Khai thác thủy sản Việt Nam nỗ lực trong việc tháo gỡ thẻ vàng IUU

Sau 5 năm, kể từ ngày ngành thủy sản nước ta nhận chiếc “thẻ vàng” IUU do khai thác sai quy định ở vùng biển nước ngoài. Các ban ngành chức năng cùng với bà con đã nỗ lực rất nhiều để sửa chữa sai lầm trong quá khứ.

Tàu cá
Ngành thủy sản chạy nước rút để chuẩn bị gặp gỡ EC với hy vọng thẻ vàng IUU được dỡ bỏ vào đầu tháng 6

Khó khăn của khai thác thủy sản Việt Nam 

Đã tròn 5 năm kể từ ngày EU đưa ra lệnh trừng phạt bằng chiếc “thẻ vàng” IUU, áp dụng đối với ngành khai thác thủy sản tại Việt Nam. Mặc dù, chỉ áp dụng đối với khai thác thủy sản biển. Nhưng nhìn chung toàn cảnh ngành thủy sản vẫn có những ảnh hưởng không nhỏ.

Trong khoảng thời gian kể từ ngày chiếc thẻ này có hiệu lực, toàn bộ sản phẩm thủy sản được khai thác từ biển. Nếu xuất khẩu sang EU đều bị giữ lại kiểm tra về nguồn gốc khai thác. Điều này vô tình gây mất thời gian, ảnh hưởng đến chất lượng của sản phẩm.

Tàu cáBên cạnh các cơ quan ban ngành, ngư dân Việt Nam cũng tích cực tham gia vào kế hoạch gỡ bỏ thẻ vàng của EC. Ảnh: Tép Bạc

Có thể thấy được, khi mặt hàng hải sản xuất khẩu vào châu Âu sẽ bị chặn ở cảng để kiểm tra nguồn gốc khai thác. Thời gian để chúng ta có thể thông quan kéo dài từ 10 - 15 ngày. Điều này làm ảnh hưởng đến quá trình nhận hàng, kế hoạch kinh doanh của các nhà nhập khẩu.

Hơn thế nữa, các doanh nghiệp phải tiếp tục tốn thêm khoảng chi phí để các nước nhập khẩu kiểm tra nguồn gốc, ước tính 500 bảng Anh/1 container, chưa kể đến phí lưu kho.

Đặc biệt, nếu như các sản phẩm không đạt được điều kiện kiểm tra nghiêm ngặt đó, doanh nghiệp phải tìm kiếm thị trường mới hoặc quay về thị trường nội địa, gây ra rất nhiều tốn kém. Như vậy, có thể thấy được “Thẻ vàng” IUU đã gây ra những khó khăn như thế nào cho các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam.

Để minh chứng rõ nét nhất cho việc ngành thủy sản Việt Nam phải gánh chịu khi EC áp thẻ vàng như sau (Số liệu được lấy từ Tổng cục thống kê):

- Năm 2017, mặc dù đang bị áp thẻ vàng, thế nhưng EU vẫn là thị trường xuất khẩu thủy sản lớn của Việt Nam với tổng giá trị đạt được là 1.422 triệu USD, chiếm tỷ trọng 17% trong tổng giá trị xuất khẩu toàn ngành.

- Tuy nhiên, đến năm 2018 EU đã lùi lại vị trí thứ 2, nhường chỗ cho thị trường Mỹ. Tỷ trọng giảm còn 16.6%.

- 9 tháng đầu năm 2019, EU tiếp tục rớt xuống vị trí thứ 3, xếp sau Nhật Bản và chỉ còn 15.2% tỷ trọng xuất khẩu toàn ngành.

Điều tệ hại hơn nữa, các quốc gia bị cảnh cáo đều bị công khai trên website chính thức của EU. Nhận được sự quan tâm của truyền thông thế giới, gây ảnh hưởng đến hình ảnh và uy tín của thủy sản Việt Nam. Trước tình hình đó, nếu nước ta không có hướng  khắc phục. Tình huống xấu nhất được đặt ra sẽ là chiếc thẻ đỏ, đặt lệnh cấm tất cả 28 nước thành viên không được nhập khẩu hải sản được khai thác từ biển Việt Nam.

Sự phối hợp từ ngư dân 

Đến cuối cùng, công tác gỡ thẻ vàng IUU không chỉ đến từ 1 phía cơ quan ban ngành, nhà nước. Mà sự phối hợp từ ngư dân - Những con người đã góp phần đưa Việt Nam đến với chiếc thẻ IUU. Chính là chiếc chìa khóa then chốt để mở lệnh cấm vận ngành khai thác thủy sản.

