Tinh dầu thảo dược mới trị ký sinh trùng trên cá

Ký sinh trùng là một đối tượng gây thiệt hại năng trong giai đoạn giống của các loài cá nước ngọt. Nhiều loài đã bị kháng thuốc nghiêm trọng, vì thế cần có những biện pháp đổi mới nhằm kiêm soát hiệu quả đối tượng gây hại này. Bài báo này cung cấp những nguyên liệu thảo mộc mới giúp phòng chống hữu hiệu ngoại ký sinh trùng trên cá.

Tinh dầu thảo dược mới trị ký sinh trùng trên cá
Giai đoạn cá giống là lúc cá dễ bị ảnh hưởng bởi ký sinh trùng. Ảnh minh họa: Internet

Trong nuôi trồng thủy sản ký sinh trùng trên cá là một vấn đề hết sức nan giải tiêu biểu như trùng bánh xe, trùng quả dưa, trùng mỏ neo. Chúng thường gây hại vào giai đoạn cá giống và cá hương với tỷ lệ chết trên cá có thể lên đến 70% sau 5 - 7 ngày. Có rất nhiều tinh dầu và chiết xuất thảo dược để phòng trị ký sinh trùng trên cá. Nghiên cứu này đã tiến hành đánh giá hiệu quả phòng trị ký sinh trùng từ tinh dầu của hai loài thực vật là Tiêu hương thảo và Bạc hà Âu trên cá. 


Cây tiêu hương thảo (Lippia) là một chi thực vật có hoa trong họ Verbena, Verbenaceae. Đây là một loài thực vật mùi thơm do các loại tinh dầu của chúng tiết ra, trong thân, lá và hạt của chúng có chứa nhiều loại tinh dầu khác nhau như estragole, carvacrol, linalool, hoặc limonene. Đây là các hợp chất có tác dụng kháng khuẩn rất tốt. Các nghiên cứu trước đây cho thấy việc sử dụng lá và hạt Tiêu hương thảo xay nhuyễn và trộn vào thức ăn giúp cá giảm bệnh do vi khuẩn (Li và cộng sự, 2010).

 

Bạc hà Âu (Mentha piperita) là một loại cây thuộc họ Lamiaceae, thân vuông, mọc đứng hay mọc bò, cao 30– 50 cm, có khi lên đến 1m, có rễ mọc ra từ các đốt. Toàn cây chứa tinh dầu trong có L-menthol 65 – 85%, menthyl acetat, L-menthon, L- a-pinen, L- limonen. Đây cũng là những hoạt chất kháng khuẩn mạnh, có tác dụng dược lý cao. 

Nghiên cứu này đã đánh giá việc sử dụng phương pháp ngâm cá trong dung dịch có chứa tinh dầu của Tiêu hương thảo và Bạc hà Âu tác động lên các thông số huyết học của cá rô phi bị ký sinh đơn bào bởi Cichlidogyrus tilapiae, Cichlidogyrus thurstonae, Cichlidogyrus halli và Scutogyrus longicornis. 

Tác dụng thảo dược mới trị ký sinh trùng trên cá

Tổng số 320 cá thể cá rô phi non được phân phối vào 16 bể chứa dung tích 100 L (20 con/bể) và được chia thành 4 nghiệm thức, mỗi nghiệm thức được lặp lại 4 lần. 

Nhóm 1: Cá tiếp xúc với dung dịch chứa tinh dầu Tiêu hương thảo ở nồng độ ở 20 mg/L; 

Nhóm 2: Cá tiếp xúc với dung dịch chứa 40 mg/L bạc hà Âu

Nhóm 3: Cá chỉ tiếp xúc với nước thường (Đối chứng);

Nhóm 4: Cá tiếp xúc với nước + hóa chất DMSO (dimethyl sulfoxide). 

