Giá trị đột phá từ vỏ cua

Các nhà thiết kế pin đã sử dụng chitosans có nguồn gốc từ vỏ động vật chủ yếu là nhóm giáp xác như một nguồn chất điện phân có thể phân hủy sinh học, mở ra tiềm năng tạo ra pin an toàn hơn, rẻ hơn và bền vững hơn.

Con cua
Vỏ cua với tiềm năng tạo ra pin an toàn, rẻ và bền vững hơn. Ảnh: BBC Earth

Việc thúc đẩy nhu cầu về năng lượng tái tạo và xe điện trong bối cảnh hiện nay đang thúc đẩy nhu cầu cao về pin lưu trữ năng lượng được tạo ra và động cơ điện. Nhưng những viên pin đằng sau các giải pháp bền vững này không phải lúc nào cũng tự bền vững. Trong một bài báo đăng ngày 1 tháng 9 trên tạp chí Matter, các nhà khoa học tạo ra một pin kẽm với chất điện phân có thể phân hủy sinh học từ một nguồn không ngờ đó là vỏ cua. 

Pin năng lượng

Loại pin mới này sử dụng chất điện phân dạng gel được làm từ vật liệu sinh học gọi là chitosan. Ảnh: vwartclub.com

Liangbing Hu – tác giả chính, cũng là Giám đốc Trung tâm Đổi mới Vật liệu của Đại học Maryland, cho biết: “Số lượng lớn pin đang được sản xuất và tiêu thụ, làm tăng khả năng xảy ra các vấn đề môi trường. Ví dụ, các bộ phân tách bằng polypropylene và polycarbonate, được sử dụng rộng rãi trong pin Lithium-ion, phải mất hàng trăm hoặc hàng nghìn năm để phân hủy và gây thêm gánh nặng cho môi trường”. 

Pin sử dụng chất điện phân để đưa các ion qua lại giữa các cực tích điện dương và âm. Chất điện phân có thể là chất lỏng, bột nhão hoặc gel và nhiều loại pin sử dụng hóa chất dễ cháy hoặc ăn mòn cho chức năng này. Loại pin mới này, có thể lưu trữ năng lượng từ các nguồn năng lượng mặt trời và gió quy mô lớn, sử dụng chất điện phân dạng gel được làm từ vật liệu sinh học gọi là chitosan. 

Chitosan là một sản phẩm dẫn xuất của chitin. Chitin có rất nhiều nguồn, trong đó gồm thành tế bào của nấm, bộ xương ngoài của động vật giáp xác và mực ống. Nguồn chitosan dồi dào nhất là bộ xương ngoài của động vật giáp xác, bao gồm cua, tôm và tôm hùm, chúng có thể dễ dàng thu được từ chất thải hải sản. Chitin về cơ bản là một polysaccharide làm cho vỏ của chúng cứng và có khả năng chống chịu, nhưng thường bị vứt bỏ như chất thải thực phẩm. Sử dụng một quy trình hóa học đặc biệt và thêm dung dịch nước axit axetic cho phép tổng hợp chitin thành một màng gel chắc chắn và được sử dụng làm chất điện phân cho pin. 

Bản chất pin được cấu thành từ vỏ cua

Vật liệu sinh học bền vững cho các hệ thống lưu trữ năng lượng xanh và hiệu quả

Chất điện phân phân hủy sinh học có nghĩa là khoảng 2/3 pin có thể bị vi khuẩn phân hủy - chất điện phân chitosan này bị hỏng hoàn toàn trong vòng 5 tháng. Điều này để lại thành phần kim loại, trong trường hợp này là kẽm, chứ không phải là chì hoặc lithium, có thể được tái chế. Kẽm có nhiều trong vỏ trái đất hơn là liti, pin kẽm được phát triển tốt rẻ hơn và an toàn hơn. Pin kẽm và chitosan này có hiệu suất năng lượng là 99,7% sau 1000 chu kỳ pin, đây là một lựa chọn khả thi để tích trữ năng lượng chuyển vào lưới điện do gió và mặt trời tạo ra. Cụ thể, trong công trình nghiên cứu này đã chứng minh chất điện phân chitosan (chitosan-Zn) (trích xuất từ vỏ cua) phối hợp Zn cho pin kim loại Zn hiệu suất cao. Chất điện phân chitosan-Zn thể hiện độ bền cơ học cao, độ dẫn điện Zn2​​+ và khả năng liên kết nước, cho phép hình thái lắng đọng Zn mong muốn của các tiểu cầu Zn lục giác song song.

