Giá trị đột phá từ vỏ cua

Các nhà thiết kế pin đã sử dụng chitosans có nguồn gốc từ vỏ động vật chủ yếu là nhóm giáp xác như một nguồn chất điện phân có thể phân hủy sinh học, mở ra tiềm năng tạo ra pin an toàn hơn, rẻ hơn và bền vững hơn.

Con cua
Vỏ cua với tiềm năng tạo ra pin an toàn, rẻ và bền vững hơn. Ảnh: BBC Earth

Việc thúc đẩy nhu cầu về năng lượng tái tạo và xe điện trong bối cảnh hiện nay đang thúc đẩy nhu cầu cao về pin lưu trữ năng lượng được tạo ra và động cơ điện. Nhưng những viên pin đằng sau các giải pháp bền vững này không phải lúc nào cũng tự bền vững. Trong một bài báo đăng ngày 1 tháng 9 trên tạp chí Matter, các nhà khoa học tạo ra một pin kẽm với chất điện phân có thể phân hủy sinh học từ một nguồn không ngờ đó là vỏ cua. 

Pin năng lượng

Loại pin mới này sử dụng chất điện phân dạng gel được làm từ vật liệu sinh học gọi là chitosan. Ảnh: vwartclub.com

Liangbing Hu – tác giả chính, cũng là Giám đốc Trung tâm Đổi mới Vật liệu của Đại học Maryland, cho biết: “Số lượng lớn pin đang được sản xuất và tiêu thụ, làm tăng khả năng xảy ra các vấn đề môi trường. Ví dụ, các bộ phân tách bằng polypropylene và polycarbonate, được sử dụng rộng rãi trong pin Lithium-ion, phải mất hàng trăm hoặc hàng nghìn năm để phân hủy và gây thêm gánh nặng cho môi trường”. 

Pin sử dụng chất điện phân để đưa các ion qua lại giữa các cực tích điện dương và âm. Chất điện phân có thể là chất lỏng, bột nhão hoặc gel và nhiều loại pin sử dụng hóa chất dễ cháy hoặc ăn mòn cho chức năng này. Loại pin mới này, có thể lưu trữ năng lượng từ các nguồn năng lượng mặt trời và gió quy mô lớn, sử dụng chất điện phân dạng gel được làm từ vật liệu sinh học gọi là chitosan. 

Chitosan là một sản phẩm dẫn xuất của chitin. Chitin có rất nhiều nguồn, trong đó gồm thành tế bào của nấm, bộ xương ngoài của động vật giáp xác và mực ống. Nguồn chitosan dồi dào nhất là bộ xương ngoài của động vật giáp xác, bao gồm cua, tôm và tôm hùm, chúng có thể dễ dàng thu được từ chất thải hải sản. Chitin về cơ bản là một polysaccharide làm cho vỏ của chúng cứng và có khả năng chống chịu, nhưng thường bị vứt bỏ như chất thải thực phẩm. Sử dụng một quy trình hóa học đặc biệt và thêm dung dịch nước axit axetic cho phép tổng hợp chitin thành một màng gel chắc chắn và được sử dụng làm chất điện phân cho pin. 