Cá đã phải chịu 3 lần tắm trong bể trong thời gian 10 phút, trong khoảng thời gian 24 giờ giữa các lần điều trị. Sau khi tắm lần thứ ba, việc phân tích ký sinh trùng và huyết học đã được thực hiện. 

Kết quả cho thấy tỷ lệ ký sinh trùng trong nhóm cá được điều trị bằng tinh dầu đã giảm 70% so với nhóm đối chứng. Hiệu quả đạt được trong các nhóm cá sử dụng tinh dầu Tiêu hương thảo so với nhóm nước + DMSO lần lượt là 14,16% và 1,96% và so với  điều trị bằng tinh dầu Bạc hà Âu, tương ứng là 33,33% và 41,63%. 

Tổng số lượng hồng cầu (RBC) và tiểu cầu của nhóm cá đối chứng cũng thấp hơn ở cá được điều trị bằng tinh dầu Tiêu hương thảo. Nồng độ Glucose và số lượng bạch cầu trung tính cao hơn đáng kể ở cá được điều trị bằng tinh dầu Tiêu hương thảo. 

Bài báo cáo đã cung cấp cho chúng ta một phương pháp trị ngoại ký sinh hữu hiệu trên cá thông qua thí nghiệm chặt chẽ. Đo đó, các nhà khoa học đề nghị rằng việc tắm cá với dung dịch có chứa 20 mg/L tinh dầu Tiêu hương thảo và 40 mg/L tinh dầu Bạc hà Âu nên được sử dụng để phòng trị sán lá đơn chủ. 


Đăng ngày 28/07/2018
TRỊ THỦY Lược dịch
Nguyên liệu

Bắt tàu cá Cà Mau vi phạm vùng biển nước ngoài

Thông tin từ Bộ tư lệnh Vùng Cảnh sát biển (CSB) 4, đến 14 giờ, ngày 3/8 đơn vị đã dẫn giải tàu cá CM - 99275-TS về đến cảng Hải đội 421, Hải đoàn 42 Cảnh sát biển tại thị trấn Năm Căn, huyện Năm Căn để tiến hành xử lý vi phạm theo quy định.

tàu cá bị bắt
• 10:29 04/08/2021

Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa: Bằng chứng sống về chủ quyền biển, đảo

Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa diễn ra tại huyện đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi đã trở thành nghi lễ đặc biệt quan trọng, mang đậm bản sắc văn hóa tâm linh đặc sắc của người dân đảo Lý Sơn nhằm tri ân những người lính trong đội hùng binh Hoàng Sa năm xưa. Dưới đây là những hình ảnh đẹp về Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa được ghi lại vào tháng 4/2021.

Lễ Khao lề thế lính Hoàng Sa.
• 12:10 20/05/2021

Những góc nhìn bình dị từ cuộc sống của người dân miền biển

Dẫu cuộc sống miền biển có bộn bề khó khăn nhưng hạnh phúc vẫn luôn được tìm thấy đâu đó trong những bộn bề ấy, hạnh phúc hiện diện từ những điều nhỏ bé, bình dị nhất. Sự bộn bề cơ cực ấy thể hiện rõ trên những chuyến đi dài, những chuyến đi với sự trở về của một khoang tàu đầy ắp cá. Hạnh phúc, vui mừng vì một chuyến đi bội thu không có những cơn giận dữ bất thường nào của biển cả.

Bình minh trên biển.
• 07:11 17/05/2021

Quy định mới về giao khu vực biển

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 11/2021/NĐ-CP quy định việc giao các khu vực biển nhất định cho tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng tài nguyên biển.

nuôi lồng bè trên biển
• 14:25 18/02/2021

Xu hướng nuôi ruồi lính đen làm thức ăn thủy sản

Giá bột cá tăng phi mã đang bào mòn lợi nhuận của người nuôi tôm cá. Trong bối cảnh đó, mô hình nuôi ruồi lính đen nổi lên như một giải pháp đột phá, hứa hẹn vừa giảm chi phí thức ăn, vừa giải quyết bài toán môi trường theo hướng kinh tế tuần hoàn.

