Cá mập có ngủ không?

Mặc dù luôn luôn di chuyển, cá mập vẫn ngủ nhưng mở cả 2 mắt.

cá mập
Cá mập Draughtsboard. Ảnh fishesofaustralia

Theo Science Times, cá mập được biết đến là loài luôn di chuyển. Cá mập trắng lớn thậm chí phải bơi liên tục để thở, nhưng điều đó không có nghĩa là chúng không nghỉ ngơi hay ngủ.

Một nghiên cứu mới được công bố ngày 9.3 trên tạp chí Current Biology, xác nhận rằng cá mập ngủ trong khi mắt vẫn mở. Một ví dụ là loài cá mập nhỏ sống về đêm có nguồn gốc từ New Zealand được gọi là cá mập draughtsboard (Cephaloscyllium isabellum).

Trong nghiên cứu mới, các nhà nghiên đã ủng hộ giả thuyết cho rằng các sinh vật đã tiến hóa giấc ngủ để bảo tồn năng lượng. Nghiên cứu có thể không chứng minh rằng các loại cá mập khác ngủ như cá mập draughtsboard, nhưng cho thấy rằng chúng có ngủ. 

New York Times báo cáo, nhóm nghiên cứu đã quan sát những con cá mập mà họ bắt được và kiểm tra xem chúng có phản ứng với sự kích thích trong thời gian nghỉ ngơi hay không. Những con cá mập này thường sống ở đáy đại dương và không cần phải di chuyển liên tục để thở. Họ phát hiện, chúng không phản ứng với sự kích thích một cách nhanh chóng và khó khăn trong việc bắt đầu chuyển động nếu đã nằm yên trong một thời gian dài. Điều đó cho thấy chúng thực sự đang ngủ.

cá mập
Cá mập draughtsboard (Cephaloscyllium isabellum) là loài cá mập nhỏ, sống về đêm. Ảnh natureseye

Giáo sư khoa học biển Craig Radford từ Đại học Auckland (New Zealand) và các đồng nghiệp đã so sánh sự trao đổi chất của cá mập khi ở trạng thái nghỉ ngơi trong hơn 5 phút với khi nghỉ trong thời gian ngắn hơn và khi bơi linh hoạt. Họ phát hiện tốc độ trao đổi chất khi ngủ chậm hơn so với khi tỉnh táo.

Việc cá mập nhắm mắt khi ngủ phổ biến hơn vào ban ngày - cho thấy việc nhắm mắt có nhiều khả năng liên quan đến các yếu tố bên ngoài như sự hiện diện của ánh sáng, hơn là chính trạng thái ngủ. Trong đêm, 38% cá mập vẫn mở mắt, ngay cả khi các chỉ số khác cho thấy chúng đã ngủ say.

Nhóm nghiên cứu nhận thấy dấu hiệu tốt hơn cho thấy một con cá mập đang ngủ là tư thế của nó. Trong khi nghỉ ngơi, những con cá mập draughtsboard vẫn giữ cho cơ thể của chúng thăng bằng. Loài cá mập này có thể bất động trong thời gian dài, vì chúng có thể khiến cho nước có ôxy chảy qua mang khi nằm yên.

Các loài cá mập khác, chẳng hạn như cá mập trắng lớn khét tiếng, phải bơi về phía trước để đẩy nước có ôxy vào miệng và qua mang của chúng. Vậy chúng làm thế nào để ngủ trong khi đang di chuyển?

Một số nhà nghiên cứu nghi ngờ điều này có thể liên quan đến cách những con cá mập kiểm soát chuyển động bơi của chúng. Một nghiên cứu vào những năm 1970 phát hiện, cơ chế giám sát chuyển động bơi của loài cá mập có tên khoa học là Squalus acanthias nằm trong tủy sống chứ không phải não, vì vậy cá mập có thể tiếp tục bơi trong khi không tỉnh táo.

Báo Lao động
Đăng ngày 17/03/2022
Nguyễn Hạnh
Sinh học

Nuôi trồng thủy sản thân thiện với môi trường

Thủy sản được coi là nguồn thực phẩm quan trọng cho tương lai do sự gia tăng dân số toàn cầu và diện tích đất cho nông nghiệp ngày càng hạn chế.

nuôi cá bớp
• 10:24 10/02/2022

50 tấn cá chẽm chết cóng

Hàng trăm ngàn con cá chẽm nuôi tại một trại cá ở Hy Lạp chết vì lạnh, sau trận bão tuyết lớn làm tê liệt toàn quốc gia này trong tuần.

