Thủy sản Việt Nam "lơ là" với thị trường nội địa

Ngành thủy sản Việt Nam đã có những bước phát triển vượt bậc trong những năm qua, trở thành một trong những ngành hàng xuất khẩu chủ lực của cả nước. Cũng chính vì điều đó, mà chúng ta lại nhập khẩu sản phẩm tinh và xuất khẩu sản phẩm thô. Có phải thủy sản Việt Nam đang “lơ là” với thị phần trong nước.

Buôn bán hải sản
Nhu cầu tiêu thụ hải sản của nước ta rất tiềm năng. Ảnh: laodong.vn

Ngành thủy sản chưa chú trọng đến thị phần nội địa 

Trong những năm qua, xuất khẩu thủy sản của Việt Nam liên tục tăng trưởng, đạt mức cao kỷ lục 9,3 tỷ USD trong 9 tháng đầu năm 2023, chiếm 25% tổng giá trị xuất khẩu nông lâm thủy sản. Trong khi đó, tiêu thụ thủy sản nội địa vẫn còn khiêm tốn, chỉ đạt khoảng 31 kg/người/năm, thấp hơn so với một số nước trong khu vực như Hàn Quốc (58 kg/người/năm), Nhật Bản (68 kg/người/năm), Malaysia (60 kg/người/năm). 

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, bao gồm: 

Tư duy của doanh nghiệp 

Nhiều doanh nghiệp thủy sản Việt Nam vẫn còn mang tư duy xuất khẩu là chính, coi thị trường nội địa là thị trường phụ. Doanh nghiệp chủ yếu tập trung vào việc sản xuất, chế biến các sản phẩm thủy sản đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu, mà chưa chú trọng đến việc phát triển các sản phẩm phù hợp với nhu cầu và thị hiếu của người tiêu dùng nội địa. 

Hệ thống phân phối chưa phát triển 

Hệ thống phân phối thủy sản nội địa của Việt Nam vẫn còn chưa phát triển đồng bộ. Việc vận chuyển Bắc - Trung - Nam, bảo quản thủy sản gặp nhiều khó khăn, dẫn đến chất lượng sản phẩm không được đảm bảo. Điều này khiến người tiêu dùng nội địa không yên tâm khi lựa chọn thủy sản. 

Nhận thức của người tiêu dùng 

Nhận thức của người tiêu dùng nội địa về thủy sản vẫn còn hạn chế. Nhiều người tiêu dùng vẫn còn quan niệm rằng thủy sản tươi sống là tốt nhất, nên họ thường lựa chọn các mặt hàng tươi sống tại các chợ truyền thống. Dẫn đến các sản phẩm thủy sản chế biến, đóng gói sẵn gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận thị trường nội địa. 

Bán hải sảnNhận thức của người tiêu dùng vẫn thích tiêu thụ những mặt hàng hải sản tươi sống, tại các chợ truyền thống. Ảnh: afamily.vn

Hải sản nhập ngày càng nhiều 

Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, nhập khẩu thủy sản của Việt Nam trong năm 2022 đạt 2,72 tỷ USD, tăng 16,2% so với năm 2021. Trong đó, Ấn Độ, Na Uy, Indonesia, Trung Quốc và Đài Loan là các thị trường chủ yếu cung cấp thủy sản cho Việt Nam. 

- Ấn Độ là thị trường cung cấp thủy sản lớn nhất cho Việt Nam, với kim ngạch nhập khẩu đạt 377,95 triệu USD, chiếm 13,9% trong tổng kim ngạch nhập khẩu thủy sản của cả nước. Các sản phẩm thủy sản nhập khẩu từ Ấn Độ chủ yếu là tôm sú, tôm thẻ chân trắng, mực, cá tra, cá hồi,... 

- Indonesia đứng thứ 2 với kim ngạch nhập khẩu đạt 277,95 triệu USD, chiếm 10,2%. Các sản phẩm thủy sản nhập khẩu từ Indonesia chủ yếu là tôm, cua, rong biển,... 

- Tiếp đến là Na Uy với kim ngạch nhập khẩu đạt 259,84 triệu USD, chiếm 9,6%. Các sản phẩm thủy sản nhập khẩu từ Na Uy chủ yếu là cá hồi, cá trích, cá ngừ,... 

- Thứ 4 là Trung Quốc với kim ngạch nhập khẩu đạt 213,4 triệu USD, chiếm 7,8%. Các sản phẩm thủy sản nhập khẩu từ Trung Quốc chủ yếu là tôm, cá tra, cá ngừ,... 

- Đài Loan là thị trường nhập khẩu thủy sản lớn thứ năm của Việt Nam, với kim ngạch nhập khẩu đạt 175,73 triệu USD, chiếm 6,5%. Các sản phẩm thủy sản nhập khẩu từ Đài Loan chủ yếu là tôm sú, cá ngừ, mực,... 

