Vai trò của thức ăn tự nhiên trong nuôi tôm

Tôm là loài ăn tạp, khi được ương trong trại giống tâm vật lẫn động vật (tảo, artemia ... Do đó, trong những tháng đầu mới thả, việc bổ sung thêm thức ăn tự nhiên cho tấm bên cạnh thức ăn công nghiệp là điều rất quan trọng.

Vi tảo
Vi tảo là mắc xích đầu tiên và quan trọng trong chuỗi thức ăn

Đặc biệt là trong hệ thống nuôi tôm ứng dụng công nghệ Biofloc, người ta chỉ thả xuống một lượng thức ăn công nghiệp nhất định, còn lại lượng floc được nuôi cấy sẽ vừa là thức ăn cho tôm, vừa đóng vai trò như các nhà máy sinh học xử lý môi trường nước ao nuôi.

Đặc điểm

Thức ăn tự nhiên cho tôm gồm tảo, động vật phù du và động vật đáy. Tảo là mắt xích đầu tiên trong chuỗi thức ăn. Tảo làm thức ăn cho động vật phù du như luân trùng, giáp xác râu ngành, giáp xác chân chèo, ấu trùng mười chân... Hiện tại có hơn 40 loài tảo khác nhau được sử dụng làm thức ăn sống cho các loài động vật trong tự nhiên, trong đó có tôm. 

Động vật phù du gồm các loài động vật nhỏ li ti sống nổi trong môi trường nước ao tôm. Chúng là thức ăn trực tiếp của tôm từ giai đoạn tôm còn nhỏ đến khi trưởng thành nhờ sở hữu giá trị dinh dưỡng cao: Hàm lượng protein lên đến 50%, chứa đầy đủ các loại amino axit thiết yếu cho tôm phát triển. Động vật phù du có đặc tính là sẽ nổi lên mặt nước vào sáng sớm và ban đêm, còn ban ngày thường chìm xuống dưới ao. Chúng phát triển mạnh vào mùa xuân, thường nổi từng đám lên trên mặt ao. 

Vai trò

Trong nuôi tôm, các loại thức ăn tự nhiên (bao gồm cả động vật và thực vật có trong môi trường sống) đều giữ vai trò quan trọng. Đặc biệt là ở giai đoạn phát triển từ ấu trùng lên tôm trưởng thành. Tôm ở giai đoạn ấu trùng có kích thước rất nhỏ, hệ thống tiêu hóa lẫn enzyme đều chưa hoàn chỉnh. Lúc này, thức ăn tự nhiên chính là nguồn dinh dưỡng quan mtrọng giúp nâng cao tỉ lệ sống cho tôm.

Khi tôm giống vừa thả xuống ao, chuyển từ hình thức ăn thức ăn lơ lửng trong tầng nước sang tìm thức ăn dưới đáy ao. Lượng thức ăn thực tế tại ao ít hơn rất nhiều lần lượng thức ăn trong trại giống làm tôm bắt mối không hiệu quả. Tôm có xu hướng tìm thức ăn, được biệt là nguồn thức ăn tự nhiên trong ao hơn thức ăn công nghiệp. Nếu ao không có mồi, đáy ao chứa nhiều bùn bẩn và vi khuẩn có hại hoặc trong nguồn nước lấy vào chứa nhiều loại tảo độc... khi tôm ăn những thứ này sẽ gây hại trực tiếp đến hệ thống tiêu hóa của tôm. Đây là nguyên nhân chính khiến tôm bệnh về đường ruột, phân trắng, gan tụy, tôm thả không đạt, chết sớm hay dễ mắc bệnh sau này.

Các loại thức ăn tự nhiên, nhất là động vật phù du cung cấp nguồn axit amin thiết yếu và nhiều enzyme cần thiết cho tôm. Thức ăn tự nhiên trong ao tôm cung cấp nguồn protein phong phủ cho quá trình tăng trưởng của tôm diễn ra nhanh hơn.

Động vật phù duĐộng vật phù du là nguồn thức ăn qun trọng cho tôm

Các loài sinh vật phù du này được coi như “nhà máy lọc sinh học" cho ao tôm nhờ khả năng phản ứng nhanh với các tác nhân gây stress môi trường. Đây là nhân tố giúp duy trì dòng năng lượng và chu kỳ dinh dưỡng trong ao. Cụ thể, trong quá trình nuôi, phân và thức ăn thừa của tôm sẽ được vi khuẩn chuyển hóa thành chất dinh dưỡng. Những chất dinh dưỡng này được các sinh vật phù du sử dụng cho quá trình sinh trưởng, phát triển. Trong quá trình tăng trưởng đó, các sinh vật này cũng giúp làm giảm hàm lượng amoniac và nitrat là nguyên nhân hình thành nên khí độc có thể gây ảnh hưởng xấu đến tôm (ức chế hệ thống miễn dịch).

