Cách nhận biết và ngăn chặn sự bùng phát bệnh do streptococcus (Phần 2)

Tiếp theo phần 1 ở bài viết trước, sau đây là chiến lược phòng và kiểm soát bệnh do streptococus gây ra trên cá.

Cá rô phi
Cá rô phi

Chiến lược phòng ngừa và kiểm soát 

Việc phòng bệnh luôn được ưu tiên và có lợi hơn việc điều trị dịch bệnh. Việc kiểm soát hoặc phòng ngừa S. iniae hoặc S. agalactiae tốt nhất nên được lồng ghép vào các kế hoạch quản lý sức khỏe cá dựa vào chăn nuôi hợp lý, bao gồm an toàn sinh học, duy trì chất lượng nước và dinh dưỡng hợp lý. Năng suất cao trong nuôi cá rô phi đạt được bằng cách cân bằng giữa mật độ thả giống với tỷ lệ sống và hiệu suất. Khi tỷ lệ tử vong tăng, việc giảm mật độ đàn có thể làm giảm căng thẳng cho cá và tải lượng mầm bệnh, đồng thời người nuôi phải cân bằng tỷ lệ thả giống để tối đa hóa sản lượng với việc hạn chế nguy cơ dịch bệnh do chất lượng nước kém và khả năng lây truyền bệnh gia tăng. 

Cần thực hiện các biện pháp phòng ngừa tối đa khi đưa cá bố mẹ hoặc trứng vào cơ sở chăn nuôi mới hoặc hiện có. Khử trùng trứng cá nhiễm S. iniae hoặc S. agalactiae rất khó khăn. Các hóa chất được phép sử dụng trên trứng làm thực phẩm cho cá là chất khử trùng bề mặt, có thể làm giảm sự hiện diện của mầm bệnh trên vỏ trứng nhưng có hiệu quả hạn chế đối với vi khuẩn trong trứng cá. Do đó, trứng cá và cá bột phải được lấy từ các nguồn không có mầm bệnh. 

Hóa trị 

Liệu pháp kháng khuẩn thận trọng là một công cụ thiết yếu cho người nuôi trồng thủy sản khi các chiến lược khác không thể duy trì sức khỏe cá. Lý tưởng nhất là sau khi xác định được vi khuẩn từ cá bị bệnh, nên tiến hành kiểm tra độ nhạy để chọn loại kháng sinh hiệu quả nhất để sử dụng. 

Đĩa khuẩnPhát hiện Vibrio harveyi Streptococcus agalactiae bằng Colony PCR. Ảnh: chungvisinh.com

Khả năng tồn tại của Streptococcus trong đại thực bào làm giảm hiệu quả của việc điều trị bằng kháng sinh, vì đại thực bào sẽ thực sự bảo vệ vi khuẩn khỏi kháng sinh; đại thực bào bị nhiễm bệnh sau đó vỡ ra để giải phóng vi khuẩn trở lại máu. 

Việc sử dụng thuốc kháng sinh để phòng bệnh bị cấm ở nhiều quốc gia và việc sử dụng thuốc kháng sinh hợp lý được khuyến khích trên toàn thế giới. 

Vắc-xin và tiêm chủng 

Trong những năm gần đây, vắc-xin đã nhận được sự quan tâm đáng kể trong việc ngăn ngừa bệnh liên cầu khuẩn ở cá rô phi, vì chúng có thể gây ra và phát triển khả năng kháng nhiễm trùng ở vật chủ là cá; đây tiếp tục là một thực hành phổ biến trong việc phòng bệnh cho cá. Hơn nữa, một số kiểu huyết thanh gây nhiễm trùng S. agalactiae ở cá rô phi đã được báo cáo, chẳng hạn như loại Ia, Ib và III. 

Tiêm là ít hiệu quả nhất về mặt lao động và thời gian. Trong khi đó, vắc xin chết được coi là an toàn hơn vắc xin sống đã được biến đổi, có thể trở lại độc lực. Do đó, các xu hướng trong tương lai có thể bao gồm việc cung cấp vắc xin bằng đường uống, tiêm vắc xin chết, phát triển thêm vắc xin sống đã được sửa đổi và vắc xin đa giá cũng như các chất bổ trợ vắc xin và chất kích thích miễn dịch cải tiến. Vắc-xin ngăn ngừa bệnh tật và tỷ lệ tử vong, nhưng chúng có thể không loại bỏ hoàn toàn liên cầu khuẩn ở cá còn sống. 

