Những ảnh hưởng có hại của tảo 2 roi trong ao nuôi tôm

Thực vật phù du là nguồn thức ăn quan trọng trong nuôi trồng thủy sản và nuôi trồng hải sản. Cả hai hệ thống nuôi đều sử dụng thực vật phù du làm thức ăn. Trong nuôi trồng thủy sản, thực vật phù du được phát triển và nuôi cấy thông qua quy trình thích ứng khác nhau,  tác giả Ông Prakash Chandra Behera, Giám đốc kỹ thuật (nuôi trồng thủy sản Division) PVS Group, Ấn Độ cho biết.

tảo 2 roi

Dinoflagellates: tảo 2 roi

Diatom: tảo cát

Đảm bảo sự khỏe mạnh của quần thể phiêu sinh vật trong suốt thời gian nuôi là một phần của chương trình quản lý ao nuôi tốt. Động vật phù du sử dụng trữ lượng thực vật phù du như là nguồn thức ăn chính để nuôi các sinh vật khác.

Tảo 2 roi tăng trưởng là một trong những thành phần quan trọng nhất trong thực vật phù du. Nhiều loài tảo 2 roi là nhà sản xuất thực phẩm chính trong lưới thức ăn thủy sản. Tảo 2 roi là thành phần không thể thiếu trong các liên kết đầu tiên của chuỗi thức ăn: đầu tiên tảo biến chuyển năng lượng ánh sáng thành năng lượng hóa học (quang hợp).

Tảo 2 roi cùng với một số thực vật phù du khác xâm nhập vào ao nuôi thông qua việc cấp nước từ nguồn thủy triều lân cận. Do chất dinh dưỡng phong phú và điều kiện môi trường nước thuận lợi, ngay lập tức các loài tảo sinh sôi nảy ở mức độ mong muốn hoặc đôi khi phát triển quá mức gây nên hiện tượng nở hoa có hại cho ao nuôi. Tảo nở hoa làm nước có màu đỏ nâu hoặc màu đỏ - xanh.

thực vật phù dù

Types of phytoplankton: một số loài thực vật phù du

sản sinh độc tố

Toxin producing dinoflagellate species: loài tảo 2 roi sản sinh độc tố

Một số loài tảo 2 roi

- Tảo đơn bào có nhân điển hình.

- Nhiều loài có hai roi, hạn chế tính di động của tế bào.

- Các tế bào được bao phủ bởi lớp vỏ theca mịn có thể dùng làm trang trí.

- Một số loài có thể di chuyển theo chiều dọc qua cột nước, tìm kiếm các chất dinh dưỡng, săn mồi, hoặc tự bảo vệ khỏi tia UV có hại.

- Gần một nửa số loài có khả năng quang hợp và chứa sắc tố khai thác ánh sáng (tự dưỡng).

- Một số loài tồn tại theo phương thức dinh dưỡng khác và có thể hấp thụ các chất hữu cơ hoặc nuốt chửng con mồi (heterotrophs)

- Thậm chí có nhiều loài sử dụng kết hợp phương thức tự dưỡng và dị dưỡng.

Có 2000 loài được biết đến, khoảng 60 loài có thể sản sinh độc tố phức tạp. Tảo 2 roi là một nhóm rất bền, đôi khi chúng gây thiệt hại cho hệ sinh thái. Khi gặp điều kiện thuận lợi, sự bùng nổ về quần thể hoặc nở hoa có thể xảy ra, đôi khi làm cho cá và động vật có vỏ nhiễm bẫn, đặt ra một mối đe dọa lớn cho sức khỏe con người và động vật.

Sự phát triển của tảo 2 roi được quy định bởi một số yếu tố bao gồm nước, nhiệt độ, bức xạ mặt trời, độ đục và nồng độ chất dinh dưỡng. Nước ao có tính axit thường được điều trị bằng hợp chất canxi dựa trên phương pháp nâng cao độ pH và thúc đẩy sự phát triển của thực vật phù du. Các chất dinh dưỡng được cung cấp bởi việc sử dụng phân bón và thức ăn nhân tạo trong đó ao nuôi thường đáp ứng các điều kiện lý tưởng cho sự tăng trưởng thực vật phù du.