Ruồi lính đen
• 11:58 31/12/2025

Nucleotides phụ gia xây dựng hệ miễn dịch cấp tốc cho tôm

Nuôi tôm thâm canh mật độ cao là một cuộc đua về tốc độ tăng trưởng. Khi cơ chế tự tổng hợp năng lượng không đủ đáp ứng nhu cầu lột xác liên tục, Nucleotides ngoại sinh trở thành giải pháp sống còn giúp tôm về đích an toàn và giảm thiểu rủi ro dịch bệnh.

Ao nuôi tôm
• 13:50 29/12/2025

Yucca hoạt động như thế nào trong kiểm soát khí độc ao nuôi?

Trong quản lý ao nuôi, khí độc NH₃ luôn là một "kẻ thù vô hình" có thể gây thiệt hại nặng nề. Chiết xuất từ cây Yucca thường được quảng cáo như một giải pháp cấp cứu hiệu quả. Tuy nhiên, nó có thực sự xử lý được khí độc tận gốc, hay chỉ là một giải pháp tình thế?

Cây Yucca
• 13:19 17/12/2025

Nguồn protein mới: Lối thoát cho “bão giá” thức ăn nuôi tôm

Trong cơ cấu giá thành nuôi tôm, thức ăn luôn chiếm tỷ trọng lớn nhất, có thể lên đến 60%.

Ruồi lính đen
• 09:00 17/12/2025

Novaland bất ngờ lấn sân sang thủy sản

Thông qua công ty con là Địa ốc Ngân Hiệp, Tập đoàn Novaland vừa chính thức nắm giữ hơn 24% vốn tại Tổng công ty Thủy sản Việt Nam (Seaprodex). Động thái này được xem là bước đi chiến lược nhằm đa dạng hóa hệ sinh thái kinh doanh bên cạnh lĩnh vực cốt lõi là bất động sản.

Seaprodex
• 04:33 02/01/2026

Tại sao vỏ tôm không chứa nhiều canxi như chúng ta lầm tưởng?

Từ trước đến nay, nhiều người vẫn tin rằng vỏ tôm là bộ phận chứa nhiều canxi nhất và việc ăn cả vỏ sẽ giúp bổ sung khoáng chất này cho cơ thể. Tuy nhiên, dưới góc nhìn khoa học, đây là một quan niệm chưa chính xác.

Vỏ tôm
• 04:33 02/01/2026

Xu hướng nuôi ruồi lính đen làm thức ăn thủy sản

Giá bột cá tăng phi mã đang bào mòn lợi nhuận của người nuôi tôm cá. Trong bối cảnh đó, mô hình nuôi ruồi lính đen nổi lên như một giải pháp đột phá, hứa hẹn vừa giảm chi phí thức ăn, vừa giải quyết bài toán môi trường theo hướng kinh tế tuần hoàn.

Ruồi lính đen
• 04:33 02/01/2026

Thói quen tiêu thụ tôm tại thị trường phương Đông và phương Tây

Sự khác biệt trong cách ăn tôm không đơn thuần là khẩu vị, mà phản ánh hai triết lý văn hóa ẩm thực đối lập giữa phương Đông và phương Tây – từ việc ăn đầu tôm, giữ vỏ, rút chỉ lưng cho đến cách chế biến và thưởng thức.

Món tôm
• 04:33 02/01/2026

Gia Lai chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá: Giải pháp căn cơ cho sinh kế ngư dân

Trong bối cảnh nguồn lợi thủy sản ngày càng suy giảm, yêu cầu quản lý nghề cá ngày một chặt chẽ, việc bảo đảm sinh kế ổn định cho ngư dân đang trở thành thách thức lớn đối với các địa phương ven biển.

Vận chuyển cá
• 04:33 02/01/2026
Some text some message..