Hiện nay, có hai loại vắc xin phổ biến nhất: Vắc xin thương mại: là loại vắc xin được cấp phép cho phép các loài thủy sản xây dựng phản ứng miễn dịch của vật chủ. Vắc-xin tự sinh: được tạo ra từ mầm bệnh gây bệnh ở một quần thể cá cụ thể. Những loại vắc xin này được tạo ra bằng cách lấy mẫu mầm bệnh từ cá bị nhiễm bệnh và được nuôi cấy trong phòng thí nghiệm. Sau đó, vắc-xin được tạo ra bằng cách tiêu diệt mầm bệnh và sử dụng nó để kích thích phản ứng miễn dịch ở cá. 

Probiotic, prebiotic và symbiotic 

Probiotic được định nghĩa là một sản phẩm chứa các vi sinh vật sống có tác động tích cực đến hệ vi sinh vật đường ruột của vật chủ bằng cách ức chế sự sinh sôi của vi khuẩn gây bệnh, từ đó tăng cường sự sinh trưởng và phát triển của vi khuẩn có lợi. Nói chung, tác dụng phòng ngừa của men vi sinh có thể diễn ra thông qua việc đưa trực tiếp vào nước nuôi hoặc thông qua chế độ ăn uống. Việc sử dụng men vi sinh trong nước nuôi được coi là phương pháp tốt nhất vì nó có thể áp dụng cho mọi lứa tuổi của cá. 

Prebiotic được định nghĩa là các thành phần thực phẩm không tiêu hóa được, kích thích có chọn lọc sự phát triển và/hoặc quá trình trao đổi chất của vi khuẩn có lợi cho sức khỏe trong đường ruột, do đó cải thiện sự cân bằng đường ruột của sinh vật. 

Symbiotic là một chất bổ sung trong chế độ ăn uống kết hợp men vi sinh và prebiotic, có tác dụng có lợi cho vật chủ bằng cách cải thiện sự cân bằng đường ruột, sức khỏe và sự tăng trưởng của vật chủ. 

Cá rô phiQuản lý sức khỏe cá đề cập đến các biện pháp quản lý được thiết kế để ngăn ngừa bệnh tật cho cá

Nhân giống chọn lọc 

Nhân giống chọn lọc bao gồm việc chọn cá có những đặc điểm mong muốn và nhân giống chúng để tạo ra con cái có những đặc điểm tương tự. Một trong những đặc điểm có thể được lựa chọn là khả năng kháng bệnh. Khả năng kháng bệnh có tính di truyền phổ biến, điều đó có nghĩa là có tiềm năng to lớn để chọn lọc cá có khả năng kháng bệnh được cải thiện đối với các bệnh chính. 

Có một số phương pháp hiện nay được áp dụng để nhân giống chọn lọc nhằm kháng bệnh trong nuôi trồng thủy sản. Chúng bao gồm chọn lọc gia đình, chọn lọc hàng loạt và lai tạo. 

Quản lý sức khỏe cá 

Quản lý sức khỏe cá đề cập đến các biện pháp quản lý được thiết kế để ngăn ngừa bệnh tật cho cá và do đó gây ra tổn thất (tử vong) sau đó. Quản lý sức khỏe cá thành công bắt đầu bằng việc phòng bệnh hơn là chữa bệnh. Có một số công cụ quản lý sức khỏe hiệu quả có thể được sử dụng để giảm thiểu hầu hết các tổn thất do bệnh tật: An toàn sinh học, Kiểm dịch, Quản lý chất lượng nước, Thực hành quản lý trang trại tốt, Quản lý thức ăn và cho ăn.  

S. iniae S. agalactiae là những mầm bệnh quan trọng về mặt kinh tế đối với cá hoang dã và cá nuôi trên toàn thế giới. Theo nguyên tắc chung, việc phòng ngừa dịch bệnh được mong muốn hơn là kiểm soát các đợt bùng phát do các chi phí liên quan. Điều này có thể thực hiện được thông qua việc giám sát chặt chẽ các biện pháp an toàn sinh học ở cả cấp quốc gia và trang trại. 

