Thức ăn trong chuyển đổi xanh ngành nuôi trồng thủy sản

Khái niệm chuyển đổi xanh xuất hiện từ Phiên họp thứ 34 của Ủy ban Thủy sản FAO vào tháng 2 năm 2021, và đặc biệt là tuyên bố về nghề cá và nuôi trồng thủy sản bền vững, đã được tất cả các thành viên FAO đàm phán và thông qua. Tuyên bố kêu gọi hỗ trợ cho “một tầm nhìn phát triển và tích cực đối với nghề cá và nuôi trồng thủy sản trong thế kỷ 21, nơi ngành này được công nhận vì đóng góp của nó trong việc chống đói nghèo và suy dinh dưỡng”. Trên cơ sở đó, các hội nghị khu vực của FAO trong năm 2024 có những nỗ lực tập trung vào các hành động ưu tiên để đạt được ba mục tiêu toàn cầu: nuôi trồng thủy sản bền vững tăng trưởng nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về thức ăn thủy sản; quản lý nghề cá hiệu quả vì nguồn lợi thủy sản lành mạnh hơn và công bằng hơn sinh kế; và nâng cấp thức ăn thủy sản chuỗi giá trị để đảm bảo kinh tế, xã hội và tính bền vững của môi trường.

Vật nuôi thủy
Thức ăn thủy sản bền vững cũng cần tính đến các khía cạnh kinh tế và văn hóa xã hội

Trong đó, thức ăn thủy sản bền vững, một chủ đề nóng vẫn đang được thảo luận trong ngành nuôi trồng thủy sản. Không thể phủ nhận vai trò cần thiết và hiệu quả của thức ăn công nghiệp trong các hệ thống nuôi thâm canh, nhưng tính bền vững của loại thức ăn này luôn là một vấn đề đáng lo ngại bởi thành phần chính vẫn phụ thuộc vào bột cá và dầu cá. 

Để đáp ứng mục tiêu sản lượng nuôi trồng thủy sản dự kiến vào năm 2025, thế giới sẽ cần khoảng 73,15 triệu tấn thức ăn. Do đó, nhiệm vụ cấp bách và quan trọng là phát triển thức ăn thủy sản bền vững dựa trên việc chọn lọc thành phần nguyên liệu. Thức ăn thủy sản bền vững cũng cần tính đến các khía cạnh kinh tế và văn hóa xã hội, bên cạnh yếu tố dinh dưỡng và môi trường. Về vấn đề này, ngành thức ăn thủy sản phải có chiến lược cân bằng các thành phần thức ăn và công thức thức ăn khác nhau để đảm bảo nguồn thức ăn thủy sản bền vững đó đủ khả năng hiện thực hóa những cơ hội do ngành nuôi trồng thủy sản mang lại.  

Nhận thức được vai trò của nguồn thức ăn và tính bền vững trong ngành nuôi trồng thủy sản, các công ty dinh dưỡng như Alltech Coppens đã xây dựng hệ thống tính điểm bền vững để đánh giá tác động môi trường của từng thành phần được sử dụng trong thức ăn. Xếp hạng điểm số được thiết lập bằng cách đánh giá vòng đời (LCA) qua một số cơ sở dữ liệu như Viện LCA thức ăn toàn cầu (GFLI). Hệ thống tính điểm đánh giá nhiều yếu tố khác nhau như phát thải khí nhà kính, sử dụng nước và đất, nhằm đảm bảo thức ăn chăn nuôi được sản xuất bền vững và có trách nhiệm.

Nuôi trồng thủy sảnNhận thức được vai trò của nguồn thức ăn và tính bền vững trong ngành nuôi trồng thủy sản

Ngoài ra, hệ thống đánh giá chỉ số bền vững tài nguyên biển gồm bột cá, dầu cá. Bằng phương pháp này, nông dân được cung cấp thông tin minh bạch, chính xác về tính bền vững của thức ăn chăn nuôi mà họ đang sử dụng. Trong khi đó, công ty dinh dưỡng có thể định lượng chính xác tác động lên môi trường trong quá trình sản xuất, từ đó có hành động điều chỉnh kịp thời để giảm lượng khí thải carbon từ ngành thức ăn chăn nuôi.  