Ảnh hưởng của hiện tượng tảo phát quang

Đây là những thực vật nhỏ bé sống trong nước biển và có được nguồn năng lượng từ ánh sáng mặt trời trong ngày. Trong bóng tối, tảo 2 roi phát ra ánh sáng màu xanh (phát quang) để đáp ứng với sự chuyển động trong nước. Cơ chế này được quy định bởi hoạt động của các enzym (luciferases) khi phát quang (luciferins) và nhu cầu oxy. Tảo 2 roi làm cho ánh sáng lóe lên trong khoảng thời gian tối và ánh sáng trở nên sáng hơn sau vài giờ. Các hoạt động phát sáng được giảm vào buổi sáng sớm và không còn hiện tượng phát quang khi dao động.

Độc tố có hại của tảo 2 roi

Tảo "nở hoa" (bùng nổ dân số di động) có thể gây ra sự biến đổi màu nước (được gọi là thủy triều đỏ) có thể có ảnh hưởng xấu đến môi trường sống xung quanh biển và nuôi trồng thủy sản. Khi loài tảo độc hại nở rộ, các độc tố có thể nhanh chóng thực hiện các chuỗi thức ăn và gián tiếp thông qua sinh vật tiêu thụ khác như cá và động vật có vỏ dẫn đến rối loạn tiêu hóa, tổn thương thần kinh vĩnh viễn, thậm chí tử vong. Một số loài tảo có thể sản xuất chất độc có thể giết chết tôm cá và gián tiếp ảnh hưởng đến người tiêu dùng.

Một số hình thức nở hoa khác nhau ở tảo

Gonyaulax polygramma - Nguyên nhân gây thiếu ôxy

Dinophysis acuta SPS - Diarrhetic ngộ độc ở động vật có vỏ (DSP)

Gambierdiscus toxicus, Ostreopsis mascarenensis – Ngộ độc cá

Alexandrium SPS acatenella – Gây tê liệt, ngộ độc ở động vật có vỏ (PSP)

Karenina breve SPS – Ngộ độc thần kinh ở động vật có vỏ (NSP)

Gymnodinium mikimotoi .. Có hại cho cá, tôm và động vật biển, các tế bào có thể gây thiệt hại hoặc làm tắc nghẽn mang của các loài động vật.

Ảnh hưởng có hại của tảo đến sức khỏe tôm

- Tảo "nở hoa" có thể gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho tôm nuôi bởi các tác dụng của độc tố và sự biến động đột ngột các thông số của nước ao nuôi.

- Tôm chết do một số lượng lớn tế bào tảo bị vướng trong mang của các sinh vật gây suy hô hấp, xuất huyết hoặc nhiễm khuẩn. Ví dụ ở giống tảo khuê Chaetoceros, tảo sẽ vướng vào mang tôm, sợi gai của chúng phá hủy mô của vật chủ.

- Sự hòa tan oxy bị suy giảm và gia tăng hàm lượng amoniac và khí độc trong nước ao.

- pH kém ổn định và thúc đẩy các sinh vật gây bệnh trong ao.

- Làm tăng nguy cơ bệnh và vi sinh vật có hại trong ao.

- Xuất hiện của bệnh mang, thối đuôi, tôm bỏ ăn, tăng trưởng kém, lột xác chậm, vỏ mềm, tỷ lệ sống thấp và nguy cơ chết hàng loạt ở tôm.

Các biện pháp kiểm soát

- Tránh lấy nước để nuôi tôm trong giai đoạn tảo nở hoa đỏ (thủy triều đỏ) từ các nguồn nước ở lân cận.

- Theo các thực hành quản lý ao nuôi tốt nhất để ngăn chặn sự xâm nhập của tảo.

- Không thay nước ao nếu nguồn nước gần kề có hiện tượng tảo đang nở hoa.

- Nếu quan sát thấy nguồn nước gần kề không có hiện tượng nở hoa thì nên chọn con nước thích hợp cấp vào.

