Cá mập có ngủ không?

Mặc dù luôn luôn di chuyển, cá mập vẫn ngủ nhưng mở cả 2 mắt.

cá mập
Cá mập Draughtsboard. Ảnh fishesofaustralia

Theo Science Times, cá mập được biết đến là loài luôn di chuyển. Cá mập trắng lớn thậm chí phải bơi liên tục để thở, nhưng điều đó không có nghĩa là chúng không nghỉ ngơi hay ngủ.

Một nghiên cứu mới được công bố ngày 9.3 trên tạp chí Current Biology, xác nhận rằng cá mập ngủ trong khi mắt vẫn mở. Một ví dụ là loài cá mập nhỏ sống về đêm có nguồn gốc từ New Zealand được gọi là cá mập draughtsboard (Cephaloscyllium isabellum).

Trong nghiên cứu mới, các nhà nghiên đã ủng hộ giả thuyết cho rằng các sinh vật đã tiến hóa giấc ngủ để bảo tồn năng lượng. Nghiên cứu có thể không chứng minh rằng các loại cá mập khác ngủ như cá mập draughtsboard, nhưng cho thấy rằng chúng có ngủ. 

New York Times báo cáo, nhóm nghiên cứu đã quan sát những con cá mập mà họ bắt được và kiểm tra xem chúng có phản ứng với sự kích thích trong thời gian nghỉ ngơi hay không. Những con cá mập này thường sống ở đáy đại dương và không cần phải di chuyển liên tục để thở. Họ phát hiện, chúng không phản ứng với sự kích thích một cách nhanh chóng và khó khăn trong việc bắt đầu chuyển động nếu đã nằm yên trong một thời gian dài. Điều đó cho thấy chúng thực sự đang ngủ.

cá mập
Cá mập draughtsboard (Cephaloscyllium isabellum) là loài cá mập nhỏ, sống về đêm. Ảnh natureseye

Giáo sư khoa học biển Craig Radford từ Đại học Auckland (New Zealand) và các đồng nghiệp đã so sánh sự trao đổi chất của cá mập khi ở trạng thái nghỉ ngơi trong hơn 5 phút với khi nghỉ trong thời gian ngắn hơn và khi bơi linh hoạt. Họ phát hiện tốc độ trao đổi chất khi ngủ chậm hơn so với khi tỉnh táo.

Việc cá mập nhắm mắt khi ngủ phổ biến hơn vào ban ngày - cho thấy việc nhắm mắt có nhiều khả năng liên quan đến các yếu tố bên ngoài như sự hiện diện của ánh sáng, hơn là chính trạng thái ngủ. Trong đêm, 38% cá mập vẫn mở mắt, ngay cả khi các chỉ số khác cho thấy chúng đã ngủ say.

Nhóm nghiên cứu nhận thấy dấu hiệu tốt hơn cho thấy một con cá mập đang ngủ là tư thế của nó. Trong khi nghỉ ngơi, những con cá mập draughtsboard vẫn giữ cho cơ thể của chúng thăng bằng. Loài cá mập này có thể bất động trong thời gian dài, vì chúng có thể khiến cho nước có ôxy chảy qua mang khi nằm yên.

Các loài cá mập khác, chẳng hạn như cá mập trắng lớn khét tiếng, phải bơi về phía trước để đẩy nước có ôxy vào miệng và qua mang của chúng. Vậy chúng làm thế nào để ngủ trong khi đang di chuyển?

Một số nhà nghiên cứu nghi ngờ điều này có thể liên quan đến cách những con cá mập kiểm soát chuyển động bơi của chúng. Một nghiên cứu vào những năm 1970 phát hiện, cơ chế giám sát chuyển động bơi của loài cá mập có tên khoa học là Squalus acanthias nằm trong tủy sống chứ không phải não, vì vậy cá mập có thể tiếp tục bơi trong khi không tỉnh táo.

Báo Lao động
Đăng ngày 17/03/2022
Nguyễn Hạnh
Sinh học

Nuôi trồng thủy sản thân thiện với môi trường

Thủy sản được coi là nguồn thực phẩm quan trọng cho tương lai do sự gia tăng dân số toàn cầu và diện tích đất cho nông nghiệp ngày càng hạn chế.

nuôi cá bớp
• 10:24 10/02/2022

50 tấn cá chẽm chết cóng

Hàng trăm ngàn con cá chẽm nuôi tại một trại cá ở Hy Lạp chết vì lạnh, sau trận bão tuyết lớn làm tê liệt toàn quốc gia này trong tuần.

cá chết hàng loạt
• 19:47 28/01/2022

Chất diệt khuẩn an toàn thân thiện với môi trường đến 95%

Người ta nói nuôi thủy sản là nuôi nước. Môi trường nước có sạch thì thủy sản nuôi ở dưới mới sống tốt và lớn lên được. Vậy mới nói khâu diệt khuẩn khử trùng ao là rất quan trọng.

chất diệt khuẩn
• 10:01 10/11/2021

Giải cứu cá voi nặng 3 tấn mắc cạn ở Huế

Người dân ở cửa biển Tư Hiền, xã Vinh Hiền, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên - Huế vừa giải cứu thành công một con cá voi nặng 3 tấn, dài hơn 5m mắc cạn do sóng biển đánh dạt bờ trong lúc triều cường dâng cao, biển động mạnh.