Thực tế qua nhiều mô hình cho thấy, khi sử dụng nguồn thức ăn tự nhiên trong giai đoạn đầu làm giảm chi phí thức ăn, tăng tỉ lệ sống, tăng sức đề kháng, giảm khí độc... đặc biệt đối với ao nuôi tôm thâm canh tôm rất ít mắc bệnh đường ruột, phân trắng, gan tụy, chết sớm.

Phương pháp gây tạo

Để gây tạo được thức ăn tự nhiên tốt, người nuôi cần bổ sung các dưỡng chất cần thiết cho các sinh vật này phát triển trong ao. Sau khi lấy nước vào ao nuôi từ ao lắng (nước được xử lý, lắng lọc ở ao lắng trong một thời gian dài) đến khi đạt độ sâu từ 1,2 – 1,5m, tiến hành gây nuôi copepods, các loài phiêu sinh vật, giáp xác nhỏ khác (krill) và động vật thân mềm sống đáy (giun nhiều tơ, hai mảnh vỏ..) bằng cách dùng cám gạo lên men với chế phẩm sinh học (probiotics).

Bên cạnh đố, người nuôi có thể dùng chế phẩm vi sinh EM1 để gây màu nước, tạo nguồn thức ăn tự nhiên với công thức sau: 1 lít EM1 + 1 lít rỉ mật đường + 2 kg cám gạo + 10 g muối + 46 lít nước sách, ủ kín 5 - 7 ngày. Sử dụng 10 lít EM thứ cấp dùng cho 1.000 m2, 2 ngày dùng 1 lần, chạy quạt liên tục đến khi đạt được màu nước: màu trà hoặc màu xanh nõn chuối, tạo được nguồn thức ăn tự nhiên ban đầu cho tôm, giúp phát triển tốt, giảm chi phí, hiệu quả kinh tế tăng cao.

Trong quá trình nuôi, cần lưu ý kiểm soát lượng thức ăn cho tôm, tùy theo mật độ thả nuôi và giai đoạn mà cho ăn phù hợp. Ngoài ra, người nuôi nên kết hợp sử dụng chế phẩm sinh học EM1 trong suốt quá trình nuôi để ổn định màu nước, xử lý tốt môi trường nước ao.

Càng về cuối vụ nuôi, lượng chất thải trong ao sẽ có xu hướng gia tăng. Chất hữu cơ tích tụ nhiều khiến ao nuôi xảy ra tình trạng thiếu oxy, vì cùng lúc có quá nhiều sinh vật sử dụng oxy như tôm nuôi, tảo, vi khuẩn.. Lượng o-xy hòa tan càng thấp thì mật độ động vật phù du sẽ giảm dần. Người nuôi cần điều chỉnh hàm lượng o-xy trong ao về mức phù hợp, kết hợp sử dụng các sản phẩm men vi sinh hỗ trợ.

Đăng ngày 11/09/2024
Nuôi trồng

FLOCponics: Sự tích hợp hoàn hảo của công nghệ biofloc và cây thủy canh

FLOCponics là một loại Aquaponics thay thế tích hợp công nghệ biofloc (BFT) với sản xuất cây trồng không sử dụng đất.

flocponics
• 15:51 07/03/2022

Mô hình nuôi ba ba lãi 300 triệu đồng/năm

Mô hình nuôi ba ba của ông Lương Thành Kỷ, ở thị trấn Búng Tàu, huyện Phụng Hiệp. Qua 14 năm phát triển, đến nay đàn ba ba sinh sản của ông Kỷ đã phát triển hơn 1.500 con, mỗi năm xuất bán ra thị trường từ 8.000-10.000 con giống, trừ hết các khoản chi phí, lợi nhuận gần 300 triệu đồng/năm.

Ba ba.
• 09:38 14/06/2021

Kinh tế ổn định nhờ nuôi ba ba sinh sản

Hơn 20 năm nuôi ba ba sinh sản, anh Nguyễn Đức Lợi, ấp Phước Thọ B, xã Mỹ Phước, huyện Mỹ Tú, tỉnh Sóc Trăng có cuộc sống khấm khá. Gắn bó lâu năm với con ba ba một phần cũng vì sự yêu thích loài vật này, ba ba lại dễ nuôi, nhẹ công chăm sóc, thị trường tiêu thụ tốt, đem lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình anh.

• 15:40 03/03/2021

Thu trăm triệu đồng mỗi năm từ nuôi ba ba

Nuôi ba ba gai là một công việc đòi hỏi phải có nguồn vốn lớn và kỹ thuật cao. Nhưng bằng ý chí, nghị lực, sự đam mê tận tụy với công việc cùng với áp dụng các kiến thức khoa học kỹ thuật mà ông Phạm Tất Đạt ở xã Yên Bình, thành phố Tam Điệp đã thành công, vươn lên trở thành triệu phú.

kỹ thuật sản xuất giống baba
• 10:00 30/05/2017

10 chuyển dịch quan trọng nhất trong ngành Dinh dưỡng thủy sản

Sự chuyển dịch thần tốc của ngành thủy dản không chỉ là câu chuyện về giá thành, mà là cuộc cách mạng về công nghệ và tính bền vững. Ngành dinh dưỡng, thức ăn thủy sản cũng đang chứng kiến những bước chuyển mình mạnh mẽ chưa từng có.

