Tinh dầu thảo dược mới trị ký sinh trùng trên cá

Ký sinh trùng là một đối tượng gây thiệt hại năng trong giai đoạn giống của các loài cá nước ngọt. Nhiều loài đã bị kháng thuốc nghiêm trọng, vì thế cần có những biện pháp đổi mới nhằm kiêm soát hiệu quả đối tượng gây hại này. Bài báo này cung cấp những nguyên liệu thảo mộc mới giúp phòng chống hữu hiệu ngoại ký sinh trùng trên cá.

Tinh dầu thảo dược mới trị ký sinh trùng trên cá
Giai đoạn cá giống là lúc cá dễ bị ảnh hưởng bởi ký sinh trùng. Ảnh minh họa: Internet

Trong nuôi trồng thủy sản ký sinh trùng trên cá là một vấn đề hết sức nan giải tiêu biểu như trùng bánh xe, trùng quả dưa, trùng mỏ neo. Chúng thường gây hại vào giai đoạn cá giống và cá hương với tỷ lệ chết trên cá có thể lên đến 70% sau 5 - 7 ngày. Có rất nhiều tinh dầu và chiết xuất thảo dược để phòng trị ký sinh trùng trên cá. Nghiên cứu này đã tiến hành đánh giá hiệu quả phòng trị ký sinh trùng từ tinh dầu của hai loài thực vật là Tiêu hương thảo và Bạc hà Âu trên cá. 


Cây tiêu hương thảo (Lippia) là một chi thực vật có hoa trong họ Verbena, Verbenaceae. Đây là một loài thực vật mùi thơm do các loại tinh dầu của chúng tiết ra, trong thân, lá và hạt của chúng có chứa nhiều loại tinh dầu khác nhau như estragole, carvacrol, linalool, hoặc limonene. Đây là các hợp chất có tác dụng kháng khuẩn rất tốt. Các nghiên cứu trước đây cho thấy việc sử dụng lá và hạt Tiêu hương thảo xay nhuyễn và trộn vào thức ăn giúp cá giảm bệnh do vi khuẩn (Li và cộng sự, 2010).

 

Bạc hà Âu (Mentha piperita) là một loại cây thuộc họ Lamiaceae, thân vuông, mọc đứng hay mọc bò, cao 30– 50 cm, có khi lên đến 1m, có rễ mọc ra từ các đốt. Toàn cây chứa tinh dầu trong có L-menthol 65 – 85%, menthyl acetat, L-menthon, L- a-pinen, L- limonen. Đây cũng là những hoạt chất kháng khuẩn mạnh, có tác dụng dược lý cao. 

Nghiên cứu này đã đánh giá việc sử dụng phương pháp ngâm cá trong dung dịch có chứa tinh dầu của Tiêu hương thảo và Bạc hà Âu tác động lên các thông số huyết học của cá rô phi bị ký sinh đơn bào bởi Cichlidogyrus tilapiae, Cichlidogyrus thurstonae, Cichlidogyrus halli và Scutogyrus longicornis. 

Tác dụng thảo dược mới trị ký sinh trùng trên cá

Tổng số 320 cá thể cá rô phi non được phân phối vào 16 bể chứa dung tích 100 L (20 con/bể) và được chia thành 4 nghiệm thức, mỗi nghiệm thức được lặp lại 4 lần. 

Nhóm 1: Cá tiếp xúc với dung dịch chứa tinh dầu Tiêu hương thảo ở nồng độ ở 20 mg/L; 

Nhóm 2: Cá tiếp xúc với dung dịch chứa 40 mg/L bạc hà Âu

Nhóm 3: Cá chỉ tiếp xúc với nước thường (Đối chứng);

Nhóm 4: Cá tiếp xúc với nước + hóa chất DMSO (dimethyl sulfoxide). 

Cá đã phải chịu 3 lần tắm trong bể trong thời gian 10 phút, trong khoảng thời gian 24 giờ giữa các lần điều trị. Sau khi tắm lần thứ ba, việc phân tích ký sinh trùng và huyết học đã được thực hiện. 

Kết quả cho thấy tỷ lệ ký sinh trùng trong nhóm cá được điều trị bằng tinh dầu đã giảm 70% so với nhóm đối chứng. Hiệu quả đạt được trong các nhóm cá sử dụng tinh dầu Tiêu hương thảo so với nhóm nước + DMSO lần lượt là 14,16% và 1,96% và so với  điều trị bằng tinh dầu Bạc hà Âu, tương ứng là 33,33% và 41,63%. 

Tổng số lượng hồng cầu (RBC) và tiểu cầu của nhóm cá đối chứng cũng thấp hơn ở cá được điều trị bằng tinh dầu Tiêu hương thảo. Nồng độ Glucose và số lượng bạch cầu trung tính cao hơn đáng kể ở cá được điều trị bằng tinh dầu Tiêu hương thảo. 