Tiềm năng chế tạo pin từ cua

Trong tương lai, hy vọng tất cả các thành phần trong pin đều có thể phân hủy sinh học với nguồn nguyên liệu tiềm năng từ vỏ cua. Ảnh: Asian Inspirations

Sử dụng chất điện phân chitosan-Zn, cực dương Zn cho thấy độ ổn định chu kỳ và hiệu suất tốc độ đặc biệt, với hiệu suất Coulombic cao là 99,7% và > 1.000 chu kỳ ở 50 mA cm-2. Pin đầy đủ thể hiện hiệu suất tốc độ cao tuyệt vời (lên đến 20C, 40 mA cm-2) và độ ổn định chu kỳ lâu dài (> 400 chu kỳ ở 2C). Hơn nữa, chất điện phân chitosan-Zn không bắt lửa và có thể phân hủy sinh học, làm cho pin kim loại Zn được đề xuất hấp dẫn về độ an toàn và bền vững, thể hiện lời hứa về vật liệu sinh học bền vững cho các hệ thống lưu trữ năng lượng xanh và hiệu quả. 

Trong tương lai, hy vọng tất cả các thành phần trong pin đều có thể phân hủy sinh học từ bản chất vật liệu và cả quá trình chế tạo. Để đảm bảo được điều này thì vỏ cua là một nguồn nguyên liệu có tiềm năng. 

Đăng ngày 08/10/2022
Hồng Huyền @hong-huyen
Khoa học

Ảnh hưởng của nhiệt độ lên tỉ lệ giới tính ấu trùng tôm sú

Ở tôm sú, con cái lớn nhanh và có kích thước lớn hơn con đực. Tác động của nhiệt độ có thể làm tăng đáng kể sự biểu hiện của các gen xác định giới tính, giúp cải thiện tỷ lệ giới tính như mong muốn trong đàn.

tôm sú
• 16:28 23/09/2021

Trung Quốc chuyển sang nuôi tôm sú vì giá cao

Người nuôi tôm ở Trung Quốc đang chuyển sang nuôi tôm sú nhiều hơn do giá tốt hơn, theo Chủ tịch Hiệp hội Thủy sản lớn nhất của Trung Quốc.

tôm sú
• 18:44 17/08/2021

Nuôi tôm thâm canh bổ sung thức ăn tươi sống

Thử nghiệm nuôi tôm sú bằng tảo lục sợi (Chaetomorpha sp.) và ốc (Stenothyra sp.) cho thấy cải thiện tăng trưởng, nâng cao năng suất và tăng cường hấp thu, chuyển hóa thức ăn nhân tạo góp phần giảm chi phí sản xuất cho người nuôi.

ốc cho tôm ăn
• 17:12 28/07/2021

Hiệu quả từ nuôi tôm kết hợp thả cá rô phi xử lý nguồn nước

Hiện nay, nuôi tôm kết hợp cá rô phi xử lý nước ở ấp Vĩnh Điền (xã Long Điền Đông, huyện Đông Hải) được xem là mô hình cho hiệu quả kinh tế cao.

Cá rô phi
• 10:23 19/07/2021

Mô hình CTU-RAS quy mô nông hộ - Giải pháp cho ngành tôm

Nuôi siêu thâm canh tôm thẻ chân trắng đã từng bước khẳng định vị thế trong ngành hàng tôm của Việt Nam, không ngừng gia tăng về diện tích nuôi và sản lượng nuôi.