- Khi tình trạng nghiêm trọng, tăng sục khí và ngăn chặn các chất dinh dưỡng định kỳ để quản lý nước ao tốt hơn.

- Thực hành quản lý thức ăn chặt chẽ.

Phương pháp điều trị

- Chuẩn bị ao, xử lý nước ao bằng clo với liều lượng cần thiết.

- Tốt nhất dùng sản phẩm algaecide hoặc de-dinoflgellate để ổn định nước ao trong thời gian nuôi.

- Trong điều kiện rất quan trọng, sử dụng phát triển oxy và sản phẩm hấp thụ amoniac ngay lập tức sau khi sử dụng zeolite.

- Sử dụng chế phẩm sinh học trong khoảng thời gian 2-3 tuần để cải thiện chất lượng đất và nước ao.

- Sử dụng Ferric chloride hay sulfat sắt ở liều cần thiết sẽ có khả năng làm giảm nồng độ phốt pho và do đó giảm mật độ nở hoa của tảo.

Ngoài ra, ứng dụng hợp chất hòa tan sắt nhôm sẽ có hiệu quả cao hơn để loại bỏ phốt pho từ nồng độ dinh dưỡng ao và kiểm soát tăng trưởng của tảo.

Quản lý chất lượng nước trong ao nuôi phù hợp là điều cần thiết để nâng cao sản lượng và chất lượng tôm nuôi. Duy trì một môi trường nuôi tốt thông qua sử dụng các biện pháp quản lý thích hợp sẽ làm giảm nguy cơ bệnh và tăng sản lượng, chất lượng tôm và tiếp cận thị trường.

Theo T.F
Đăng ngày 01/04/2014
Kiến Duy
Kỹ thuật

Tổng quan về công nghệ MBBR trong nuôi trồng thủy sản

MBBR là Moving Bed Biofilm Reactor, hứa hẹn là công nghệ xử lý nước thải ưu việt trong nuôi trồng thủy sản.

công nghệ MBBR
• 18:17 25/09/2021

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP

Xử lý nước thải chế biến thủy sản bằng công nghệ SNAP không chỉ loại bỏ hiệu quả nồng độ Ammonium mà còn xử lý đến 90% chất hữu cơ.

Chế biến cá tra
• 07:00 22/04/2020

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản bằng cảm biến nano

Sử dụng được cả trên bờ, dưới nước để quan trắc chất lượng nước, hệ thống cảm biến nano do Viện Công nghệ nano (INT) thuộc Đại học Quốc gia TPHCM nghiên cứu giúp người nuôi trồng thủy sản yên tâm khi chất lượng nước nuôi được cảnh báo tự động kịp thời khi có sự cố.

Quan trắc nước nuôi trồng thủy sản
• 14:35 05/02/2020

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ

Quản lý môi trường ao nuôi tôm nước lợ là khâu quan trọng, đòi hỏi người nuôi có sự hiểu biết cần thiết về mối quan hệ giữa các yếu tố môi trường và biến động của chúng.Từ đó, có biện pháp điều chỉnh phù hợp, giảm nguy cơ thiệt hại, góp phần vào thành công của vụ nuôi.

Lưu ý về môi trường trong ao nuôi tôm nước lợ
• 08:46 30/10/2019

Giải pháp can thiệp hóa chất trong nuôi trồng thủy hải sản

Sự phát triển nhanh chóng đi kèm với việc lạm dụng hóa chất và kháng sinh trong quá trình nuôi đã tạo ra nhiều hệ lụy. Đây là thách thức lớn đối với mục tiêu phát triển bền vững và giữ vững uy tín trên thị trường quốc tế.

khu nuôi tôm cá
• 12:00 28/02/2026

Phương pháp gây màu nước tự nhiên bền vững trong nuôi trồng thủy hải sản

Hiện nay, nhiều hộ nuôi vẫn dựa vào hóa chất để xử lý, dẫn đến rủi ro về môi trường và sức khỏe vật nuôi. Hiện nay, xu hướng gây màu nước bằng nguyên liệu tự nhiên đang được khuyến khích, vừa đảm bảo hiệu quả, vừa hướng tới phát triển bền vững.