Nói đến dinh dưỡng bền vững, không thể bỏ qua vai trò của khoáng vi lượng, thành phần quan trọng trong thức ăn thủy sản, gồm đồng, sắt, mangan, kẽm và selen giúp duy trì sức khỏe, khả năng sinh sản, miễn dịch và tăng trưởng. Tuy nhiên, các loại thức ăn thủy sản hiện nay vẫn chủ yếu sử dụng khoáng vi lượng vô cơ, khó hấp thụ và tác động tiêu cực đến môi trường khi bài tiết. Để giải quyết thách thức này, một số công ty dinh dưỡng tiên tiến đã sử dụng công nghệ khoáng chelate bền vững và hiệu quả hơn.

Chelate được tạo ra thông qua phản ứng của muối khoáng với hỗn hợp axit amin và peptide, tạo ra nguồn khoáng vi lượng có tính ổn định cao. Cấu trúc chelate bảo vệ các khoáng chất, đặc biệt là đồng, sắt, mangan và kẽm khỏi hình thành phức hợp không tan trong hệ tiêu hóa, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển qua niêm mạc ruột. Quá trình này giúp tăng cường sinh khả dụng của khoáng vi lượng, khiến chúng dễ hấp thụ hơn và giảm lượng khoáng thải ra môi trường.  

Bằng cách hợp tác, áp dụng khoa học và công nghệ, cũng như phương pháp thực hành tốt nhất, chúng ta mới có thể một phần chuyển đổi xanh ngành nuôi trồng thủy sản và đóng góp đáng kể cho một tương lai bền vững.  

Đăng ngày 19/07/2024
Hồng Huyền @hong-huyen
Kinh tế

TS Nguyễn Thanh Tùng làm Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản II

Chiều 25/2, tại Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thủy sản II, Thứ trưởng Phùng Tiến đã trao Quyết định điều động, bổ nhiệm TS Nguyễn Thanh Tùng giữ chức Viện trưởng Viện này.

Viện Nuôi trồng Thủy sản II
• 10:09 04/03/2022

6 năm “sóng gió” của cộng đồng thủy sản, chỉ vì một quy định

Mới đây, Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản (VASEP) đã có đơn thỉnh nguyện gửi Thủ tướng Chính phủ, cùng một số Bộ, ngành về kiến nghị việc sửa đổi quy định “kiểm dịch” đối với sản phẩm thuỷ sản dùng làm thực phẩm.

chế biến cá hồi
• 13:35 21/12/2021

Đề nghị đưa ngành chế biến thủy sản ra khỏi danh mục có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) vừa có văn bản gửi Bộ trưởng Bộ TN&MT, góp ý và đề nghị sửa đổi một nội dung quan trọng trong Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường 2021 đang được Bộ TN&MT hoàn tất.

chế biến cá tra
• 12:52 22/10/2021

Bắt 2 tàu cá vi phạm quy định vùng khai thác

2 tàu cá đang khai thác thủy sản trái quy định vùng khai thác đã bị lực lượng Đồn Biên phòng Cửa khẩu Cảng Cửa Lò - Bến Thủy phát hiện bắt giữ.

tàu cá vi phạm
• 15:10 21/10/2021

Vượt Mỹ và Nhật Bản, Trung Quốc trở thành thị trường thủy sản số 1 của Việt Nam

Vượt qua giai đoạn khó khăn chưa từng có do dịch Covid-19, xuất khẩu thủy sản sang Trung Quốc đã có cú lội ngược dòng ngoạn mục. Với kim ngạch 11 tháng đầu năm 2025 đạt 2,26 tỷ USD, Trung Quốc đã chính thức vượt qua Mỹ và Nhật Bản, trở thành thị trường nhập khẩu thủy sản lớn nhất của Việt Nam.