cá chết hàng loạt
• 19:47 28/01/2022

Chất diệt khuẩn an toàn thân thiện với môi trường đến 95%

Người ta nói nuôi thủy sản là nuôi nước. Môi trường nước có sạch thì thủy sản nuôi ở dưới mới sống tốt và lớn lên được. Vậy mới nói khâu diệt khuẩn khử trùng ao là rất quan trọng.

chất diệt khuẩn
• 10:01 10/11/2021

Giải cứu cá voi nặng 3 tấn mắc cạn ở Huế

Người dân ở cửa biển Tư Hiền, xã Vinh Hiền, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên - Huế vừa giải cứu thành công một con cá voi nặng 3 tấn, dài hơn 5m mắc cạn do sóng biển đánh dạt bờ trong lúc triều cường dâng cao, biển động mạnh.

Cá voi mắc cạn
• 16:16 21/10/2021

Vì sao tôm có thể sống gần miệng núi lửa 450°C nhưng lại chết khi bị nấu ở 50°C?

Nghe có vẻ nghịch lý: một số loài tôm biển sâu được phát hiện sống gần miệng núi lửa dưới đáy đại dương – nơi nhiệt độ dòng phun có thể lên tới 450°C. Thế nhưng, nếu thả chúng vào nồi nước 50°C, chúng vẫn chết như bất kỳ loài tôm nào khác. Vậy điều gì đang thực sự xảy ra?

tôm không mắt
• 00:06 12/02/2026

"Nuôi" cá, tôm trong lò phản ứng sinh học - cơ hội cho startup Việt

Không cần ao hồ, không cần đánh bắt, những miếng cá ngừ đỏ au hay con tôm tươi rói giờ đây có thể được "nuôi" ngay trong các lò phản ứng sinh học khổng lồ giữa lòng thành phố.

Lò phản ứng sinh học
• 14:08 22/01/2026

Phương pháp xử lý tảo bằng Enzyme sinh học

Sử dụng enzyme sinh học để kiểm soát tảo đang trở thành xu hướng tất yếu trong nuôi tôm an toàn sinh học, giúp hạn chế rủi ro sốc môi trường và bảo vệ sức khỏe đàn tôm. Phương pháp này được xem là lời giải thay thế cho các biện pháp cắt tảo hóa học vốn tiềm ẩn nhiều hệ lụy dài hạn.

Tảo ao tôm
• 12:20 12/01/2026

Quorum sensing là gì? Khi vi khuẩn phối hợp gây bệnh

Liệu vi khuẩn có khả năng “giao tiếp” và phối hợp hành động để hạ gục tôm chỉ sau một đêm? Hãy cùng khám phá cơ chế Quorum Sensing để giải hiện tượng này.

Tôm
• 11:18 16/12/2025

Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 – Kết nối toàn diện chuỗi giá trị, thúc đẩy tương lai ngành thủy sản bền vững

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng của ngành thủy sản Việt Nam, với tổng sản lượng đạt gần 10 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,3 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng bền vững giai đoạn 2026. Các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt xuất khẩu, trong khi nuôi biển và đa dạng hóa đối tượng nuôi từng bước mở rộng nguồn cung và gia tăng giá trị chuỗi sản xuất.

• 22:52 21/02/2026

1.852 container tôm Indonesia quay lại thị trường Mỹ sau bê bối nhiễm phóng xạ

Sau nhiều tháng gián đoạn vì sự cố nhiễm chất phóng xạ trong một số lô hàng, xuất khẩu tôm của Indonesia sang Mỹ đã chính thức nối lại, với 1.852 container được thông quan trong giai đoạn từ cuối tháng 10/2025 đến đầu tháng 2/2026.

tôm đông lạnh
• 22:52 21/02/2026

Chuẩn hóa phương pháp xác định thủy ngân hữu cơ trong thủy sản

Việc ban hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14443:2025 về xác định hàm lượng thủy ngân hữu cơ trong thủy sản không chỉ là một bước điều chỉnh kỹ thuật, mà phản ánh yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm trong bối cảnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam phụ thuộc lớn vào các thị trường khó tính.

cá
• 22:52 21/02/2026

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 22:52 21/02/2026

Những thực phẩm không nên ăn cùng hải sản để tránh rối loạn tiêu hóa

Hải sản giàu đạm, khoáng chất và vi lượng thiết yếu như kẽm, sắt, canxi… Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào cũng phù hợp khi kết hợp cùng tôm, cua, cá, mực. Một số sự kết hợp tưởng như vô hại có thể gây khó tiêu, rối loạn tiêu hóa, thậm chí tăng nguy cơ ngộ độc nếu sử dụng không đúng cách.

hải sản
• 22:52 21/02/2026
Some text some message..