màu nước ao nuôi
• 00:00 26/02/2026

Lộ trình sử dụng thức ăn hiệu quả cho tôm

Hình dạng thức ăn tưởng chừng đơn giản nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng bắt mồi, tiêu hóa và tốc độ tăng trưởng của tôm. Việc lựa chọn đúng dạng thức ăn cho từng giai đoạn không chỉ giúp tối ưu hiệu quả dinh dưỡng mà còn góp phần duy trì môi trường ao nuôi ổn định.

cho tôm ăn
• 00:00 25/02/2026

Vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp: Khác nhau ở đâu và vì sao không nên dùng lẫn?

Vôi là vật tư quen thuộc trong nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản, nhưng việc nhầm lẫn giữa vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp vẫn diễn ra phổ biến. Sử dụng sai loại không chỉ làm giảm hiệu quả cải tạo môi trường mà còn tiềm ẩn rủi ro cho cây trồng, vật nuôi.

vôi nuôi tôm
• 00:00 23/02/2026

Hàng trăm người lao xuống ao bắt cá sau hiệu lệnh

Hội nơm cá đầu Xuân năm 2026 tại Nghệ An thu hút hàng trăm người tham gia, tạo nên khung cảnh sôi động khi mọi người đồng loạt lao xuống ao bắt cá theo hiệu lệnh, với quy định chỉ được dùng tay không hoặc nơm.

bắt cá
• 15:08 02/03/2026

Xây dựng nghề cá bền vững

Khu vực phía đông Thành phố Hồ Chí Minh đang là một trong những trung tâm nghề cá lớn của cả nước với hàng nghìn tàu khai thác, hệ thống chế biến quy mô lớn và kim ngạch xuất khẩu hàng trăm triệu USD mỗi năm. Tuy nhiên, để phát triển tương xứng tiềm năng và hướng tới một trung tâm nghề cá hiện đại, thông minh, yêu cầu tái cấu trúc toàn diện đang đặt ra cấp thiết.

nghề cá
• 15:08 02/03/2026

Đánh bắt ở vùng biển nước ngoài, một tàu cá An Giang bị xử lý

Một tàu cá mang số hiệu KG 92574-TS của ngư dân An Giang vừa bị lực lượng Cảnh sát biển phát hiện, ngăn chặn kịp thời khi có dấu hiệu xâm phạm vùng biển nước ngoài để khai thác trái phép, trong bối cảnh công tác chống khai thác IUU đang được siết chặt.

tàu cá
• 15:08 02/03/2026

Góc nhìn đầu tư 2026: Ngành thủy sản tăng trưởng đạt đỉnh, động lực mới ở đâu?

Năm 2025, xuất khẩu thủy sản Việt Nam lập kỷ lục 11,3 tỷ USD, tăng 12,4% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, tăng trưởng đang dịch chuyển từ mở rộng sản lượng sang nâng cao giá trị gia tăng và khả năng thích ứng chính sách, khiến năm 2026 nhiều khả năng sẽ là giai đoạn phân hóa mạnh giữa các doanh nghiệp thay vì tăng đồng đều toàn ngành.

đánh bắt cá
• 15:08 02/03/2026

Cô Tô khởi động Lễ hội Mở cửa biển 2026

Những ngày đầu xuân năm 2026, đặc khu Cô Tô (Quảng Ninh) sẽ tổ chức Lễ hội Mở cửa biển – một sự kiện văn hóa tâm linh quan trọng của ngư dân vùng đảo. Không chỉ là nghi thức khởi đầu mùa đánh bắt, lễ hội còn là dịp để cộng đồng bày tỏ lòng tri ân tiền nhân, cầu mong mưa thuận gió hòa, biển lặng sóng êm, tôm cá đầy khoang và một năm làm ăn thuận lợi.

lễ hội mở cửa biển
• 15:08 02/03/2026
Some text some message..