Bài báo cáo đã cung cấp cho chúng ta một phương pháp trị ngoại ký sinh hữu hiệu trên cá thông qua thí nghiệm chặt chẽ. Đo đó, các nhà khoa học đề nghị rằng việc tắm cá với dung dịch có chứa 20 mg/L tinh dầu Tiêu hương thảo và 40 mg/L tinh dầu Bạc hà Âu nên được sử dụng để phòng trị sán lá đơn chủ. 


Đăng ngày 28/07/2018
TRỊ THỦY Lược dịch
Nguyên liệu

Thức ăn tự chế cho cá cảnh: Đơn giản và hiệu quả

Việc nuôi cá cảnh không chỉ là sở thích mà còn là một cách thư giãn, giúp kết nối con người với thiên nhiên. Một trong những yếu tố quan trọng nhất để nuôi cá cảnh khỏe mạnh chính là chế độ dinh dưỡng.

Cá cảnh
• 10:23 20/01/2025

Da cá hồi: Từ phế phẩm trở thành món ăn được ưa chuộng

Trong những năm gần đây, da cá hồi đã trở thành một nguyên liệu được ưa chuộng trong ẩm thực, không chỉ nhờ vào hương vị đặc biệt mà còn bởi những lợi ích sức khỏe mà nó mang lại. Từ một phần thường bị bỏ đi trong chế biến cá, da cá hồi đã được khám phá và tận dụng một cách sáng tạo, biến thành món ăn hấp dẫn được nhiều người yêu thích.

Da cá hồi
• 10:25 24/12/2024

Phụ phẩm từ mực và bạch tuộc được tận dụng như thế nào?

Ngành chế biến thủy sản, đặc biệt là mực và bạch tuộc, đang ngày càng phát triển với sự gia tăng của nhu cầu tiêu thụ toàn cầu. Tuy nhiên, một lượng lớn phụ phẩm như đầu, xúc tu, nội tạng, da, và nước thải từ quá trình chế biến lại bị bỏ phí hoặc chưa được sử dụng hiệu quả. Việc tận dụng các phụ phẩm này không chỉ giúp giảm thiểu lãng phí mà còn mang lại giá trị kinh tế và bảo vệ môi trường.

Mực
• 10:34 19/12/2024

Chuyển đổi sang các nguồn thức ăn bền vững

Ngừng phụ thuộc vào các thành phần có nguồn gốc từ biển là ưu tiên của ngành nuôi trồng thủy sản trong nhiều thập kỷ. Protein thực vật hiện là thành phần được sử dụng nhiều nhất trong sản xuất thức ăn thủy sản trên toàn cầu.

Đậu nành
• 10:09 06/12/2024

Kỳ lạ loài cá biết leo cây: Khám phá đời sống của cá thòi lòi

Cá thòi lòi là một trong những loài cá kỳ lạ nhất sống tại vùng nước lợ và bãi bùn ven biển Việt Nam. Không giống với hầu hết các loài cá khác, chúng có thể bơi dưới nước, bò trên bùn và thậm chí leo lên cây. Khả năng thích nghi đặc biệt này khiến cá thòi lòi trở thành sinh vật độc đáo trong hệ sinh thái rừng ngập mặn.

Cá thòi lòi
• 00:29 03/02/2025

Các loại cá lóc cảnh hiếm có giá trị cao nhất thế giới

Nhắc đến thú chơi cá cảnh, nhiều người nghĩ ngay đến những dòng cá Koi đắt đỏ hay cá Rồng. Thế nhưng, giới sành chơi gần đây đang "phát cuồng" với các cá lóc cảnh hiếm có giá trị lên đến hàng trăm triệu đồng. Trong bài viết này, chúng ta sẽ khám phá những dòng cá lóc cảnh hiếm và có giá trị cao nhất trên thị trường hiện nay.

Các loại cá lóc cảnh
• 00:29 03/02/2025

Bí mật bạn chưa biết: Vì sao thịt cá biển thường dai hơn cá sông?

Cá là một trong những nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng, được ưa chuộng trong bữa ăn hằng ngày. Tuy nhiên, nếu bạn để ý kỹ sẽ thấy thịt cá biển thường dai, chắc hơn so với cá sông, trong khi cá sông lại có phần thịt mềm, bở hơn. Hãy cùng khám phá những bí mật thú vị đằng sau sự khác biệt này!

Cá biển
• 00:29 03/02/2025

Tác động của giá nguyên liệu đầu vào lên giá bán tôm

Ngành nuôi tôm đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế nông nghiệp, đặc biệt ở các nước nhiệt đới như Việt Nam.

Tôm thẻ
• 00:29 03/02/2025

Nghề làm mắm: Đặc sản gắn liền với nghề cá

Nghề làm mắm đã gắn bó sâu sắc với đời sống của người dân vùng ven biển Việt Nam, trở thành một nét đặc trưng không thể thiếu trong văn hóa ẩm thực và kinh tế địa phương.

Làm mắm
• 00:29 03/02/2025
Some text some message..