Hải sản tại các siêu thị

Cá hồi nhập khẩu. Ảnh: vietnamnet.vn

Nhìn chung, trong năm 2022, kim ngạch nhập khẩu thủy sản từ hầu hết các thị trường đều tăng so với năm 2021. Nguyên nhân chính là do nhu cầu tiêu thụ thủy sản trong nước tăng cao, đặc biệt là nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu phục vụ chế biến xuất khẩu. 

Nhận thức để thay đổi cục diện 

Để thay đổi cục diện, hướng doanh nghiệp thủy sản chú trọng đến thị trường trong nước, cần có sự thay đổi nhận thức của các doanh nghiệp về thị phần này. Cụ thể, chúng ta cần nhận thức được những lợi thế thị trường nội địa như: 

- Nhu cầu tiêu thụ thủy sản trong nước ngày càng tăng cao, mức tiêu thụ thủy sản bình quân của người Việt Nam ước khoảng 35kg/năm, khá cao so với nhiều quốc gia khác trong khu vực. 

- Việt Nam có dân số đông, với hơn 98 triệu người. Đây là một thị trường tiêu thụ tiềm năng cho các sản phẩm thủy sản. 

- Chính phủ Việt Nam đã có nhiều chính sách ưu đãi cho các doanh nghiệp đầu tư vào thị trường trong nước, như hỗ trợ lãi suất, giảm thuế,... 

Với những lợi thế trên, việc chú trọng thị trường tiêu thụ thủy sản trong nước là một hướng đi đúng đắn và cần thiết, góp phần phát triển ngành thủy sản Việt Nam bền vững. 

Mua hải sảnPhát huy tối đa các tiềm năng của thị trường nội địa

Để khai thác hiệu quả thị trường trong nước, các doanh nghiệp thủy sản cần có những chiến lược phù hợp, bao gồm: 

- Nâng cao chất lượng sản phẩm để cạnh tranh với các doanh nghiệp nhập khẩu. Chúng ta cần chú trọng hơn nữa việc nâng cao chất lượng sản phẩm về mặt dinh dưỡng, an toàn vệ sinh thực phẩm, mẫu mã,... 

- Các sản phẩm cần được đa dạng hóa để đáp ứng nhu cầu của nhiều đối tượng khách hàng khác nhau. 

- Đẩy mạnh quảng bá, giới thiệu sản phẩm đến người tiêu dùng thông qua các kênh truyền thông, hội chợ, triển lãm,... 

Các doanh nghiệp cùng nhau hợp tác để tạo ra các sản phẩm mới, đa dạng hơn, đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng. 

Việc thay đổi nhận thức của các doanh nghiệp thủy sản về thị trường trong nước là một quá trình lâu dài, cần có sự nỗ lực của cả doanh nghiệp và Chính phủ. Với những lợi thế và tiềm năng của thị trường trong nước, các doanh nghiệp thủy sản cần có những chiến lược phù hợp để khai thác hiệu quả , góp phần phát triển ngành thủy sản Việt Nam. 

Đăng ngày 23/11/2023
Hòa Thy @hoa-thy
Kinh tế
Bình luận
avatar

Thức ăn trong chuyển đổi xanh ngành nuôi trồng thủy sản

Khái niệm chuyển đổi xanh xuất hiện từ Phiên họp thứ 34 của Ủy ban Thủy sản FAO vào tháng 2 năm 2021, và đặc biệt là tuyên bố về nghề cá và nuôi trồng thủy sản bền vững, đã được tất cả các thành viên FAO đàm phán và thông qua. Tuyên bố kêu gọi hỗ trợ cho “một tầm nhìn phát triển và tích cực đối với nghề cá và nuôi trồng thủy sản trong thế kỷ 21, nơi ngành này được công nhận vì đóng góp của nó trong việc chống đói nghèo và suy dinh dưỡng”. Trên cơ sở đó, các hội nghị khu vực của FAO trong năm 2024 có những nỗ lực tập trung vào các hành động ưu tiên để đạt được ba mục tiêu toàn cầu: nuôi trồng thủy sản bền vững tăng trưởng nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về thức ăn thủy sản; quản lý nghề cá hiệu quả vì nguồn lợi thủy sản lành mạnh hơn và công bằng hơn sinh kế; và nâng cấp thức ăn thủy sản chuỗi giá trị để đảm bảo kinh tế, xã hội và tính bền vững của môi trường.

Vật nuôi thủy
• 11:25 19/07/2024

Phát triển cụm liên kết kinh tế biển năm 2030

Đề án phấn đấu tạo dựng cụm liên kết ngành kinh tế biển ở những khu vực vùng biển và ven biển có lợi thế, phấn đấu hình thành được khoảng 7 cụm liên kết ngành kinh tế biển đến năm 2030; phát triển cụm liên kết ngành kinh tế biển trước hết ở những khu vực trọng điểm gắn với xây dựng thành trung tâm kinh tế biển mạnh của quốc gia, trong đó phát triển được 3-4 trung tâm kinh tế biển mạnh hàng đầu ở Đông Nam Á.

