Công nghệ theo dõi mới hỗ trợ bảo tồn cá heo

Các thiết bị ghi sinh học tùy chỉnh được sử dụng trong thí nghiệm giúp cung cấp cái nhìn mới, sâu sắc hơn về hoạt động bơi lội của cá heo và các nhu cầu sử dụng năng lượng của chúng.

Cá heo
Thiết bị ghi sinh học có thể được sử dụng để ước tính lượng năng lượng mà cá heo sử dụng khi bơi.

Thiết bị theo dõi hoạt động thế nào?  

Giống như một chiếc đồng hồ thông minh có thể cho người đeo biết họ tiêu thụ bao nhiêu calo trong khi tập thể dục, dữ liệu từ thiết bị đeo trên cá heo giờ đây có thể được sử dụng để ước tính lượng năng lượng mà cá heo sử dụng khi bơi. 

Các kỹ sư của Đại học Michigan, phối hợp với các chuyên gia về động vật có vú ở biển tại Dolphin Quest Oahu, đã dẫn đầu việc phát triển các cảm biến đeo được cho động vật có vú ở biển để theo dõi chuyển động và hành vi của chúng nhằm tăng cường nỗ lực bảo tồn biển cho những loài động vật này. 

Cá heo và các sinh vật biển khác bị ảnh hưởng bởi sự xáo trộn của con người trong môi trường sống của chúng, bao gồm biến đổi khí hậu, hoạt động khai thác quá mức, ô nhiễm tiếng ồn do vận chuyển, xây dựng, thăm dò dầu mỏ và hoạt động của hải quân. Những kiểu nhiễu loạn này có thể làm gián đoạn hành vi quan trọng của động vật như tìm kiếm bạn đời và giao lưu.

Tuy nhiên, việc đo lường nhiễu loạn là một thách thức vì cá heo là động vật sống dưới nước. Giờ đây, với các thẻ ghi nhật ký sinh học tùy chỉnh (có chức năng giống với thiết bị theo dõi thể dục của con người) các nhà nghiên cứu đã có thể đo lường chuyển động của động vật trong hàng nghìn lần bơi của chúng.  

Quá trình nghiên cứu 

Mục tiêu của nghiên cứu là sử dụng dữ liệu trên thẻ để đo lường hoạt kiếm động kiếm ăn, số lượng con mồi được tiêu thụ trong một ngày và tiến hành ước tính lượng năng lượng mà cá heo sử dụng trong quá trình di chuyển cần thiết để săn mồi. Điều này rất quan trọng đối với công tác bảo tồn, các nhà khoa học có thể sử dụng phương pháp của họ để ước tính năng lượng được sử dụng khi những động vật này bị quấy rầy từ những tác động bên ngoài. 

Cá heo bơiTrong tương lai có thể dẫn đến một loạt nghiên cứu mới về theo dõi sức khỏe thể chất của quần thể cá heo. Ảnh: mobillegends.net

Trong thí nghiệm mới này, các nhà nghiên cứu đã có thể phát triển các ước tính về năng lượng bị tổn thất từ dữ liệu thẻ bằng cách làm việc với các cộng tác viên con người và động vật của họ tại Dolphin Quest. 

Trong môi trường độc đáo này, các nhà nghiên cứu có thể tiến hành các thử nghiệm bơi lặp lại với nhiều tốc độ khác nhau nhằm tạo ra dữ liệu cần thiết cho việc ước tính mức năng lượng mà cá heo tiêu thụ khi chúng bơi.  

Thẻ dữ liệu nằm giữa lỗ thổi và vây lưng của cá heo, được gắn với các giác hút, ở nơi đó thiết bị tiến hành đo tốc độ, nhiệt độ, áp suất và chuyển động của cá heo, 6 con cá heo đã tham gia vào cuộc thử nghiệm. Giống như việc thu thập dữ liệu với con người, các loài động vật có thể tự do từ chối tham gia bất cứ lúc nào. 

Trong thử nghiệm, chúng bắt đầu từ trạng thái nghỉ ngơi tại một bến tàu nổi, sau đó bơi một vòng 80m dưới nước xung quanh một trong những chuyên gia và quay trở lại bến tàu (với tốc độ lên tới 21 km/h). 

Trong quá trình bơi tự do, cá heo không nhận được bất kì sự hướng dẫn nào, dữ liệu được ghi nhận trong khoảng thời gian từ 9,5 - 24 giờ. Trong khoảng thời gian 24 giờ, một trong những con cá heo được theo dõi đã bơi hơn 70 km. Những dữ liệu này có thể được sử dụng cho một nghiên cứu điển hình về hoạt động hàng ngày và nhu cầu năng lượng của một con cá heo mũi chai. 

Phương pháp nghiên cứu dựa vào dữ liệu trên thẻ ghi có thể áp dụng phổ biến cho cả động vật trong môi trường được quản lý và môi trường tự nhiên. Đồng thời, trong tương lai có thể dẫn đến một loạt nghiên cứu mới về theo dõi sức khỏe thể chất của quần thể cá heo, từ đó sẽ cho biết chúng ta với tư cách là con người đang ảnh hưởng đến chúng như thế nào.  

Từ góc độ công nghệ, hy vọng các nhà khoa học sẽ nhìn thấy tiềm năng của cảm biến tốc độ trên thẻ chuyên dụng và tích cực theo đuổi, đấy mạnh nghiên cứu, phát triển các cảm biến tốc độ thích ứng, mở rộng việc giám sát năng lượng cho nhiều loại động vật biển hơn nữa. 

