Xây dựng nông thôn mới ở những xã khó khăn

Sau hơn năm năm xây dựng nông thôn mới, bộ mặt nông thôn nhiều nơi đã thay đổi rõ rệt, đời sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng cao. Tuy nhiên, các xã bãi ngang, xã đảo, xã miền núi… lại đang gặp nhiều khó khăn, rất cần sự hỗ trợ mọi mặt của nhà nước và cộng đồng xã hội…

sua chua tau
Ngư dân xã Nhơn Hải (TP Quy Nhơn, Bình Định) sửa chữa tàu thuyền, chuẩn bị ra khơi.

Ghi nhận ở một xã bãi ngang

Xã Nhơn Hải là một trong năm xã của TP Quy Nhơn, tỉnh Bình Định đang dốc sức xây dựng nông thôn mới (NTM). Đây là một xã bãi ngang, có điều kiện tự nhiên không thuận lợi cho phát triển kinh tế-xã hội. Hiện nay, Nhơn Hải còn 6/19 tiêu chí chưa đạt, trong đó có các tiêu chí gần như khó thành công nếu như không có sự hỗ trợ của Nhà nước như giao thông, môi trường, thu nhập…Toàn xã hiện có gần 6.000 nhân khẩu với diện tích 1.218 ha nhưng phần lớn là bãi biển, bãi cát ven cửa sông, không thuận lợi cho trồng trọt. Với hơn 58% số dân sống bằng nghề khai thác biển, hướng phát triển kinh tế nghề cá là mục tiêu chủ lực.

Chủ tịch UBND xã Ngô Đức Tình cho biết, phần lớn tàu, thuyền của các ngư dân Nhơn Hải có công suất nhỏ, hoạt động ven bờ. Nghề nuôi trồng thủy sản, hải sản còn khó khăn về nguồn vốn, thị trường. Do vậy, mặc dù xác định phát triển kinh tế biển là động lực quan trọng để thúc đẩy kinh tế - xã hội của địa phương, song những hạn chế nêu trên sẽ khó được khắc phục nếu không có sự hỗ trợ từ ngân sách cho địa phương.

Tại thôn Nam Hải, hộ gia đình ông Phan Thành Thệ, là một điển hình làm ăn giỏi trong lĩnh vực nuôi tôm hùm. Hiện gia đình ông là một trong số hơn 30 hộ dân trong xã nuôi tôm hùm giống và thương phẩm. Mỗi năm từ bốn lồng nuôi tôm ông xuất bán được hơn hai nghìn con tôm hùm, trừ chi phí, có thu nhập hàng trăm triệu đồng. Tuy nhiên, gia đình ông cũng như các hộ nuôi tôm của xã Nhơn Hải rất khó tiếp cận được với nguồn vốn tín dụng do không có tài sản thế chấp, trong khi rủi ro của việc nuôi loại hải sản này rất lớn, nhiều khi mất trắng do thiên tai. Do đó, kể cả trong một số lĩnh vực cho thu nhập cao như nuôi trồng thủy, hải sản, nhưng nếu không có sự hỗ trợ về vốn, khoa học kỹ thuật, bảo vệ môi trường hiệu quả của Nhà nước thì những ngư dân phát triển ngành nghề tự phát trong xã cũng gặp rất nhiều khó khăn để phát triển kinh tế bền vững.

Cần sự quan tâm thỏa đáng

Tỉnh Bình Định hiện có ba huyện miền núi với 24 xã khó khăn. Đến nay, trong số 24 xã, chưa có xã nào đạt từ 15 đến 19 tiêu chí, số xã đạt từ 10 đến 14 tiêu chí có năm xã và còn 19 xã mới đạt từ 5 đến 9 tiêu chí trong xây dựng NTM. Trong đó, tiêu chí thu nhập, môi trường, hạ tầng giao thông là các tiêu chí khó đạt đối với các xã miền núi khó khăn.

