Thua lỗ vì ốc hương giống

Những năm gần đây, do tôm sú, tôm thẻ mất mùa nên nhiều hộ nuôi trong tỉnh Khánh Hòa đã chuyển sang nuôi ốc hương. Năm nay, giá ốc hương cũng rất cao, có thời điểm lên đến 310.000 đồng/kg nên kích thích các hộ nuôi loại nhuyễn thể này, kéo theo các cơ sở sản xuất đầu tư mạnh cho hoạt động sản xuất ốc hương giống. Theo thống kê của Chi cục Thủy sản, số lượng trại sản xuất ốc hương giống của tỉnh là 157 trại, trong đó thị xã Ninh Hòa có 110 cơ sở, TP. Nha Trang 22 cơ sở, huyện Vạn Ninh 20 cơ sở và TP. Cam Ranh 5 cơ sở. Trong đó, trên địa bàn thị xã Ninh Hòa, các cơ sở sản xuất ốc hương giống tập trung chủ yếu tại các xã: Ninh Phước, Ninh Ích.

Từ đầu năm đến nay, các cơ sở sản xuất ốc hương giống trên địa bàn tỉnh lâm vào cảnh lao đao vì ốc hương giống đến thời điểm gần xuất bán thì lăn ra chết. Ông Ngô Đình Đức - chủ cơ sở sản xuất ốc hương giống tại thôn Ninh Tịnh (xã Ninh Phước, thị xã Ninh Hòa) cho biết: “Tôi có 4 trại ương ốc hương giống với hơn 100 bể, có thể chủ động từ ấp trứng đến ương ốc giống. 7 tháng qua, tôi sản xuất khoảng 25 triệu con ốc giống nhưng đã thiệt hại gần hết, chỉ tính riêng tiền con giống và thức ăn đã thua lỗ hơn 1 tỷ đồng”. Cũng theo ông Đức, ở Ninh Tịnh có 150 cơ sở sản xuất giống thủy sản, trước đây chủ yếu sản xuất tôm giống, nhưng 5 năm gần đây các cơ sở chuyển dần sang sản xuất ốc hương giống.

Cách các trại ốc của ông Đức không xa là cơ sở sản xuất giống của ông Ngô Đình Dũng. Ông Dũng cho biết: “Từ đầu năm đến nay, cơ sở tôi đã tiến hành ương 7 đợt nhưng đã chết hết 6 đợt, thua lỗ cả tỷ đồng. Nhiều đợt đã nhận tiền đặt cọc của khách hàng, chỉ 5 - 7 ngày là xuất bán thì ốc lại chết”. Được biết, không chỉ ở Ninh Tịnh mà ở Ninh Ích (thị xã Ninh Hòa) hay Vạn Lương (huyện Vạn Ninh) cũng rơi vào tình cảnh tương tự, có hộ thua lỗ từ 700 - 800 triệu đồng đến hàng tỷ đồng.

Được biết, đa số ốc hương chết có biểu hiện của bệnh ốc bỏ vỏ và đơ mày. Các cơ sở đã chủ động đưa mẫu ốc đi xét nghiệm, kết quả ốc bị nhiễm khuẩn nặng. Theo lý giải của ông Dũng, có thể là do nguồn nước không đảm bảo; bên cạnh đó, có thể do các trại có ốc bị dịch bệnh nhưng không xử lý mà xả thẳng ra môi trường nên khi các hộ khác lấy nước vào cũng bị dịch bệnh theo. 

Theo tin từ Phòng Kinh tế thị xã Ninh Hòa, thời gian qua, trên địa bàn có xảy ra tình trạng ốc giống chết nhưng chưa rõ nguyên nhân. Các cơ sở khi có ốc chết không tuân thủ khuyến cáo, không thông báo cho cơ quan chức năng để nắm bắt tình hình. Việc quản lý đối với các trại sản xuất ốc giống hiện nay gặp nhiều khó khăn do thiếu hướng dẫn cụ thể. Trong khi đó, theo báo cáo của Chi cục Chăn nuôi và Thú y, việc kiểm dịch đối với các đối tượng thủy sản chỉ đạt 30 - 50% đối với tôm sú và tôm thẻ chân trắng, còn các đối tượng nhuyễn thể như: ốc hương, tu hài, trai ngọc có số lượng kiểm dịch rất ít và rất khó kiểm soát.

Tình trạng ốc hương giống chết liên tục trong thời gian qua đã khiến cho người nuôi lâm vào cảnh thiếu ốc giống, rất nhiều hộ nuôi đã cải tạo xong ao đìa nhưng không có nguồn giống để thả nuôi. Theo tìm hiểu của chúng tôi, ốc hương thương phẩm chiếm phần lớn trong số diện tích hơn 1.000ha nuôi các loại nhuyễn thể trên địa bàn tỉnh. Chỉ tính riêng khu vực thị xã Ninh Hòa, diện tích ốc hương đã lên đến hơn 320ha, huyện Vạn Ninh hơn 400ha, rất nhiều trong số đó không tìm mua được ốc giống đảm bảo chất lượng để nuôi.

Theo đại diện phòng kinh tế các địa phương, ốc hương nuôi trên địa bàn tỉnh chủ yếu được mua từ các trại nuôi trong tỉnh; tình trạng khan hiếm ốc giống đã đẩy giá ốc lên cao. Nhiều hộ để đảm bảo vụ nuôi phải chấp nhận mua ốc không đảm bảo chất lượng từ nhiều tỉnh lân cận về thả nuôi. Đây là một trong những nguyên nhân khiến ốc hương nuôi thương phẩm của người dân chết yểu trong thời gian qua.