• 09:00 25/02/2026

Tại sao ao nuôi nên dùng đèn UV thay vì thuốc tím hoặc Chlorine?

Xử lý nước là bước bắt buộc trong nuôi tôm. Từ trước đến nay, Chlorine và thuốc tím (KMnO₄) là lựa chọn phổ biến vì giá rẻ và tác dụng nhanh. Tuy nhiên, khi mật độ nuôi ngày càng cao và yêu cầu an toàn sinh học khắt khe hơn, việc phụ thuộc vào hóa chất đang bộc lộ nhiều rủi ro.

ao nuôi
• 15:00 24/02/2026

Sai lầm thường gặp khi phơi đáy ao

Trong nuôi trồng thủy sản, công đoạn phơi đáy ao sau mỗi vụ nuôi được xem là bước làm mới môi trường, giúp loại bỏ mầm bệnh và tạo nền tảng cho vụ nuôi tiếp theo. Tuy nhiên, nhiều hộ nuôi vẫn mắc phải những sai lầm cơ bản, khiến hiệu quả xử lý giảm sút, thậm chí gây thiệt hại lớn.

đáy ao nuôi
• 12:00 23/02/2026

Nuôi tôm Việt Nam giữa vòng xoáy ô nhiễm – kháng sinh

Ngành tôm Việt Nam đang đứng trước ngã ba đường: tiếp tục mở rộng diện tích nuôi để đánh đổi rừng ngập mặn và lạm dụng kháng sinh, hay chuyển mình sang mô hình thâm canh công nghệ cao bền vững? Câu trả lời sẽ quyết định vị thế của con tôm Việt trên bản đồ thế giới.

ao tôm
• 19:00 22/02/2026

Tại sao ao nuôi nên dùng đèn UV thay vì thuốc tím hoặc Chlorine?

Xử lý nước là bước bắt buộc trong nuôi tôm. Từ trước đến nay, Chlorine và thuốc tím (KMnO₄) là lựa chọn phổ biến vì giá rẻ và tác dụng nhanh. Tuy nhiên, khi mật độ nuôi ngày càng cao và yêu cầu an toàn sinh học khắt khe hơn, việc phụ thuộc vào hóa chất đang bộc lộ nhiều rủi ro.

ao nuôi
• 08:50 26/02/2026

Chính thức mở cổng đăng ký trước Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 kết nối toàn bộ ngành thủy sản

Trong bối cảnh ngành thủy sản Việt Nam đang đứng trước những cơ hội mới về thị trường, công nghệ và phát triển bền vững, nhu cầu tìm kiếm giải pháp toàn diện, từ con giống, dinh dưỡng, công nghệ nuôi, chế biến đến xuất khẩu,trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Nhằm tạo ra một nền tảng kết nối chiến lược cho cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia và người nuôi, VietShrimp Asia 2026 lần đầu tiên tổ chức cùng Aquaculture Vietnam 2026 tạo nên kỳ triển lãm với quy mô mở rộng, toàn diện, quốc tế hơn bao giờ hết.

Vietshrimp
• 08:50 26/02/2026

Ngành nuôi tôm Việt Nam trong bối cảnh biến đổi khí hậu

Trong nhiều năm, nuôi tôm được xem là một trong những ngành nông nghiệp có tốc độ tăng trưởng nhanh và đóng góp lớn cho xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Tuy nhiên, bối cảnh khí hậu hiện nay đang đặt ngành này trước một thực tế khác: rủi ro không còn mang tính mùa vụ, mà đang chuyển thành rủi ro cấu trúc.

tôm
• 08:50 26/02/2026

Sai lầm thường gặp khi phơi đáy ao

Trong nuôi trồng thủy sản, công đoạn phơi đáy ao sau mỗi vụ nuôi được xem là bước làm mới môi trường, giúp loại bỏ mầm bệnh và tạo nền tảng cho vụ nuôi tiếp theo. Tuy nhiên, nhiều hộ nuôi vẫn mắc phải những sai lầm cơ bản, khiến hiệu quả xử lý giảm sút, thậm chí gây thiệt hại lớn.

đáy ao nuôi
• 08:50 26/02/2026

Vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp: Khác nhau ở đâu và vì sao không nên dùng lẫn?

Vôi là vật tư quen thuộc trong nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản, nhưng việc nhầm lẫn giữa vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp vẫn diễn ra phổ biến. Sử dụng sai loại không chỉ làm giảm hiệu quả cải tạo môi trường mà còn tiềm ẩn rủi ro cho cây trồng, vật nuôi.

vôi nuôi tôm
• 08:50 26/02/2026
Some text some message..