Bản chất pin được cấu thành từ vỏ cua

Vật liệu sinh học bền vững cho các hệ thống lưu trữ năng lượng xanh và hiệu quả

Chất điện phân phân hủy sinh học có nghĩa là khoảng 2/3 pin có thể bị vi khuẩn phân hủy - chất điện phân chitosan này bị hỏng hoàn toàn trong vòng 5 tháng. Điều này để lại thành phần kim loại, trong trường hợp này là kẽm, chứ không phải là chì hoặc lithium, có thể được tái chế. Kẽm có nhiều trong vỏ trái đất hơn là liti, pin kẽm được phát triển tốt rẻ hơn và an toàn hơn. Pin kẽm và chitosan này có hiệu suất năng lượng là 99,7% sau 1000 chu kỳ pin, đây là một lựa chọn khả thi để tích trữ năng lượng chuyển vào lưới điện do gió và mặt trời tạo ra. Cụ thể, trong công trình nghiên cứu này đã chứng minh chất điện phân chitosan (chitosan-Zn) (trích xuất từ vỏ cua) phối hợp Zn cho pin kim loại Zn hiệu suất cao. Chất điện phân chitosan-Zn thể hiện độ bền cơ học cao, độ dẫn điện Zn2​​+ và khả năng liên kết nước, cho phép hình thái lắng đọng Zn mong muốn của các tiểu cầu Zn lục giác song song.

Tiềm năng chế tạo pin từ cua

Trong tương lai, hy vọng tất cả các thành phần trong pin đều có thể phân hủy sinh học với nguồn nguyên liệu tiềm năng từ vỏ cua. Ảnh: Asian Inspirations

Sử dụng chất điện phân chitosan-Zn, cực dương Zn cho thấy độ ổn định chu kỳ và hiệu suất tốc độ đặc biệt, với hiệu suất Coulombic cao là 99,7% và > 1.000 chu kỳ ở 50 mA cm-2. Pin đầy đủ thể hiện hiệu suất tốc độ cao tuyệt vời (lên đến 20C, 40 mA cm-2) và độ ổn định chu kỳ lâu dài (> 400 chu kỳ ở 2C). Hơn nữa, chất điện phân chitosan-Zn không bắt lửa và có thể phân hủy sinh học, làm cho pin kim loại Zn được đề xuất hấp dẫn về độ an toàn và bền vững, thể hiện lời hứa về vật liệu sinh học bền vững cho các hệ thống lưu trữ năng lượng xanh và hiệu quả. 

Trong tương lai, hy vọng tất cả các thành phần trong pin đều có thể phân hủy sinh học từ bản chất vật liệu và cả quá trình chế tạo. Để đảm bảo được điều này thì vỏ cua là một nguồn nguyên liệu có tiềm năng. 

Đăng ngày 08/10/2022
Hồng Huyền @hong-huyen
Khoa học

Ảnh hưởng của nhiệt độ lên tỉ lệ giới tính ấu trùng tôm sú

Ở tôm sú, con cái lớn nhanh và có kích thước lớn hơn con đực. Tác động của nhiệt độ có thể làm tăng đáng kể sự biểu hiện của các gen xác định giới tính, giúp cải thiện tỷ lệ giới tính như mong muốn trong đàn.

tôm sú
• 16:28 23/09/2021

Trung Quốc chuyển sang nuôi tôm sú vì giá cao

Người nuôi tôm ở Trung Quốc đang chuyển sang nuôi tôm sú nhiều hơn do giá tốt hơn, theo Chủ tịch Hiệp hội Thủy sản lớn nhất của Trung Quốc.

tôm sú
• 18:44 17/08/2021

Nuôi tôm thâm canh bổ sung thức ăn tươi sống

Thử nghiệm nuôi tôm sú bằng tảo lục sợi (Chaetomorpha sp.) và ốc (Stenothyra sp.) cho thấy cải thiện tăng trưởng, nâng cao năng suất và tăng cường hấp thu, chuyển hóa thức ăn nhân tạo góp phần giảm chi phí sản xuất cho người nuôi.

ốc cho tôm ăn
• 17:12 28/07/2021

Hiệu quả từ nuôi tôm kết hợp thả cá rô phi xử lý nguồn nước

Hiện nay, nuôi tôm kết hợp cá rô phi xử lý nước ở ấp Vĩnh Điền (xã Long Điền Đông, huyện Đông Hải) được xem là mô hình cho hiệu quả kinh tế cao.

Cá rô phi
• 10:23 19/07/2021

Mô hình CTU-RAS quy mô nông hộ - Giải pháp cho ngành tôm

Nuôi siêu thâm canh tôm thẻ chân trắng đã từng bước khẳng định vị thế trong ngành hàng tôm của Việt Nam, không ngừng gia tăng về diện tích nuôi và sản lượng nuôi.

