Thay thế protein bột cá bằng protein thực vật trong thức ăn tôm

Bột cá từ lâu được sử dụng là nguồn đạm chủ yếu trong sản xuất thức ăn cho tôm. Thức ăn công nghiệp cho tôm thường chứa khoảng 25-50% bột cá. Nhu cầu sử dụng bột cá trong sản xuất thức ăn thủy sản ngày càng tăng, trong khi đó nguồn cung cấp bột cá ngày càng khang hiếm, sản lượng bột cá hàng năm chỉ dao động khoảng 6,5 triệu tấn. Điều này làm cho giá bột cá ngày càng tăng cao.

Thay thế protein bột cá bằng protein thực vật trong thức ăn tôm
Thay thế protein bột cá bằng protein thực vật trong thức ăn tôm. Hình Huỳnh Như

Sự cần thiết của thay thế thức ăn có nguồn gốc bột cá

Thức ăn đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong nuôi tôm công nghiệp, chi phí thức ăn chiếm khoảng hơn 60% chi phí của vụ nuôi. Với sự bùng nổ của việc nuôi tôm công nghiệp, nhu cầu sử dụng thức ăn cho nuôi tôm được dự đoán từ 0,9 triệu tấn năm 1995 tăng lên 9,2 triệu tấn năm 2020. Do đó, cần thay nguồn đạm từ bột cá bằng các nguồn đạm khác nhằm giảm chi phí và mang lại hiệu quả kinh tế cho nghề nuôi tôm.

Trên thế giới hiện có rất nhiều nghiên cứu thay thế nguồn đạm từ bột cá trong thức ăn thủy sản bằng các nguồn đạm từ thực vật như: đậu nành, đậu phộng, đậu lupin, hạt hoa cải, hạt bông vải,…. Khả năng thay thế đạm từ bột cá bằng đạm thực vật dao động từ 20% đến 70% tùy thuộc vào đối tượng nuôi và nguồn đạm thực vật được sử dụng.

Các loại protein thay thế bột cá

Bột đậu nành (soy bean meal)

Với hàm lượng đạm tương đối cao khi so sánh với bột cá, cùng với khả năng tiêu hóa cao, giá thành tương đối rẻ so với bột cá nên được sử dụng rộng rãi để thay thế bột cá trong sản xuất thức ăn cho tôm. Nghiên cứu trên tôm he Nhật Bản (Masupeneaus japonicus) cho thấy có thể thay thế 50% đạm từ bột cá bằng bột đậu nành trong công thức thức ăn mà không ảnh hưởng đến tăng trưởng của tôm. Các nghiên cứu khác trên tôm thẻ chân trắng (Litopenaeus vannamei), tôm sú (Penaeus monodon), và tôm rảo (Metapenaeus monoceros) cho thấy bột đậu nành có thể thay thế 40-70% bột cá trong công thức thức ăn.

Bột hạt dầu cải (canola meal) 

Được chiếc xuất chủ yếu từ cải dầu (Brassica napus) và cải bắp (Brassica campestris). Bột hạt dầu cải được biết với hàm lượng glucosinolate và erunic acid tương đối thấp. Với giá thành chỉ khoản một nửa so với bột cá cùng với hàm lượng methionine cao cũng được xem là nguồn đạm thực vật có khả năng thay thế bột cá rất tốt. Tuy nhiên, hàm lượng đạm trong bột hạt dầu cải tương đối thấp (32-45%) và hàm lượng lysin trong bột dầu cải cũng rất thấp. Bột hạt dầu cải được khuyến cáo sử dụng thay thế cho bột cá trong sản xuất thức ăn cho tôm khoảng 15-20%.

Bột hạt bông vải (cottonseed meal)

Được xem là một trong những nguồn đạm thực vật có khả năng thay thế bột cá trong công thức thức ăn cho tôm với hàm lượng đạm tương đối, nguồn cung phong phú, cùng với giá thành thấp. Tuy nhiên, khả năng tiêu hóa bột hạt bông vải của tôm là không cao, do trong hạt bông vải chứa nhiều các gossypol và phytate. Ngoài ra hạn chế trong việc sử dụng hạt bông vải trong sản xuất thức ăn cho tôm là hàm lượng các amino acid như lysine và methionine thấp.

Hiệu quả của việc sử dụng bột thực vật thay thế

thay thế bột cá trong thức ăn cho tôm

Việc sử dụng bột thực vật thay thế cho bột cá trong sản xuất thức ăn cho tôm mang lại hiệu quả về mặc kinh tế giúp giảm giá thành thức ăn, giảm chi phí cho người nuôi. Tuy nhiên, có nhiều vấn đề cần xem xét khi sử dụng đạm thực vật trong thức ăn cho tôm. Nguồn acid amin trong đạm thực vật không cao, do đó khi sử dụng đạm thực vật dễ dẫn đến khả năng mất cân bằng acid amin, đặc biệt là lysine và methionine, làm giảm tăng trưởng của đối tượng nuôi. Hơn thế nữa, mùi của đạm thực vật thường không hấp dẫn và khả năng tiêu hóa carbohydrate của động vật thủy sản rất thấp.

