Chống đánh bắt cá trái phép từ... nhà

Từ nay bạn có thể ngồi nhà cũng có thể “giám sát” hoạt động của hàng chục ngàn tàu đánh cá khắp toàn cầu và phát hiện các hành động đánh bắt trái phép chỉ với một chiếc máy tính có nối mạng.

tau danh ca
Tàu đánh cá ở TP Gaza (Palestine) - Ảnh: Reuters

Dự án mang tên Global Fishing Watch (Theo dõi hoạt động đánh cá toàn cầu) do nhóm bảo tồn đại dương Oceana và tổ chức phi lợi nhuận SkyTruth phối hợp thực hiện với công nghệ của Google. Bất kỳ ai trên thế giới cũng có thể đăng ký làm “giám sát viên” với dự án tại http://globalfishingwatch.org.

Khi truy cập trang này, họ sẽ thấy bản đồ thể hiện hoạt động đánh cá của hơn 35.000 tàu cá lớn trên khắp thế giới và từ đó biết được các tàu đó có đang đánh bắt ở những nơi không được phép khai thác hay không.

Theo trang web của Global Fishing Watch, thông tin được cập nhật có độ trễ là 3 ngày. Nghĩa là khi truy cập bạn sẽ thấy hoạt động đã diễn ra 72 giờ trước đó. Các trang tin công nghệ cho rằng điều này để giúp tiết kiệm chi phí hạ tầng cho dự án, nhưng về sau có thể tiến đến thể hiện theo thời gian thực.

Điều đặc biệt là bản đồ đã có dữ liệu của 4 năm qua, nghĩa là bạn có thể chọn để xem hoạt động đánh bắt toàn cầu trong một thời điểm bất kỳ từ năm 2012 đến nay.

global fish
Ảnh chụp màn hình giao diện trang Global Fish Watch

Những người đứng sau dự án tin rằng việc giúp mọi người biết được chuyện gì đang xảy ra ngoài đại dương là bước đầu tiên để biến họ từ công dân bình thường thành nhà hoạt động bảo vệ môi trường.

“Nền tảng này sẽ trao quyền cho công dân khắp thế giới, giúp họ trở thành những người bảo vệ đầy quyền lực cho đại dương của chúng ta” - nam diễn viên Mỹ Leonardo DiCaprio nói tại lễ giới thiệu Global Fishing Watch do Bộ Ngoại giao Mỹ tổ chức hôm 15-9.

Dự án cũng hi vọng người dùng khắp thế giới sẽ sử dụng công cụ miễn phí này để phát hiện các tàu đánh bắt trái phép, góp phần vào nỗ lực ngăn tình trạng khai thác quá mức hoặc đánh bắt cạn kiệt nguồn cá của thế giới.

"Ngư dân cũng có thể thông qua dự án này để chứng tỏ họ luôn tuân thủ pháp luật".

Trang web của Dự án Global Fishing Watch

Chẳng hạn như các nhà báo hay nhà nghiên cứu có thể phát hiện tàu cá đang đánh bắt ở khu vực được bảo tồn hoặc cấm đánh bắt thông qua Global Fishing Watch, sau đó trình báo với chính quyền để tiến hành điều tra. Ngoài ra, giới cung cấp hải sản có thể theo dõi để biết nguồn hàng mà ngư dân bán cho họ đến từ đâu, hợp pháp hay trái phép.

“Công dân có thể tự mình quan sát các ngư trường đang được quản lý hiệu quả đến đâu và buộc các nhà lãnh đạo của họ phải có trách nhiệm hơn để đảm bảo cho sự bền vững lâu dài của các ngư trường đó" - trang web của dự án viết.

le gioi thieu
Nam diễn viên Leonardo DiCaprio tại lễ giới thiệu Global Fishing Watch - Ảnh: Reuters

Thiệt hại 23 tỉ USD/năm vì đánh cá trái phép

Theo quy định, các tàu lớn khi ra khơi buộc phải trang bị hệ thống nhận dạng tự động (AIS) để phát đi các tín hiệu gồm thông tin đăng ký, địa điểm hiện tại, hành trình, tốc độ đến các tàu lân cận, trạm kiểm soát và hệ thống vệ tinh.