Cá biển
• 10:08 18/07/2024

Nguyên nhân dẫn đến sự khác biệt chi phí sản xuất về thủy sản giữa các nước

Ngành thủy sản đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế toàn cầu, không chỉ là nguồn cung cấp thực phẩm quan trọng mà còn góp phần tạo công ăn việc làm và thúc đẩy thương mại quốc tế. Tuy nhiên, chi phí sản xuất thủy sản lại có sự khác biệt đáng kể giữa các quốc gia.

Thủy hải sản
• 10:02 17/07/2024

Dịch bệnh đe dọa, nhiều hộ nuôi ngậm ngùi bán "tôm non"

Năm 2024, đã đi được nửa chặng đường, tuy nhiên giá thủy sản vẫn cứ giậm chân tại chỗ, đặc biệt là đối với ngành nuôi tôm. Thêm vào đó, dịch bệnh trên tôm trực tiếp đe dọa, khiến nhiều hộ dân phải ngậm ngùi xuất bán tránh lỗ, mặc dù tôm vẫn trong giai đoạn lớn.

Tôm thẻ
• 10:39 12/07/2024

Triển khai các giải pháp mạnh đối với nhóm tàu cá có nguy cơ cao vi phạm vùng biển nước ngoài

Sau hơn 06 năm thực thi Luật Thủy sản năm 2017 và triển khai thực hiện các giải pháp cấp bách khắc phục tình trạng khai thác bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU), thực hiện các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu, tỉnh Bình Định đã tập trung chỉ đạo triển khai các giải pháp quyết liệt về chống khai thác IUU và đã đạt được những kết quả tích cực.

Tàu cá
• 10:46 20/07/2024

Bảo vệ sức khỏe người dùng: Giảm sử dụng kháng sinh trong nuôi trồng thủy sản

Ngày nay, việc lựa chọn các nguồn thực phẩm an toàn là vấn đề được đặt ra hàng đầu. Các loài thủy sản được nuôi công nghệ để nâng cao sản lượng. Nhưng song song với đó, việc lạm dụng kháng sinh để điều trị bệnh cho vật nuôi lại trở nên phổ biến. Điều này gây ra nhiều nguy hiểm cho người dụng và cả ngành nuôi trồng thủy sản nước ta.

Thủy hải sản
• 10:46 20/07/2024

Thức ăn trong chuyển đổi xanh ngành nuôi trồng thủy sản

Khái niệm chuyển đổi xanh xuất hiện từ Phiên họp thứ 34 của Ủy ban Thủy sản FAO vào tháng 2 năm 2021, và đặc biệt là tuyên bố về nghề cá và nuôi trồng thủy sản bền vững, đã được tất cả các thành viên FAO đàm phán và thông qua. Tuyên bố kêu gọi hỗ trợ cho “một tầm nhìn phát triển và tích cực đối với nghề cá và nuôi trồng thủy sản trong thế kỷ 21, nơi ngành này được công nhận vì đóng góp của nó trong việc chống đói nghèo và suy dinh dưỡng”. Trên cơ sở đó, các hội nghị khu vực của FAO trong năm 2024 có những nỗ lực tập trung vào các hành động ưu tiên để đạt được ba mục tiêu toàn cầu: nuôi trồng thủy sản bền vững tăng trưởng nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về thức ăn thủy sản; quản lý nghề cá hiệu quả vì nguồn lợi thủy sản lành mạnh hơn và công bằng hơn sinh kế; và nâng cấp thức ăn thủy sản chuỗi giá trị để đảm bảo kinh tế, xã hội và tính bền vững của môi trường.

Vật nuôi thủy
• 10:46 20/07/2024

Làm sao để lựa chọn thức ăn phù hợp cho từng giai đoạn nuôi?

Một trong những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển của tôm chính là thức ăn. Lựa chọn thức ăn phù hợp cho từng giai đoạn nuôi tôm không chỉ giúp tôm phát triển khỏe mạnh mà còn tăng năng suất và chất lượng sản phẩm. Dưới đây là những bí quyết giúp bà con lựa chọn thức ăn tốt nhất cho từng giai đoạn nuôi tôm.

Thức ăn cho tôm
• 10:46 20/07/2024

Điều gì quan trọng nhất để người nuôi cải thiện FCR

Trong nuôi tôm, có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ chuyển đổi thức ăn (FCR). Vậy làm sao có thể làm cho FCR trở nên thấp để tăng lợi nhuận cho bà con trong các vụ nuôi. Cùng Tép Bạc tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé!

Tôm thẻ
• 10:46 20/07/2024
Some text some message..