Thực tế tại các xã khó khăn cho thấy, việc xây dựng NTM còn thấp hơn tình hình chung của cả nước khá nhiều, nổi bật là các tiêu chí về thu nhập, tỷ lệ hộ nghèo, giao thông, thủy lợi, trường học, nhà văn hóa… Theo đánh giá của Văn phòng Điều phối NTM trung ương, hầu hết các xã khó khăn đều có địa hình đa dạng, không thuận lợi cho phát triển kinh tế. Tại các xã bãi ngang ven biển, nhiều nơi bị cô lập giao thông khó khăn. Mặt khác, do xuất phát điểm xây dựng NTM thấp nên kể từ năm 2010 là thời điểm bắt đầu triển khai xây dựng, khi bình quân cả nước đạt dưới bốn tiêu chí/xã, thì đối với các xã khó khăn, chỉ đạt từ một đến hai tiêu chí. Việc người dân ở những địa phương này chưa tích cực tham gia, thiếu tinh thần vươn lên cũng có thể coi là một trong những hạn chế. Vẫn còn phổ biến tâm lý coi xây dựng NTM là trách nhiệm của nhà nước, do đó, thiếu nhiệt huyết tham gia xây dựng hạ tầng; không chịu tự sản xuất để vươn lên thoát nghèo, thậm chí còn tư tưởng muốn nghèo để được hưởng chính sách hỗ trợ của nhà nước. Tại các địa phương này, năng lực cán bộ xã, thôn, bản còn thấp. Đối với trung ương, cơ chế, chính sách và tiêu chí chưa phù hợp, đầu tư manh mún, kém hiệu quả… cũng là những nguyên nhân khách quan.

Theo quy định của Chính phủ, những xã khó khăn sẽ được ưu tiên hỗ trợ đầu tư hoàn thiện đường giao thông nông thôn, hệ thống các công trình bảo đảm cung cấp điện phục vụ sinh hoạt và sản xuất, kinh doanh; đầu tư chuẩn hóa trạm y tế xã; đầu tư bờ bao chống triều cường, kè, công trình thủy lợi, trạm bơm cấp nước biển cho nuôi trồng thủy sản hoặc làm muối; hoàn thiện hệ thống các công trình phục vụ nhu cầu về văn hóa, thể thao, bảo đảm chuẩn hóa về giáo dục… Mặc dù vậy, do điều kiện kinh tế còn hạn chế nên sự đầu tư cho các xã khó khăn vẫn còn thấp.

Để có cơ chế, chính sách đặc thù đối với các xã khó khăn trong xây dựng NTM giai đoạn 2016-2020, cần kiên trì theo phương châm “Người dân làm chủ - xã là địa bàn cơ bản-thôn, bản là địa bàn xung kích”. Không tạo áp lực đạt chuẩn NTM trong ngắn hạn đối với các xã khó khăn, thay vào đó, cần xác định mục tiêu và cách làm phù hợp; chú trọng nâng cấp và hoàn thiện hệ thống hạ tầng thiết yếu. Bên cạnh đó, cần tăng cường phân cấp cho chính quyền cơ sở và người dân gắn với nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ từ xã đến thôn, bản. Có lộ trình trao quyền trong xây dựng NTM ở các cấp chính quyền để bảo đảm tính chủ động, trách nhiệm trong triển khai. Cùng với đó, cần tạo cơ chế khen thưởng, động viên và điều kiện để khơi dậy và phát huy tinh thần chủ động vươn lên và tinh thần cộng đồng của người dân vùng khó khăn; khắc phục tư tưởng trông chờ, ỷ lại. Chuyển mạnh từ hỗ trợ trực tiếp sang gián tiếp, hỗ trợ có thu hồi, hạn chế cơ chế xin-cho gây tâm lý ỷ lại, không phát huy sự vươn lên bằng nỗ lực của cộng đồng xã hội.

Báo Nhân Dân, 02/08/2016
Đăng ngày 03/08/2016
Bài, ảnh: Vũ Thành và Ngọc Sơn
Nông thôn
Bình luận
avatar

Bình Định: Sản lượng thủy sản tháng 6 năm 2024 tăng 2,9% (847,4 tấn) so cùng kỳ năm 2023

Tỉnh Bình Đinh tiếp tục tăng cường nuôi trồng, khai thác thủy sản gắn với các biện pháp bảo vệ, phát triển nguồn lợi thủy sản; nhân rộng các mô hình nuôi tôm công nghệ cao tại một số địa phương ven biển.

Tàu thuyền thủy sản
• 14:22 17/07/2024

Bình Định: Tổng sản lượng thủy sản 6 tháng đầu năm đạt 146.445,2 tấn

Theo Cục Thống kê tỉnh Bình Định, tổng sản lượng thủy sản 6 tháng đầu năm 2024 trên địa bàn tỉnh ước đạt 146.445,2 tấn, tăng 2,9% ( tăng 4.161,2 tấn) so với cùng kỳ.