Công nghệ của Google dùng trí thông minh nhân tạo để phân tích các tín hiệu AIS này để xác định đâu là tàu cá và bắt đầu theo dõi chúng qua bản đồ.

Theo Tổ chức Nông Lương Liên Hợp Quốc (FAO), khoảng 31,4% lượng cá toàn cầu đang bị khai thác quá mức, khiến việc đánh bắt của ngư dân khắp thế giới ngày càng khó khăn hơn trong 10 năm qua.

Các nước đã có biện pháp bảo vệ ngư trường và nguồn tài nguyên cá bằng cách đặt ra hạn ngạch đánh bắt hoặc cấm đánh bắt tại một số khu vực để trữ lượng cá có thời gian khôi phục.

Song mọi biện pháp đều không thực sự ngăn nạn đánh bắt trái phép. Theo trang VOX, các tàu đánh bắt trong khu vực cấm, vượt hạn ngạch, bắt luôn cả các loài cá bị cấm hoặc khai gian sản lượng đánh bắt gây thiệt hại cho ngành đánh cá thế giới khoảng 23 tỉ USD/năm.

Đó là lý do vì sao dự án Global Fishing Watch ra đời. Tuy vậy, theo trang VOX, phần mềm của Google vẫn chưa hoàn hảo như thi thoảng lại nhầm các tàu bình thường với tàu cá, hoặc hiển thị sai vị trí (có thể ngẫu nhiên hoặc do chủ tàu cố tình khai báo thông tin sai).

Nhóm kỹ sư của Global Fishing Watch vẫn đang cải thiện phần mềm để có thể phát hiện được các tàu gửi tín hiệu AIS sai hoặc tắt luôn cả hệ thống này nhằm che dấu hoạt động đánh cá phi pháp của họ.

Báo Tuổi Trẻ, 19/09/2016
Đăng ngày 20/09/2016
Trường Sơn
Thế giới

Yucca - Thảo dược từ thiên nhiên cho nuôi trồng thủy sản bền vững

Nuôi trồng thủy sản đã và đang là giải pháp tất yếu để cung cấp thực phẩm cho con người. Với các mô hình nuôi hiện đại, người nuôi có khuynh hướng tăng mật độ để nâng cao năng suất, cũng như tối ưu nguồn nước. Điều này làm gia tăng áp lực lên môi trường nước ao nuôi, vượt quá sức tải tự nhiên của nguồn nước.

yucca
• 10:42 03/03/2022

Gan thận mủ - Kẻ địch mạnh nhất của cá tra

Gan thận mủ là một căn bệnh nguy hiểm, lây lan nhanh trên cá tra. Vào những tháng mưa cuối năm chính là thời gian cao điểm để vi khuẩn gây bệnh phát triển. Bài viết này sẽ chia sẻ một số thông tin cần thiết để bà con hiểu và có cách phòng trị bệnh kịp thời.

bệnh gan thận mủ
• 11:05 13/12/2021

Cá tra Banladesh vẫn vướng chuẩn ASC, tại sao?