Tôm
• 08:00 04/11/2025

Tên khoa học của tôm thẻ chân trắng là Penaeus vannamei hay Litopenaeus vannamei?

Nhiều người không khỏi bối rối khi bắt gặp hai tên khoa học của tôm thẻ chân trắng là: Penaeus vannamei và Litopenaeus vannamei. Vậy, đâu mới là danh pháp chính xác theo hệ thống phân loại khoa học hiện đại, và tại sao sự nhầm lẫn này lại tồn tại?

tên khoa học của tôm thẻ chân trắng
• 15:21 17/07/2025

Vắc-xin uống từ vi tảo

Trong bối cảnh ngành nuôi trồng thủy sản toàn cầu đang chịu áp lực bởi các đợt bùng phát dịch bệnh nghiêm trọng, vắc-xin được xem là giải pháp hiệu quả để nâng cao miễn dịch và giảm sự phụ thuộc vào hóa chất. Một xu hướng nổi bật gần đây là ứng dụng vi tảo làm nền tảng sản xuất vắc-xin, mở ra triển vọng phát triển các loại vắc-xin uống bền vững, hiệu quả và ít tốn kém.

Vi tảo
• 10:50 13/06/2025

Nguyên liệu lên men: Một xu hướng mới trong dinh dưỡng thủy sản

Thức ăn thương mại đóng vai trò then chốt trong sản xuất nuôi trồng thủy sản, do chiếm từ 50% đến 70% tổng chi phí sản xuất.

Thức ăn tôm
• 10:50 03/06/2025

Hiện tượng tôm ăn thịt lẫn nhau trong ao nuôi thâm canh

Trong các mô hình nuôi tôm thâm canh và siêu thâm canh, hiện tượng tôm ăn thịt lẫn nhau (Cannibalism) là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây hao hụt đầu con và phát tán dịch bệnh trên diện rộng.

Ao nuôi tôm
• 19:33 21/01/2026

Đặc sản khô lên ngôi những ngày cận tết

Không khí Tết đang len lỏi vào từng nếp nhà, cũng là lúc các làng nghề biển truyền thống bước vào mùa vụ sôi động nhất trong năm. Từ cực Nam Tổ quốc đến dải đất miền Trung, những đặc sản trứ danh đang được người tiêu dùng săn đón để làm quà biếu và thưởng thức trong dịp sum vầy.

Phơi khô
• 19:33 21/01/2026

Sau kỷ lục lịch sử, thủy sản Việt Nam đối mặt năm 2026 đầy sóng gió

Sau khi xác lập kỷ lục 11,3 tỷ USD vào năm 2025, ngành thủy sản Việt Nam bước vào năm 2026 với tâm thế thận trọng. Trước những rào cản thương mại ngày càng dày đặc từ các thị trường lớn, chiến lược của toàn ngành đang chuyển dịch mạnh mẽ từ mở rộng quy mô sang củng cố sự ổn định và gia tăng giá trị chiều sâu.

Thủy sản
• 19:33 21/01/2026

Nuôi tôm khỏe mạnh chỉ từ loại lá quen thuộc trong vườn nhà

Không chỉ là loại cây ăn quả quen thuộc, lá ổi từ lâu đã được biết đến như một vị thuốc dân gian trị bệnh đường ruột.

Lá ổi
• 19:33 21/01/2026

Áp dụng tiến bộ kỹ thuật để nuôi tôm nước lợ đạt hiệu quả cao, bền vững

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và dịch bệnh trên thủy sản ngày càng diễn biến phức tạp, việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong nuôi tôm nước lợ được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng suất, giảm rủi ro và hướng đến phát triển bền vững.

Nuôi tôm thẻ
• 19:33 21/01/2026
Some text some message..