Hạn chế tác động tiêu cực của chế độ ăn thay thế bột cá trên tôm

Việc thay thế nguồn protein từ bột cá bằng protein thực vật vẫn còn gặp phải những khuyến khuyết, vì thế các nghiên cứu gần đây nhằm tìm giải pháp khắc phục các thiếu sót khi thay thế bột cá bằng đạm thực vật.

Hạn chế tác động tiêu cực của chế độ ăn thay thế bột cá trên tôm
Chitooligosaccharide giúp hạn chế tác động tiêu cực của chế độ ăn thay thế bột cá trên tôm

Bột cá ngày càng tăng giá dẫn đến giá trị cấu thành trên một kilogram thức ăn, làm cho hiệu quả kinh tế của người nuôi tôm trở nên khó khăn hơn. Đặc biệt trong giai đoạn giá tôm nguyên liệu trên thế giới đang ở mức thấp và nhiều người nuôi rơi vào tình trạng thua lỗ. Do đó vấn đề cần giải quyết hiện nay là làm thế nào để giảm giá thành sản xuất trên một kilogram tôm nhằm giảm thiểu giá thành sản xuất tôm cho nông dân. Điều này có liên quan chặt chẽ đến giá cả thức ăn tôm trên thị trường. Cũng vì mục đích ấy nguồn đạm thực vật đang dần được đưa vào thay thế nguồn đạm từ bột cá. Tuy nhiên, khi thay thế, có nhiều vấn đề cần giải quyết nhằm khắc phục những hạn chế của đam thực vật. Trong đó, việc bổ sung các phụ gia là một trong những hướng đi đang được tập trung nghiên cứu. 

Chitooligosaccharide (COS) hay Chitosan oligomer là các polymer mạch Glucose liên kết beta 1,4 với mức độ trùng hợp từ 1 – 20. Chúng được biết đến với nhiều hoạt tính sinh học khác nhau kháng nấm, kháng khuẩn, kháng oxy hóa, tác động tăng cường miễn dịch, tác dụng chống lại sự nhiễm trùng. Các nghiên cứu trước đây cho thấy khi bổ sung COS vào thức ăn cá rô phi giúp cá tăng cường hệ miễn dịch tự nhiên và nâng cao khả năng đề kháng với bệnh do vi khuẩn Aeromonas hydrophila. 

Nghiên cứu này đánh giá ảnh hưởng của việc bổ sung Chitooligosaccharide (COS) trong khẩu phần ăn của cá khi thay thế bột cá (FM) lên tốc độ tăng trưởng, đáp ứng miễn dịch, hệ thống đường ruột và mô gan tụy, cũng như biểu hiện các gen liên quan đến viêm và miễn dịch ở tôm thẻ chân trắng Thái Bình Dương (Litopenaeus vannamei).

Vai trò của Chitooligosaccharide trên tôm

Chế độ ăn cơ bản được chuẩn bị bằng cách sử dụng bột cá (FM) và đậu tương (SM) làm nguồn protein chính, sau đó các chế độ ăn với các hàm lượng đạm bột cá thấp (LFM) được điều chế bằng cách thay thế 50% bột cá (FM) với bột đậu nành (SM) và bổ sung 0, 3, 6, 9, 12 hoặc 15g Chitooligosaccharide/kg thức ăn (được đánh dấu là chế độ ăn LFM, COS3, COS6, COS9, COS12 và COS15). Mỗi chế độ ăn được cho ăn vối bốn lần lặp lại với trọng lượng tôm ban đầu (0,9g) và cho ăn ba lần mỗi ngày trong tám tuần. 

Các kết quả phân tích cho việc thay thế bột cá FM dẫn đến giảm đáng kể (P <0,05) hoạt tính lysozyme huyết thanh và được cải thiện đáng bằng cách bổ sung 3 hoặc 6g/kg COS vào chế độ ăn có hàm lượng bột cá thấp. Nhóm có hàm lượng bột cá thấp cho thấy các hoạt động superoxide dismutase và glutathione peroxidase hepatopancrease cao hơn so với nhóm HFM và các cải tiến thêm khi ứng dụng bổ sung COS. Chứng tỏ COS đã giúp cơ thể cá khắc phục các hạn chế về miễn dịch khi cho ăn đạm thực vật. 

Khả năng kháng bệnh trên tôm được tăng cường qua biểu hiện Hepatopancrease - tổng khả năng chống oxy hóa và hoạt tính phosphatase kiềm giảm trong nhóm LFM và khi bổ sung COS đã giúp cải thiện giá trị của chúng. Sự biểu hiện của các gen lysozyme, crustin, Pen3 và proPo được điều chỉnh đáng kể trong gan của các nhóm tôm nhận được sự bổ sung chế độ ăn 3-9g COS/kg thức ăn. 

Đáng chú ý là việc tăng cường trong chiều cao gấp nếp ruột thu được bằng bổ sung 3 hoặc 6g COS/kg thức ăn so với nhóm ăn chế độ ăn LFM. Tôm ăn thức ăn nhóm HFM và COS có số lượng tế bào E trong ống gan tụy cao hơn với nhóm LFM. Điều này cho thấy COS giúp cải thiện chức ăn gủa gan một cách hữu hiệu. 