Tàu
• 08:00 06/07/2024

Thu nhập ổn định từ việc nuôi cá lồng bè trên hồ chứa

Nhờ tận dụng tiềm năng dồi dào của nguồn nước hồ chứa thủy lợi Mỹ Thuận (xã Cát Hưng, huyện Phù Cát), nhiều hộ dân ở đây đã phát triển nghề nuôi cá lồng với nhiều đối tượng có giá trị kinh tế như cá điêu hồng, cá thát lát,...

Nuôi lồng bè
• 10:25 03/07/2024

Tăng cường quản lý NTTS trong thời tiết nắng nóng, mưa bão và hạn hán xâm nhập mặn

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn Quốc gia, từ nay đến cuối năm thời tiết thay đổi theo hướng cực đoan, nắng nóng, hạn hán, xâm nhập mặn, áp thấp nhiệt đới, mưa, bão xảy ra không theo quy luật.

Nuôi thủy sản lồng bè
• 10:22 28/06/2024

Triển khai các giải pháp mạnh đối với nhóm tàu cá có nguy cơ cao vi phạm vùng biển nước ngoài

Sau hơn 06 năm thực thi Luật Thủy sản năm 2017 và triển khai thực hiện các giải pháp cấp bách khắc phục tình trạng khai thác bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU), thực hiện các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu, tỉnh Bình Định đã tập trung chỉ đạo triển khai các giải pháp quyết liệt về chống khai thác IUU và đã đạt được những kết quả tích cực.

Tàu cá
• 17:25 20/07/2024

Bảo vệ sức khỏe người dùng: Giảm sử dụng kháng sinh trong nuôi trồng thủy sản

Ngày nay, việc lựa chọn các nguồn thực phẩm an toàn là vấn đề được đặt ra hàng đầu. Các loài thủy sản được nuôi công nghệ để nâng cao sản lượng. Nhưng song song với đó, việc lạm dụng kháng sinh để điều trị bệnh cho vật nuôi lại trở nên phổ biến. Điều này gây ra nhiều nguy hiểm cho người dụng và cả ngành nuôi trồng thủy sản nước ta.

Thủy hải sản
• 17:25 20/07/2024

Thức ăn trong chuyển đổi xanh ngành nuôi trồng thủy sản

Khái niệm chuyển đổi xanh xuất hiện từ Phiên họp thứ 34 của Ủy ban Thủy sản FAO vào tháng 2 năm 2021, và đặc biệt là tuyên bố về nghề cá và nuôi trồng thủy sản bền vững, đã được tất cả các thành viên FAO đàm phán và thông qua. Tuyên bố kêu gọi hỗ trợ cho “một tầm nhìn phát triển và tích cực đối với nghề cá và nuôi trồng thủy sản trong thế kỷ 21, nơi ngành này được công nhận vì đóng góp của nó trong việc chống đói nghèo và suy dinh dưỡng”. Trên cơ sở đó, các hội nghị khu vực của FAO trong năm 2024 có những nỗ lực tập trung vào các hành động ưu tiên để đạt được ba mục tiêu toàn cầu: nuôi trồng thủy sản bền vững tăng trưởng nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về thức ăn thủy sản; quản lý nghề cá hiệu quả vì nguồn lợi thủy sản lành mạnh hơn và công bằng hơn sinh kế; và nâng cấp thức ăn thủy sản chuỗi giá trị để đảm bảo kinh tế, xã hội và tính bền vững của môi trường.

Vật nuôi thủy
• 17:25 20/07/2024

Làm sao để lựa chọn thức ăn phù hợp cho từng giai đoạn nuôi?

Một trong những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển của tôm chính là thức ăn. Lựa chọn thức ăn phù hợp cho từng giai đoạn nuôi tôm không chỉ giúp tôm phát triển khỏe mạnh mà còn tăng năng suất và chất lượng sản phẩm. Dưới đây là những bí quyết giúp bà con lựa chọn thức ăn tốt nhất cho từng giai đoạn nuôi tôm.

Thức ăn cho tôm
• 17:25 20/07/2024

Điều gì quan trọng nhất để người nuôi cải thiện FCR

Trong nuôi tôm, có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ chuyển đổi thức ăn (FCR). Vậy làm sao có thể làm cho FCR trở nên thấp để tăng lợi nhuận cho bà con trong các vụ nuôi. Cùng Tép Bạc tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé!

Tôm thẻ
• 17:25 20/07/2024
Some text some message..