu cá tra gặp khó, giá bán cá ở mức khá thấp, khiến cho diện tích nuôi trồng thủy sản giảm

nuôi cá điêu hồng
• 10:49 13/10/2021

MMPA: Rào cản mới đe dọa thủy sản Việt tại Mỹ

Từ ngày 1/1/2026, Đạo luật Bảo vệ Động vật có vú ở biển (MMPA) của Hoa Kỳ chính thức có hiệu lực đối với hàng hóa nhập khẩu.

Tôm
• 14:53 18/01/2026

Xu hướng chuyển dịch sang tôm chế biến sâu tại các thị trường lớn

Trong bối cảnh thị trường thủy sản toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm tôm giá trị gia tăng như tôm tẩm bột, tôm ăn liền đang tăng trưởng nhanh hơn tôm nguyên liệu tại các thị trường lớn. Đây được xem là lợi thế cạnh tranh khác biệt giúp doanh nghiệp Việt Nam bứt phá trước các đối thủ có nguồn cung giá rẻ.

Tôm thẻ
• 12:33 12/01/2026

Xuất khẩu cá ngừ sang Canada: Áp lực chuẩn xanh ngày càng rõ nét

Lũy kế 11 tháng năm 2025, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang Canada đạt mức tăng trưởng 10%, khẳng định vị thế trong "bộ ba" nhà cung cấp lớn nhất tại đây. Tuy nhiên, đằng sau con số tích cực là sự biến động thất thường của đơn hàng và áp lực chuyển đổi mạnh mẽ qua các tiêu chuẩn bền vững từ thị trường Bắc Mỹ.

Cá ngừ
• 11:20 11/01/2026

NOAA giải đáp 9 vấn đề then chốt về quy định MMPA cho thủy sản Việt xuất Mỹ

Trước thềm thời hạn 01/01/2026, Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia Hoa Kỳ (NOAA) đã đưa ra những giải đáp chi tiết về quy định Giấy chứng nhận khả năng nhập khẩu (COA) theo Đạo luật Bảo vệ Động vật Biển có vú (MMPA).

Cá
• 06:16 07/01/2026

Quạt vẫn chạy nhưng tôm vẫn rớt đáy: Vấn đề nằm ở đâu?

Quạt nước là thiết bị quen thuộc trong ao nuôi tôm, nhưng cũng là nơi người nuôi dễ mắc sai lầm nhất. Không ít ao đầu tư rất nhiều quạt, tiền điện tăng cao, nhưng oxy đáy vẫn thiếu và môi trường ngày càng mất ổn định.

Quạt nước
• 15:33 18/01/2026

Kinh tế tuần hoàn trong nghề cá

Trong tư duy truyền thống, cá chỉ có giá trị ở phần thịt phi lê, còn lại bị xem là phế phẩm gây ô nhiễm. Tuy nhiên, mô hình kinh tế tuần hoàn đang đảo ngược hoàn toàn định kiến này.

Nghề cá
• 15:33 18/01/2026

Nhiều chính sách hỗ trợ nuôi biển xa bờ

Để khuyến khích phát triển nuôi biển công nghệ cao, tỉnh Khánh Hòa vừa ban hành nghị quyết hỗ trợ 100% kinh phí mua bảo hiểm tai nạn cho người lao động làm việc trên các lồng bè và phương tiện phục vụ nuôi trồng. Chính sách này được ví như "lá chắn" an toàn, giúp ngư dân yên tâm đầu tư vươn ra các vùng biển xa.

Nuôi biển
• 15:33 18/01/2026

Hành trình chuẩn hóa thủy sản vào siêu thị

Đưa sản phẩm thủy sản vào kênh bán lẻ hiện đại là xu hướng tất yếu để nâng cao giá trị kinh tế và khẳng định thương hiệu. Tuy nhiên, để trụ vững trên kệ hàng siêu thị, doanh nghiệp và người nuôi buộc phải giải quyết bài toán về sự đồng nhất chất lượng và năng lực cung ứng ổn định.

Tôm
• 15:33 18/01/2026

Cách xử lý khi tôm bị đóng rong và bám bẩn đuôi trong ao nuôi cũ

Trong những cái ao đã nuôi qua nhiều năm, lớp bùn thải tích tụ dưới đáy chính là nguyên nhân chính khiến tôm dễ bị đóng rong hoặc bám bẩn ở phần đuôi.

Tôm
• 15:33 18/01/2026
Some text some message..