Những phát hiện trong nghiên cứu này đã chứng minh rõ ràng rằng COS có thể tăng cường phản ứng miễn dịch không đặc hiệu và hoạt động chống oxy hóa, đồng thời cải thiện tác động tiêu cực của chế độ ăn với protein từ thực vât (SM)  trên đường ruột và sức khỏe gan tụy của tôm thẻ chân trắng. Mức độ bổ sung tối ưu của COS là 3 – 6g/kg thức ăn trong khẩu phần ăn của tôm thẻ chân trắng. 

Nghiên cứu này đã giúp các nhà dinh dưỡng học tìm ra một nhân tố mới góp phần khắc phục các nhược điểm của việc thay thế bột cá bởi các nguồn protein từ động vật.

Đăng ngày 01/07/2018
TRỊ THỦY Lược dịch
Nguyên liệu

Nên dùng thảo dược nào cho tôm thẻ?

Tập trung tìm kiếm các giải pháp thay thế từ tự nhiên, đó chính là thảo dược!

Thảo dược
• 08:00 10/04/2024

Chất kích thích hệ miễn dịch ở tôm

Nhắc đến tôm, có lẽ bạn chưa biết chúng là một loài động vật không có cơ quan miễn dịch. Vì vậy, việc sử dụng chất kích thích miễn dịch là biện pháp hiệu quả giúp tăng cường đề kháng cho tôm, công cụ quan trọng trong quá trình kiểm soát bệnh tôm nuôi.

Tôm thẻ chân trắng
• 09:44 29/03/2024

Thảo dược tiềm năng trong trị bệnh nhiễm trùng máu ở cá hồi

Các nhà khoa học tại Chile vừa phát hiện ra loại thảo dược hiệu quả trong điều trị bệnh nhiễm trùng máu ở cá hồi. Theo nghiên cứu, chiết xuất từ cây xuyên tâm liên có đặc tính kháng khuẩn đối với hai kiểu gen của vi khuẩn Piscirickettsia salmonis (tác nhân gây nên bệnh nhiễm trùng máu).

Cá hồi
• 14:02 26/03/2024

Triển vọng protein côn trùng cho thức ăn cá tra Việt Nam

Mối quan hệ hợp tác mới giữa Entobel và Vĩnh Hoàn nhằm mục đích đẩy nhanh việc áp dụng thức ăn làm từ côn trùng trong ngành nuôi cá tra.

Ấu trùng ruồi lính đen
• 10:55 11/03/2024

Cấp mã vùng nuôi, trồng thủy sản cần thiết và cấp bách

Từ mã số này sẽ xác định được chủ cơ sở nuôi và nguồn gốc sản phẩm, qua đó tăng cường hiệu lực quản lý Nhà nước, nâng cao giá trị sản phẩm và đáp ứng yêu cầu về xuất khẩu. Việc các vùng sản xuất nuôi trồng thủy sản có mã cũng thích ứng với xu hướng kinh tế nông nghiệp số hiện nay. Từ những yêu cầu trên, các đơn vị chuyên môn ngành nông nghiệp đã và đang đẩy mạnh việc cấp mã số cho các vùng nuôi trồng thủy sản trên khắp cả nước.

Nuôi thủy sản
• 15:45 13/04/2024

Vệ sinh ao nuôi định kỳ

Luôn giữ môi trường ao nuôi sạch sẽ là yếu tố hàng đầu trong nuôi tôm công nghiệp. Việc ao nuôi sạch sẽ không đem đến các mầm bệnh gây hại cho tôm, cũng như giúp tôm có điều kiện phát triển ổn đinh, tăng trưởng nhanh chóng, đạt năng suất cao cho vụ nuôi. Dưới đây là một số công việc cần làm để vệ sinh ao nuôi định kỳ.

Vệ sinh ao nuôi
• 15:45 13/04/2024

Những điều thú vị về sự thích nghi của loài cá tuyết

Dưới những lớp tuyết mỏng manh của đại dương, tồn tại một thế giới huyền bí, nơi cá tuyết tỏa sáng. Loài cá này, dường như đã được sinh ra để sống trong môi trường đầy thách thức của vùng biển đáy tuyết.

Cá tuyết
• 15:45 13/04/2024

Làm thế nào để hiệu quả việc tăng kiềm trong ao tôm?

Độ kiềm là thông số rất quan trọng, góp phần vào một trong những yếu tố quyết định thành công của vụ nuôi, bởi độ kiềm có liên quan trực tiếp đến độ ổn định của pH nước và hoạt động lột xác của tôm. Việc hiểu và kiểm soát hiệu quả, đúng lúc tính kiềm trong ao sẽ giúp hoạt động nuôi tôm của bà con trở nên dễ dàng hơn.

Độ kiềm
• 15:45 13/04/2024

Nuôi vỗ cua gạch thành cua ôm trứng ở Cà Mau

Ngành cua Cà Mau đang từng bước khẳng định vị thế, trở thành đối tượng nuôi chủ lực thứ hai của địa phương, chỉ đứng sau con tôm.

Cua gạch
• 15:45 13/04/2024