Do đó, khả năng thay thế đạm thực vật cho bột cá trong thức ăn của tôm nuôi cần được xem xét cẩn thận, vì nó phụ thuộc vào đối tượng nuôi cũng như nguồn đạm thực vật được sử dụng. Bên cạnh đó, cần có sự kết hợp của nhiều nguồn đạm thực vật khác nhau khi thay thế nhằm mang lại hiệu quả cao hơn.

Triển vọng

Những năm gần đây, nhiều nghiên cứu cho thấy khả năng sử dụng nguồn đạm thực vật lên men mang lại hiệu quả cao hơn trong sản xuất thức ăn cho tôm so với việc sử dụng bột đạm thực vật chưa lên men. Điều này mở ra một hướng mới trong việc sử dụng nguồn đạm thực vật và giúp nâng cao hiệu quả sử dụng đạm thực vật so với trước đây.

Đăng ngày 25/05/2017
CTV Huỳnh Như

Sử dụng dầu ấu trùng cho tôm thẻ chân trắng

Hiện nay, nguyên liệu chính làm nguồn chất béo trong thức ăn của tôm là dầu cá. Sự sẵn có của dầu cá đã giảm do nhu cầu thị trường cao và sự cạnh tranh đến từ các ngành công nghiệp khác.

Ấu trùng
• 12:01 01/07/2024

Sử dụng Yucca để phân hủy mùn bã

Yucca là một loại cây có chứa saponin, một hoạt chất có khả năng phân hủy mùn bã hữu cơ, giảm khí độc và cải thiện chất lượng nước trong ao nuôi trồng thủy sản.

Cây Yucca
• 09:37 26/06/2024

Acid hữu cơ: Có nên sử dụng cho tôm mỗi ngày?

Tình trạng gia tăng các hoạt động nuôi trồng thủy sản khiến dịch bệnh xảy ra thường xuyên, gây thiệt hại không nhỏ cho người nuôi. Do đó, việc bổ sung acid hữu cơ được xem là một trong những biện pháp hiệu quả để phòng ngừa dịch bệnh, thúc đẩy tăng trưởng, giảm tỷ lệ chuyển đổi thức ăn và có tiềm năng thay thế cho sử dụng kháng sinh.

Tôm thẻ
• 10:43 10/06/2024

Protein thủy phân nguồn dinh dưỡng cho tôm

Hiện nay, protein thủy phân (protein hydrolysate), hay đạm thủy phân từ phụ phẩm chế biến, giết mổ… được coi là nguyên liệu chức năng (functional ingredients) là một trong những sản phẩm chế biến sâu có hàm lượng kỹ thuật cao nhất trong số các sản phẩm được tạo ra để phục vụ sản xuất thức ăn chăn nuôi, thủy sản.

Tôm thẻ
• 10:50 06/06/2024

Bình Định: Sản lượng thủy sản tháng 6 năm 2024 tăng 2,9% (847,4 tấn) so cùng kỳ năm 2023

Tỉnh Bình Đinh tiếp tục tăng cường nuôi trồng, khai thác thủy sản gắn với các biện pháp bảo vệ, phát triển nguồn lợi thủy sản; nhân rộng các mô hình nuôi tôm công nghệ cao tại một số địa phương ven biển.

Tàu thuyền thủy sản
• 17:57 17/07/2024

“Bấp bênh” khi quay trở lại với con tôm sú

Dựa vào tình hình hiện tại, giá tôm thẻ chân trắng đang lao dốc mạnh. Do đó, nhiều hộ nuôi tôm đang bắt đầu quay lại với mô hình nuôi tôm sú. Tuy nhiên, từ con tôm thẻ, khó khăn lại khi chuyển đổi sang con tôm sú.

Tôm sú
• 17:57 17/07/2024

Cho ăn bằng máy cần lưu ý các vấn đề nào?

Công nghệ tự động hóa ngày càng phát triển và được áp dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực, trong đó có ngành nuôi trồng thủy sản. Việc sử dụng máy cho ăn tự động mang lại nhiều lợi ích, nhưng để đạt được hiệu quả tối ưu người nuôi cần lưu ý một số vấn đề quan trọng khi sử dụng máy cho ăn tự động qua bài viết dưới đây cùng Tép Bạc nhé!

Máy cho tôm ăn tự động
• 17:57 17/07/2024

Nguyên nhân dẫn đến sự khác biệt chi phí sản xuất về thủy sản giữa các nước

Ngành thủy sản đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế toàn cầu, không chỉ là nguồn cung cấp thực phẩm quan trọng mà còn góp phần tạo công ăn việc làm và thúc đẩy thương mại quốc tế. Tuy nhiên, chi phí sản xuất thủy sản lại có sự khác biệt đáng kể giữa các quốc gia.

Thủy hải sản
• 17:57 17/07/2024

Quan sát và đánh giá sức khỏe tôm qua phân tôm

Trong nuôi tôm, việc theo dõi sức khỏe của tôm là vô cùng quan trọng để đảm bảo năng suất và chất lượng. Một trong những phương pháp đơn giản nhưng hiệu quả để đánh giá sức khỏe của tôm là quan sát phân tôm. Dưới đây, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu cách nhận biết và phân tích các dấu hiệu từ phân tôm để có thể đưa ra các biện pháp kịp thời, giúp duy trì sức khỏe tốt nhất cho đàn tôm.

Tôm thẻ chân trắng
• 17:57 17/07/2024
Some text some message..