Người nuôi cá tra Bangladesh vẫn không thể đáp ứng yêu cầu về chứng nhận trong nuôi trồng thủy sản, điều gì đã dẫn đến thách thức này?

nuôi cá tra ở Bangladesh
• 11:53 21/10/2021

Vĩnh Long: Sản lượng nuôi trồng và khai thác thủy sản giảm trên 15%

Toàn tỉnh Vĩnh Long hiện có gần 2.100ha đang nuôi thả thủy sản, giảm 4,1% so với cùng kỳ. Trong đó, diện tích đang thả nuôi cá tra thâm canh giảm 5,7%. Do ảnh hưởng của dịch COVID-19, xuất khẩu cá tra gặp khó, giá bán cá ở mức khá thấp, khiến cho diện tích nuôi trồng thủy sản giảm

nuôi cá điêu hồng
• 10:49 13/10/2021

1.852 container tôm Indonesia quay lại thị trường Mỹ sau bê bối nhiễm phóng xạ

Sau nhiều tháng gián đoạn vì sự cố nhiễm chất phóng xạ trong một số lô hàng, xuất khẩu tôm của Indonesia sang Mỹ đã chính thức nối lại, với 1.852 container được thông quan trong giai đoạn từ cuối tháng 10/2025 đến đầu tháng 2/2026.

tôm đông lạnh
• 00:00 17/02/2026

Tôm Việt giữ thị phần Mỹ bằng cách nào?

Mỹ chiếm khoảng 20% tổng kim ngạch xuất khẩu tôm của Việt Nam mỗi năm, đưa nước ta vào nhóm ba nhà cung cấp tôm nước ấm lớn nhất tại thị trường này. Vì vậy, bất kỳ biến động nào tại Mỹ cũng tác động trực tiếp đến toàn ngành tôm Việt.

Xuất khẩu Mỹ và Việt Nam
• 10:33 12/02/2026

Công nghệ nuôi cá trên cạn

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và nguồn lợi thủy sản tự nhiên đang chạm ngưỡng giới hạn, áp lực lên các dòng sông và vùng biển ngày càng lớn.

Nuôi cá
• 11:54 19/01/2026

MMPA: Rào cản mới đe dọa thủy sản Việt tại Mỹ

Từ ngày 1/1/2026, Đạo luật Bảo vệ Động vật có vú ở biển (MMPA) của Hoa Kỳ chính thức có hiệu lực đối với hàng hóa nhập khẩu.

Tôm
• 14:53 18/01/2026

Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 – Kết nối toàn diện chuỗi giá trị, thúc đẩy tương lai ngành thủy sản bền vững

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng của ngành thủy sản Việt Nam, với tổng sản lượng đạt gần 10 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,3 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng bền vững giai đoạn 2026. Các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt xuất khẩu, trong khi nuôi biển và đa dạng hóa đối tượng nuôi từng bước mở rộng nguồn cung và gia tăng giá trị chuỗi sản xuất.

• 02:27 21/02/2026

1.852 container tôm Indonesia quay lại thị trường Mỹ sau bê bối nhiễm phóng xạ

Sau nhiều tháng gián đoạn vì sự cố nhiễm chất phóng xạ trong một số lô hàng, xuất khẩu tôm của Indonesia sang Mỹ đã chính thức nối lại, với 1.852 container được thông quan trong giai đoạn từ cuối tháng 10/2025 đến đầu tháng 2/2026.

tôm đông lạnh
• 02:27 21/02/2026

Chuẩn hóa phương pháp xác định thủy ngân hữu cơ trong thủy sản

Việc ban hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14443:2025 về xác định hàm lượng thủy ngân hữu cơ trong thủy sản không chỉ là một bước điều chỉnh kỹ thuật, mà phản ánh yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm trong bối cảnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam phụ thuộc lớn vào các thị trường khó tính.

cá
• 02:27 21/02/2026

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 02:27 21/02/2026

Những thực phẩm không nên ăn cùng hải sản để tránh rối loạn tiêu hóa

Hải sản giàu đạm, khoáng chất và vi lượng thiết yếu như kẽm, sắt, canxi… Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào cũng phù hợp khi kết hợp cùng tôm, cua, cá, mực. Một số sự kết hợp tưởng như vô hại có thể gây khó tiêu, rối loạn tiêu hóa, thậm chí tăng nguy cơ ngộ độc nếu sử dụng không đúng cách.

hải sản
• 02:27 21/02/2026
Some text some message..