Cá voi mắc cạn
• 16:16 21/10/2021

Phương pháp xử lý tảo bằng Enzyme sinh học

Sử dụng enzyme sinh học để kiểm soát tảo đang trở thành xu hướng tất yếu trong nuôi tôm an toàn sinh học, giúp hạn chế rủi ro sốc môi trường và bảo vệ sức khỏe đàn tôm. Phương pháp này được xem là lời giải thay thế cho các biện pháp cắt tảo hóa học vốn tiềm ẩn nhiều hệ lụy dài hạn.

Tảo ao tôm
• 12:20 12/01/2026

Quorum sensing là gì? Khi vi khuẩn phối hợp gây bệnh

Liệu vi khuẩn có khả năng “giao tiếp” và phối hợp hành động để hạ gục tôm chỉ sau một đêm? Hãy cùng khám phá cơ chế Quorum Sensing để giải hiện tượng này.

Tôm
• 11:18 16/12/2025

Tìm hiểu cơ chế hoạt động trong đầu tôm

Tôm là minh chứng cho sự tối giản tàn nhẫn của tự nhiên, loại bỏ cổ, loại bỏ lồng ngực, ép tim và não vào chung một chỗ để tối ưu hóa phản xạ. Cấu trúc này tạo ra một cỗ máy sinh tồn siêu tốc độ nhưng không có đường lùi. Hiểu được sự chật chội bên trong khối đầu-ngực này chính là chìa khóa để hiểu tại sao tôm luôn là loài nhạy cảm nhất trong ao nuôi.

Đầu tôm
• 09:00 24/11/2025

Ứng dụng một số công nghệ trong chế biến và bảo quản thủy sản

Công nghệ chế biến và bảo quản thủy sản đóng vai trò quan trọng trong việc giữ gìn chất lượng, kéo dài thời gian sử dụng, và nâng cao giá trị thương mại của các sản phẩm thủy sản.

Thủy sản
• 10:34 18/02/2025

Tôm nhân tạo (Lab-grown Shrimp): Triển vọng và rào cản chi phí?

Trong bối cảnh nguồn lợi tự nhiên suy giảm và áp lực môi trường gia tăng, tôm nuôi cấy tế bào (lab-grown shrimp) đang nổi lên như một giải pháp đột phá, trở thành một lựa chọn thay thế ngày càng phổ biến để sản xuất thực phẩm tốt hơn cho hành tinh.

Tôm
• 05:23 14/01/2026

Tầm nhìn thủy sản Việt Nam đến năm 2045

Để trở thành trụ cột kinh tế biển hiện đại vào năm 2045, ngành thủy sản Việt Nam buộc phải thay đổi mô hình tăng trưởng: giảm phụ thuộc vào sản lượng, tập trung vào công nghệ, giá trị gia tăng và trách nhiệm xã hội.

Tàu cá
• 05:23 14/01/2026

Nhiều loại thủy sản ở Đồng Tháp tăng giá, hút hàng trước Tết Nguyên đán

Giá cá tra nguyên liệu và tôm thẻ chân trắng tại Đồng Tháp đồng loạt tăng cao trong những ngày đầu năm 2026. Nguồn cung khan hiếm cùng nhu cầu xuất khẩu phục hồi giúp người nuôi thu lãi lớn, có hộ lợi nhuận lên đến 100.000 đồng/kg tôm.

Chợ thủy sản
• 05:23 14/01/2026

Xác định khung giờ tôm ăn mạnh nhất để giảm hệ số FCR

Trong bài toán kinh tế nuôi tôm, thức ăn chiếm tới hơn 50% tổng chi phí. Tuy nhiên, một sai lầm kinh điển mà nhiều người nuôi vẫn mắc phải là ép tôm ăn theo giờ giấc sinh hoạt của con người thay vì tuân theo đồng hồ sinh học của loài vật.

Tôm thẻ
• 05:23 14/01/2026

Nhớt bạt ao nuôi tôm, nguyên nhân và cách xử lý

Nhớt bạt ao nuôi tôm là hiện tượng xuất hiện một lớp nhớt mỏng, trơn, màu trắng đục hoặc vàng nâu bám trên bề mặt bạt ao nuôi (đáy và thành ao). Đây là hiện tượng phổ biến trong ao nuôi tôm lót bạt HDPE và thường xảy ra sau một thời gian nuôi hoặc sau khi ao có nhiều chất hữu cơ tích tụ.

Ao tôm
• 05:23 14/01/2026
Some text some message..