Artemia Vĩnh Châu - trên đỉnh thế giới

Phù hợp với diêm dân

Nghề nuôi Artemia được xem là mô hình thích hợp cho diêm dân vì hầu như không phải cải tạo lại ruộng muối để nuôi Artemia. Đây chính là điều kiện thuận lợi cho diêm dân khi tránh phải đầu tư quá nhiều vốn và công trình ao nuôi cho một đối tượng mới. Nông dân nuôi Artemia chỉ việc sử dụng hệ thống ruộng muối làm tăng độ mặn đến 80 phần ngàn đồng thời bón phân gây màu và cho Artemia vào các ao nuôi. Độ mặn cao sẽ tiêu diệt cho các yếu tố gây hại cho Artemia và bón phân gây màu giúp Artemia có thức ăn để phát triển. Hiện bà con diêm dân đã phát triển diện tích nuôi Artemia lên đến 150 ha trải dài theo tuyến biển qua 3 xã: Lai Hòa, Vĩnh Tân và Vĩnh Phước.

Artemia là một loài giáp xác có kích thước nhỏ có khả năng sinh sống trong những môi trường nước rất mặn như là ruộng muối. Ấu trùng Artemia là thức ăn quan trọng phục vụ trong sản xuất tôm giống vì chúng di chuyển chậm, kích cỡ nhỏ phù hợp với ấu trùng tôm và chứa nhiều đạm, axit béo không no và dễ tiêu hóa. Điểm đặc biệt của Artemia là ở độ mặn cao khoảng 80 phần ngàn thì chúng đẻ trứng bào xác có thể dự trữ trong một thời gian rất dài mà vẫn đảm bảo chất lượng. Hiện nay, Artemia sinh khối, cá thể Artemia sống, còn là nguồn thức ăn tuyệt vời cho các loại cá cảnh nhờ giá trị dinh dưỡng cao.

Chất lượng nhất thế giới

Theo PGS, Tiến sĩ Nguyễn Văn Hòa - Giám đốc Trung tâm Ứng dựng và chuyển giao công nghệ thủy sản, Khoa Thủy sản (ĐH Cần Thơ): Artemia sống thích hợp trên vùng đất làm muối ven biển phía Nam. Địa phương thích hợp cho việc sinh sống của loại bào xác này là huyện Vĩnh Châu (Sóc Trăng), TX Bạc Liêu và xã Vĩnh Thịnh, huyện Vĩnh Lợi, tỉnh Bạc Liêu.

Đặc biệt trên thế giới, rất ít nước nuôi được Artemia. Tại Hoa Kỳ, nơi cung cấp nhiều trứng Artemia nhất thế giới, người ta chỉ khai thác tự nhiên, theo mùa vụ mà không nuôi và độ đạm của trứng Artemia không cao bằng Việt Nam. Trứng Artemia Vĩnh Châu, Bạc Liêu được khách hàng quốc tế đánh giá có chất lượng cao nhất thế giới. Do đó giá bán trứng Artemia của Vĩnh Châu hiện nay là 250 USD/kg trứng so với 100 USD/kg trứng của các nước khác.

Nông dân an tâm sản xuất

Theo ông Đinh Hoàng Vũ - Chủ nhiệm hợp tác xã Artemia Vĩnh Châu cho biết, nuôi Artemia thì người dân từ hòa vốn đến có lãi. Trung bình 1 ha nuôi nếu quản lý tốt sau 8 tháng nuôi sẽ cho khoảng 100 kg trứng tươi. Với giá trứng hiện nay là 1 triệu đồng/kg trứng tươi (bán tại chỗ) thì sau khi trừ chi phí, nông dân thu lãi 50 triệu đồng/ha là chuyện “thường ngày”.

Tuy vậy, để nuôi Artemia cho lợi nhuận cao vì ngoài yếu tố thời tiết, vốn đầu tư nông dân còn phải lưu ý đến kỹ thuật và cần sự quan tâm, hiểu biết về loài này. Theo khuyến cáo của Trạm khuyến nông - khuyến ngư huyện Vĩnh Châu, Artemia có một đặc tính khá trái ngược là ăn bẩn nhưng ở phải sạch thì chúng mới sinh sản được nhiều trứng. Thức ăn chủ yếu của chúng là các loại tảo. Song song với việc trữ nước, thay nước, nên bổ sung chất để giúp tảo phát triển trở lại, giúp cho Artemia có đầy đủ dinh dưỡng để hấp thu và phát triển. Đối với việc sử dụng phân gà, khi sử dụng sản phẩm trực tiếp mà không gây nuôi tảo thì cũng sẽ làm cho môi trường bị ảnh hưởng và thiệt hại. Nên có một hệ thống ao lắng riêng để nuôi tảo và cần kiểm tra chất lượng nguồn phân cũng như đảm bảo môi trường ao nuôi của Artemia nhằm tránh khỏi những thiệt hại.

Sản lượng Artemia hiện nay vẫn chưa đủ cho nhu cầu khoảng 200 tấn/năm của riêng Việt Nam. Trong khi đó nhu cầu của thế giới ước khoảng 3.000 tấn/năm. Do vậy tiềm năng để Artemia phát triển là rất lớn.

Theo PGS, Tiến sĩ Nguyễn Văn Hòa, hiện nay Trung tâm Ứng dựng và chuyển giao công nghệ thủy sản, Khoa Thủy sản (ĐH Cần Thơ) đang kết hợp với Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Sóc Trăng thực hiện dự án “Xây dựng mô hình và phổ biến quy trình nuôi Artemia thâm canh trên ruộng muối huyện Vĩnh Châu, tỉnh Sóc Trăng”. Mục tiêu của dự án giúp nông dân tăng năng suất đạt từ 120 - 150 kg trứng/ha.

Nuôi Artemia là một hướng đi mang lại hiệu quả kinh tế cao, ổn định với đầu ra mạnh cả trong nước và xuất khẩu. Diêm dân Vĩnh Châu cùng với Hợp tác xã Nuôi trồng và kinh doanh Artemia, HTX Artemia đầu tiên, mang tên sản phẩm đặc trưng của tỉnh Sóc Trăng, đang đứng trước cơ hội phát triển với nghề nuôi Artemia.