Đăng ngày 29/01/2023
Nhất Linh @nhat-linh
Khoa học

Ảnh hưởng của nhiệt độ lên tỉ lệ giới tính ấu trùng tôm sú

Ở tôm sú, con cái lớn nhanh và có kích thước lớn hơn con đực. Tác động của nhiệt độ có thể làm tăng đáng kể sự biểu hiện của các gen xác định giới tính, giúp cải thiện tỷ lệ giới tính như mong muốn trong đàn.

tôm sú
• 16:28 23/09/2021

Trung Quốc chuyển sang nuôi tôm sú vì giá cao

Người nuôi tôm ở Trung Quốc đang chuyển sang nuôi tôm sú nhiều hơn do giá tốt hơn, theo Chủ tịch Hiệp hội Thủy sản lớn nhất của Trung Quốc.

tôm sú
• 18:44 17/08/2021

Nuôi tôm thâm canh bổ sung thức ăn tươi sống

Thử nghiệm nuôi tôm sú bằng tảo lục sợi (Chaetomorpha sp.) và ốc (Stenothyra sp.) cho thấy cải thiện tăng trưởng, nâng cao năng suất và tăng cường hấp thu, chuyển hóa thức ăn nhân tạo góp phần giảm chi phí sản xuất cho người nuôi.

ốc cho tôm ăn
• 17:12 28/07/2021

Hiệu quả từ nuôi tôm kết hợp thả cá rô phi xử lý nguồn nước

Hiện nay, nuôi tôm kết hợp cá rô phi xử lý nước ở ấp Vĩnh Điền (xã Long Điền Đông, huyện Đông Hải) được xem là mô hình cho hiệu quả kinh tế cao.

Cá rô phi
• 10:23 19/07/2021

Công nghệ Camera dưới nước

Trong nuôi tôm thâm canh, môi trường nước đục khiến người nuôi khó quan sát thực tế đáy ao. Suốt thời gian dài, các quyết định quản lý quan trọng đều phải dựa vào kinh nghiệm hoặc canh nhá thủ công, dẫn đến độ trễ lớn và thiếu tính chính xác.

Ao tôm
• 12:07 29/01/2026

Mắt tôm tít: Cảm hứng chế tạo camera phát hiện ung thư

Không chỉ sở hữu cú đấm trứ danh, loài tôm tít còn mang trên mình hệ thống thị giác phức tạp nhất hành tinh. Chính khả năng nhìn thấy những tín hiệu ánh sáng vô hình của chúng đã gợi mở cho các nhà khoa học chế tạo loại camera phẫu thuật siêu nhỏ, giúp phát hiện tế bào ung thư với độ chính xác cao.

Tôm tít
• 11:22 27/01/2026

Công nghệ giám sát chất lượng thủy sản bán lẻ

Năm 2026, các hệ thống bán lẻ hiện đại thực hiện vai trò giám sát kỹ thuật trực tiếp thông qua việc tích hợp dữ liệu thời gian thực. Sự kết hợp giữa IoT, Blockchain và công nghệ cảm biến đã thiết lập nên các hàng rào kiểm soát khắt khe nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm và khẳng định vị thế của nhà cung cấp trong chuỗi giá trị thủy sản.

Thuỷ sản
• 10:52 26/01/2026

Mô hình CTU-RAS quy mô nông hộ - Giải pháp cho ngành tôm

Nuôi siêu thâm canh tôm thẻ chân trắng đã từng bước khẳng định vị thế trong ngành hàng tôm của Việt Nam, không ngừng gia tăng về diện tích nuôi và sản lượng nuôi.

Tôm
• 08:00 04/11/2025

Phụ thu 10% và những điều chỉnh tức thời của thị trường nhập khẩu thủy sản tại Hoa Kỳ

Chính sách phụ thu nhập khẩu 10% của Hoa Kỳ đang tạo ra nhiều biến động đối với thị trường thủy sản toàn cầu, buộc các nhà nhập khẩu phải nhanh chóng điều chỉnh chiến lược kinh doanh, chuỗi cung ứng và cấu trúc chi phí. Diễn biến này được dự báo sẽ tác động trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong năm 2026.

chế biến thủy sản
• 04:43 18/03/2026

Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời cử tri TP.HCM về giải pháp ngăn thực phẩm bẩn

Trước lo ngại về tình trạng sử dụng chất cấm trong chăn nuôi, thủy sản và thực phẩm không rõ nguồn gốc, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách, tăng cường hậu kiểm và xử lý nghiêm vi phạm để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

cá
• 04:43 18/03/2026

Làm Thế Nào Để Một Trang Trại Cá Có Thể Kiếm Được Lợi Nhuận?

Lợi nhuận trong nuôi cá không đến từ việc cắt giảm chi phí bằng mọi giá, mà đến từ khả năng tối ưu biên lợi nhuận trên mỗi kilogram cá bán ra. Điều này phụ thuộc vào ba yếu tố cốt lõi: lựa chọn loài nuôi, phương thức nuôi và chiến lược thức ăn.

• 04:43 18/03/2026

Xung Đột Trung Đông Leo Thang: Chuỗi Cung Ứng Thủy Sản Việt Nam Đối Mặt Rủi Ro Lớn

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP), Trung Đông đang nổi lên là một trong những thị trường tăng trưởng đáng chú ý của thủy sản Việt Nam.

cảng
• 04:43 18/03/2026

Chuyển giao công nghệ tạo giống tôm kháng bệnh (SPR)

Việc chuyển giao thành công kỹ thuật chọn giống kháng bệnh chính là chìa khóa giải quyết triệt để rủi ro từ gốc rễ, thay vì thụ động chạy chữa bằng hóa chất như trước đây.

tôm
• 04:43 18/03/2026
Some text some message..