Tôm thẻ nhiễm virus đốm trắng!

Xử lý ao nuôi tôm kỹ lưỡng để hạn chế dịch bệnh

Từ hồ nghi

Cứ nhắc đến con tôm sú, nhiều người nuôi tôm ở xã Phước Thể, Vĩnh Hảo, Vĩnh Tân (huyện Tuy Phong), xã Sơn Mỹ, Tân Thắng (Hàm Tân) vẫn còn kinh hãi khi bao nhiêu vốn liếng đội nón ra đi. Người vỡ nợ không phải là ít khi dịch bệnh đốm trắng trên tôm sú xảy ra liên miên. Thế nên, khi TTCT xuất hiện năm 2005, dân nuôi tôm địa phương như bắt được phao cứu sinh.

Ông Vinh, một trong những người nuôi tôm lâu năm ở xã Phước Thể cho biết, sau thời gian ngụp lặn với tôm sú, tìm đủ mọi cách gỡ vốn, nhưng càng làm càng lỗ. Nghe nhiều người giới thiệu giống TTCT với thời gian nuôi ngắn hơn (2,5–3 tháng) ít bệnh, lại miễn nhiễm với virus bệnh đốm trắng nên gia đình ông quyết định thử vận may.

Ban đầu là nuôi thăm dò, khi thấy hiệu quả thì mở rộng diện tích đại trà, nhiều gia đình đã thật sự đổi đời vì hiệu quả mà TTCT mang lại. Năm 2006, chỉ có khoảng 100 ha, đến nay diện tích nuôi TTCT tăng 8 lần lên đến trên 800 ha, trong đó tập trung chủ yếu ở huyện Tuy Phong với diện tích gần 350 ha.

Mấy năm qua, người nuôi TTCT rất phấn khởi vì liên tục thắng lớn, do đó không khó hiểu khi người dân đổ xô thuê đất, mở rộng diện tích nuôi. Tuy nhiên, chính việc ồ ạt nuôi tự phát không theo quy hoạch nên từ năm 2010 đến nay, nhiều vụ nuôi TTCT bắt đầu có dấu hiệu đi xuống. Người nuôi tôm cho rằng, trên TTCT đã bắt đầu xuất hiện dịch bệnh giống như ở tôm sú, nhưng định danh do virus hay vi khuẩn gây ra thì ngoài khả năng của họ, trong khi ngành chức năng của tỉnh lại chỉ giải thích là do thời tiết nắng nóng kéo dài và người dân không nuôi đúng theo quy trình, khuyến cáo nên mới xảy ra dịch bệnh. Trong đó, việc xả thải trực tiếp ra môi trường từ năm này qua năm khác cũng là một trong những nguyên nhân gây bệnh.

Thế nên, cách đây không lâu, một quan chức của Chi cục Thủy sản từng khẳng định: “Từ năm 2005 đến nay, chưa có dịch bệnh nào xảy ra trên TTCT. Những đợt tôm bị chết theo dây chuyền vừa qua một phần là do thời tiết và nguồn nước nuôi không đảm bảo. Bởi TTCT vốn dĩ là loài kháng bệnh tốt!”.

Rồi đoán mò

Đầu năm 2012, TTCT lại chết hàng loạt ở các địa phương. Anh Lê Phước, một người nuôi TTCT mấy năm nay ở xã Vĩnh Tân cho biết, gia đình anh nuôi 2 ha và thả 800 ngàn con giống vào cuối tháng 1/2012, nhưng chỉ sau 15 ngày, tôm có dấu hiệu bị đỏ thân, nổi lềnh bềnh trên mặt nước và chết dần. Không chỉ gia đình anh Phước mà hơn 90% hộ nuôi TTCT vùng này đều rơi vào tình cảnh tương tự.

Theo anh Phước, các năm trước khi vào thời điểm sau Tết, tôm vẫn có hiện tượng bỏ ăn nhưng chỉ diễn ra trong vòng 10 ngày nên mức độ thiệt hại rất thấp. Nhưng năm nay, đa số các hộ nuôi đều thất bại. Nguyên nhân là gì thì vẫn theo kiểu “đoán mò” như thời tiết nóng lạnh thay đổi giữa ngày và đêm thất thường nên tôm không kịp thích nghi, hoặc thả giống chất lượng thấp nên tôm dễ bị bệnh. Tuy nhiên, có hộ mua giống TTCT từ các công ty lớn chuyên sản xuất giống tôm như C.P, Việt Úc, Thông Thuận… thì tại sao tôm vẫn chết như thường? Thậm chí, có rất nhiều hộ xử lý đủ cách, dùng nhiều loại thuốc khác nhau nhưng thả ao nào cũng đều thất bại ao ấy.

Ông Trần Chí Thành (xã Phước Thể) cho biết: “Tui lo lắm, đợt vừa rồi lỗ vốn cả trăm triệu đồng, bình quân 1 sào nuôi TTCT mất từ 8–10 triệu đồng tiền giống, chưa kể tiền thức ăn, thuốc, lao động... Vì vậy, tui đang phơi hồ mấy tuần nay, ráng nghe ngóng tin tức các hộ bên cạnh, anh nào thả được là chạy sang hỏi thăm mua giống ở đâu, xử lý ao thuốc gì để chuẩn bị thả lại cho ngon ăn, chứ nuôi TTCT bây giờ không hiểu bệnh gì mà cứ sau khi thả ít hôm là con tôm lủi đầu vào bờ mà chết”.

Đến chính thức nhiễm bệnh

Do quá bức xúc nên một số hộ nuôi với diện tích lớn đã chủ động lấy mẫu đến Trạm kiểm dịch tôm giống Vĩnh Tân, thậm chí vào tận TP.HCM xét nghiệm nhằm tìm cho ra bệnh, nhưng kết quả vẫn không xác định đó là bệnh gì?

Mới đây, sau khi thu 8 mẫu tôm tại những vùng nuôi tập trung gồm xã Tân Thắng (Hàm Tân), xã Chí Công, Phước Thể (Tuy Phong), kết quả xét nghiệm cho thấy 6 mẫu tôm đều bị nhiễm virus gây bệnh đốm trắng.

Trước tình hình đó, Chi cục Thủy sản Bình Thuận đã yêu cầu các cơ sở nuôi tôm tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp phòng chống dịch bệnh, nhất là bệnh đốm trắng, xét nghiệm và kiểm dịch con giống trước khi thả nuôi.

Theo nghiên cứu của V.A.Graindorge & T.W.Flegel (Bệnh của tôm nuôi và biện pháp phòng trị - Tiến sĩ Bùi Quang Tề), thì trong 11 loài thuộc họ tôm he thì có đến 8 loài bị nhiễm bệnh đốm trắng theo con đường lây nhiễm tự nhiên, Trong đó có tôm thẻ chân trắng (Penaeus vannamei).