Đăng ngày 22/02/2024
Hồng Huyền @hong-huyen
Khoa học

Liệu công nghệ có thật sự cần thiết trong thủy sản

Công nghệ đóng vai trò rất quan trọng trong nuôi tôm hiện nay, đặc biệt là đối với các mô hình nuôi thâm canh và siêu thâm canh. Nếu áp dụng công nghệ tiên tiến mang lại nhiều lợi ích thiết thực, giúp tăng năng suất, mang lại hiệu quả kinh tế cho người nuôi tôm.

Ao nuôi công nghê
• 10:05 22/04/2024

Các công nghệ đếm con giống hiệu quả bạn nên biết

Trong ngành nuôi tôm, việc đếm số lượng tôm giống có vai trò vô cùng quan trọng, bởi sự thiếu sót hoặc dư thừa đều có thể gây tổn thất kinh tế đối với cả người bán và người mua. Cũng như điều này gây ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu suất sản xuất trong tương lai.

Đếm con giống
• 08:00 15/04/2024

Mô hình nuôi tôm càng xanh toàn cái

Trong ngành nuôi tôm hiện đại, việc tối ưu hóa quy trình nuôi trồng không chỉ là một mục tiêu mà còn là một thách thức. Trong số các mô hình nuôi phổ biến, mô hình nuôi tôm toàn cái đang thu hút sự chú ý đặc biệt của các nhà nghiên cứu và nhà nuôi.

Tôm càng xanh
• 09:55 11/04/2024

Môi trường dinh dưỡng và chu kỳ chiếu sáng đến sự phát triển của tảo

Tảo là nguồn thức ăn tự nhiên không thể thiếu trong tất cả các giai đoạn sinh trưởng của động vật thân mềm hai mảnh vỏ, giai đoạn ấu trùng của một số loài giáp xác và cá. Đồng thời chúng còn là nguồn thức ăn của động vật phù du, những đối tượng này lại được sử dụng làm thức ăn cho giai đoạn ấu trùng của giáp xác và cá.

Nuôi tảo
• 10:43 05/04/2024

Ban Bí thư chỉ thị quyết tâm gỡ “thẻ vàng” trong năm 2024

Ngày 10/4/2024, bà Trương Thị Mai, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương ký Chỉ thị số 32-CT/TW về việc về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác chống khai thác thuỷ sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU) và phát triển bền vững ngành thuỷ sản.

Tàu cá Việt Nam
• 23:37 24/04/2024

Xả kho - Không lo vận chuyển

Hàng loạt ưu đãi hấp dẫn diễn ra trong tháng này, cùng eShop mua hàng Không lo về giá nhé!

Chương trình khuyến mãi
• 23:37 24/04/2024

Công nghệ nuôi cá “sông trong ao”

Ngày 22/4/2024, Trường Thủy sản - Đại học Cần Thơ phối hợp Hội đồng xuất khẩu đậu nành Hoa Kỳ (USSEC) tổ chức hội thảo về công nghệ nuôi cá “sông trong ao”. Tham dự có Hiệu trưởng Trường Thủy sản Vũ Ngọc Út và nhiều giảng viên, chuyên gia, đại diện các doanh nghiệp, hộ nuôi cá ĐBSCL.

Cá rô phi
• 23:37 24/04/2024

Triển khai nuôi hải sâm thương phẩm tại làng chài Nhơn Hải

Nhằm đẩy mạnh phát triển nuôi biển, đa dạng hóa đối tượng nuôi trồng thủy sản ,nâng cao hiệu quả kinh tế cho bà con ngư dân, mới đây, Sở KH&CN Bình Định đã có quyết định phê duyệt nhiệm vụ “Ứng dụng khoa học và công nghệ xây dựng mô hình nuôi thương phẩm hải sâm cát tại xã Nhơn Hải, TP. Quy Nhơn do Phòng Kinh tế TP Quy Nhơn chủ trì thực hiện và HTX Dịch vụ - Du lịch – Thủy sản Nhơn Hải là cơ quan phối hợp chính tổ chức thực hiện.

Hải sâm
• 23:37 24/04/2024

Nguyên nhân nào làm tôm bị vàng gan?

Gan là bộ phận quan trọng trên cơ thể tôm, nếu gan tôm phát sinh vấn đề như bị vàng gan sẽ khiến tôm chết hàng loạt. Vậy làm sao để xác định nguyên nhân tôm bị vàng gan, cách phòng ngừa và điều trị như thế nào để khắc phục tình trạng trên, cùng tìm hiểu với Tép Bạc qua bài viết dưới đây nhé!

Gan tôm bị vàng
• 23:37 24/04/2024