Chế biến thủy sản
• 11:37 29/12/2025

Xây dựng tiêu chuẩn phúc lợi đầu tiên cho cá basa Việt Nam

Trong bối cảnh Việt Nam cung cấp tới 90% lượng cá tra nhập khẩu toàn cầu, một quan hệ đối tác mới giữa các chuyên gia quốc tế và trong nước đã được khởi động. Mục tiêu là phát triển và công bố quy trình đánh giá phúc lợi đầu tiên cho cá basa, một bước đi nhằm nâng cao tính bền vững cho ngành hàng tỷ đô này.

Chế biến cá
• 12:52 25/12/2025

Cua lông Trung Quốc giá rẻ tràn chợ Việt

Từng được xem là món ăn cao cấp với giá cả triệu đồng mỗi kg, cua lông Trung Quốc nay đang được bán tràn lan tại các chợ ở Việt-Nam với mức giá rẻ bất ngờ. Sự xuất hiện ồ ạt của mặt hàng này đặt ra nhiều câu hỏi về chất lượng và nguồn gốc sản phẩm.

Cua lông
• 11:36 21/12/2025

Đâu là yếu tố quyết định phân khúc cao cấp cho ngành thủy sản?

Người tiêu dùng thường mặc định sản phẩm có mức giá cao hơn mặt bằng chung thuộc phân khúc cao cấp, trong khi thực tế không phải trường hợp nào cũng đúng như vậy.

Thủy sản
• 13:13 19/12/2025

Novaland bất ngờ lấn sân sang thủy sản

Thông qua công ty con là Địa ốc Ngân Hiệp, Tập đoàn Novaland vừa chính thức nắm giữ hơn 24% vốn tại Tổng công ty Thủy sản Việt Nam (Seaprodex). Động thái này được xem là bước đi chiến lược nhằm đa dạng hóa hệ sinh thái kinh doanh bên cạnh lĩnh vực cốt lõi là bất động sản.

Seaprodex
• 01:08 03/01/2026

Tại sao vỏ tôm không chứa nhiều canxi như chúng ta lầm tưởng?

Từ trước đến nay, nhiều người vẫn tin rằng vỏ tôm là bộ phận chứa nhiều canxi nhất và việc ăn cả vỏ sẽ giúp bổ sung khoáng chất này cho cơ thể. Tuy nhiên, dưới góc nhìn khoa học, đây là một quan niệm chưa chính xác.

Vỏ tôm
• 01:08 03/01/2026

Xu hướng nuôi ruồi lính đen làm thức ăn thủy sản

Giá bột cá tăng phi mã đang bào mòn lợi nhuận của người nuôi tôm cá. Trong bối cảnh đó, mô hình nuôi ruồi lính đen nổi lên như một giải pháp đột phá, hứa hẹn vừa giảm chi phí thức ăn, vừa giải quyết bài toán môi trường theo hướng kinh tế tuần hoàn.

Ruồi lính đen
• 01:08 03/01/2026

Thói quen tiêu thụ tôm tại thị trường phương Đông và phương Tây

Sự khác biệt trong cách ăn tôm không đơn thuần là khẩu vị, mà phản ánh hai triết lý văn hóa ẩm thực đối lập giữa phương Đông và phương Tây – từ việc ăn đầu tôm, giữ vỏ, rút chỉ lưng cho đến cách chế biến và thưởng thức.

Món tôm
• 01:08 03/01/2026

Gia Lai chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá: Giải pháp căn cơ cho sinh kế ngư dân

Trong bối cảnh nguồn lợi thủy sản ngày càng suy giảm, yêu cầu quản lý nghề cá ngày một chặt chẽ, việc bảo đảm sinh kế ổn định cho ngư dân đang trở thành thách thức lớn đối với các địa phương ven biển.

Vận chuyển cá
• 01:08 03/01/2026
Some text some message..