Tôm
• 08:00 04/11/2025

Tên khoa học của tôm thẻ chân trắng là Penaeus vannamei hay Litopenaeus vannamei?

Nhiều người không khỏi bối rối khi bắt gặp hai tên khoa học của tôm thẻ chân trắng là: Penaeus vannamei và Litopenaeus vannamei. Vậy, đâu mới là danh pháp chính xác theo hệ thống phân loại khoa học hiện đại, và tại sao sự nhầm lẫn này lại tồn tại?

tên khoa học của tôm thẻ chân trắng
• 15:21 17/07/2025

Vắc-xin uống từ vi tảo

Trong bối cảnh ngành nuôi trồng thủy sản toàn cầu đang chịu áp lực bởi các đợt bùng phát dịch bệnh nghiêm trọng, vắc-xin được xem là giải pháp hiệu quả để nâng cao miễn dịch và giảm sự phụ thuộc vào hóa chất. Một xu hướng nổi bật gần đây là ứng dụng vi tảo làm nền tảng sản xuất vắc-xin, mở ra triển vọng phát triển các loại vắc-xin uống bền vững, hiệu quả và ít tốn kém.

Vi tảo
• 10:50 13/06/2025

Nguyên liệu lên men: Một xu hướng mới trong dinh dưỡng thủy sản

Thức ăn thương mại đóng vai trò then chốt trong sản xuất nuôi trồng thủy sản, do chiếm từ 50% đến 70% tổng chi phí sản xuất.

Thức ăn tôm
• 10:50 03/06/2025

Kiểm soát Ethoxyquin trong thức ăn tôm để đáp ứng tiêu chuẩn nhập khẩu Nhật

Việc kiểm soát hoạt chất Ethoxyquin hiện là yêu cầu bắt buộc và khắt khe nhất đối với tôm Việt Nam khi xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản.

Tôm
• 16:28 11/01/2026

Tại sao cá lóc hay ăn thịt lẫn nhau? Kỹ thuật lọc cỡ để không bị hao hụt số lượng

Tập tính ăn thịt đồng loại ở cá lóc là nguyên nhân hàng đầu gây hao hụt đầu con trong nuôi thâm canh. Hiểu rõ bản năng săn mồi và áp dụng kỹ thuật lọc cỡ đúng thời điểm là chìa khóa giúp người nuôi bảo vệ lợi nhuận trong bối cảnh giá thức ăn tăng cao.

Cá lóc
• 16:28 11/01/2026

Xâm nhập mặn 2026: Mưa trái mùa nhưng mặn vẫn lấn sâu

Khác với quy luật hạn hán khốc liệt của những năm El Niño, đầu năm 2026, khu vực Đồng bằng sông Cửu Long lại vướng phải thách thức nghịch lý La Niña: Nước thượng nguồn đổ về nhiều, mưa trái mùa nhưng mặn vẫn lấn sâu vào nội đồng do triều cường cực đoan.

Tôm
• 16:28 11/01/2026

Nuôi sạch để tôm khỏe, tôm chuẩn để ăn ngon

Không dừng lại ở khái niệm ngon hay bổ, giá trị của con tôm hiện đại đang có sự chuyển dịch mạnh mẽ. Đó là hành trình tìm kiếm sự an tâm, nơi việc lựa chọn thực phẩm không chỉ để nạp năng lượng mà là khởi đầu cho một chuỗi cảm xúc tích cực.

Tôm ngon
• 16:28 11/01/2026

Loài cá mập có đôi môi “cỡ đại” đáng sợ như thế nào?

Không một ai tưởng tượng được rằng thủ phạm của những “vết thương bí ẩn” bắt gặp ở ít nhất 48 loài cá mập, cá voi, cá heo lại là một loài cá mập bé nhỏ nhưng sở hữu kỹ năng xử lý con mồi cực kinh khủng.

Cá mập
• 16:28 11/01/2026
Some text some message..