Tàu cáĐể Việt Nam bước vào thị trường châu Âu cần sự hợp tác từ phía ngư dân 

Thời gian gần đây, việc đánh bắt thủy sản gặp nhiều khó khăn, cộng với việc giá dầu cao. Tuy nhiên, vì mục tiêu chung, các ngư dân luôn tuân thủ khai thác hợp pháp. Không vì nguồn lợi cá nhân mà xâm phạm đến vùng biển của nước ngoài. Bởi, nếu chiếc thẻ vàng còn chưa được gỡ xuống ngày nào thì rất khó để thủy sản Việt Nam “bước chân” vào cánh cửa của thị trường châu Âu.

Một số ngư dân còn ý thức trong việc chấp hành luật thủy sản. Đối với đánh bắt xa bờ, thực hiện một số yêu cầu khắt khe để tránh tình trạng khai thác sang ngư trường nước bạn.

Việt Nam nỗ lực tháo gỡ thẻ vàng IUU

Để chuẩn bị cho đợt thanh tra lần thứ 3 của EC đối với thủy sản Việt Nam trong tháng 6 tới đây. Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương đã tập trung cao độ trong những ngày còn lại. Đã có rất nhiều giải pháp và nhiệm vụ đồng bộ được đặt ra cho kế hoạch này.

Đến tháng 5/2023 chúng ta phải hoàn thành 100% việc khai đăng kiểm, đăng ký, cấp giấy phép khai thác thủy sản, đánh dấu tàu cá, lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS) theo quy định. Hoàn thành 100% dữ liệu tàu cá và cơ sở dữ liệu nghề cá Quốc gia (VNFishbase). Đảm bảo chấm dứt tình trạng tàu cá Việt Nam khai thác hải sản trong ngư trường của nước khác. Cùng với đó, tiến hành kiểm tra, kiểm soát 100% tàu cá xuất, nhập bến theo đúng quy định của thiết bị VMS.

Xây dựng, hỗ trợ các tàu cá trong việc lắp đặt thiết bị VMS. Rà soát, sửa đổi và bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật theo kiến nghị của EC. Quay ngược lại với xuất khẩu. Phải đảm bảo 100% hồ sơ các lô hàng xuất khẩu sang thị trường EU và các thị trường khác đều phải có truy xuất nguồn gốc nguyên liệu thủy sản được khai thác.

Khai thác thủy sảnTruyền thông chống khai thác IUU vào năm 2022 của VASEP. Ảnh: vasep.com.vn

Ngoài ra, giữa các nước Việt Nam và Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan, Trung Quốc phải tiến hành đàm phán, ký kết và tổ chức thực hiện đường dây nóng, để trao đổi thông tin, xử lý các vụ việc về tàu cá, ngư dân các nước. Đồng thời cần đa dạng các hình thức tập huấn, tuyên truyền, cho cộng đồng ngư dân và các tổ chức có liên quan quy định về chống khai thác IUU.

Mặc dù, ngành thủy sản Việt Nam đã gặp rất nhiều khó khăn khi nhận thẻ vàng từ EC. Tuy nhiên nếu nhìn nhận ở chiều hướng tích cực, chiếc thẻ này đã đem lại cho ngành thủy sản Việt Nam nói chung, cũng khai thác hải sản biển nói riêng có được động lực to lớn. Góp phần bảo vệ và phát triển thương hiệu thủy sản Việt Nam.

Chúng ta đã bắt đầu thay đổi tích cực, phát triển khai thác, sản xuất thủy sản theo hướng bền vững, minh bạch, bảo vệ tài nguyên, nguồn lực trong nước và thế giới. Đây cũng là căn cứ làm tiền đề để EC tiến hành tháo gỡ thẻ vàng cho thủy sản Việt Nam trong thời gian sớm nhất. Chúng ta có thể đặt kỳ vọng nhiều vào lần gặp gỡ tiếp theo vào tháng 6 nhé.

Đăng ngày 14/06/2023
Hòa Thy @hoa-thy
Góc nhìn

Chế biến phụ phẩm tôm để tăng giá trị thực hiện kinh tế tuần hoàn

Hàng năm, ngành tôm nước lợ thải ra khoảng 200.0000 tấn đầu vỏ tôm, gây vấn nạn môi trường và ảnh hưởng sức khỏe cộng đồng. Giữa khó khăn lớn, Công ty CP Việt Nam Food (VNF) đã có hơn 10 năm thu gom tái chế phụ phẩm tôm và Giám đốc điều hành Phan Thanh Lộc chia sẻ kinh nghiệm cùng đề xuất.

Vỏ tôm
• 10:17 10/04/2024

Kinh tế tuần hoàn từ bối cảnh đến góc nhìn ngành tôm

Kinh tế tuần hoàn (KTTH), xu hướng phát triển của thế giới thay thế mô hình kinh tế tuyến tính (linear economy) hiện tại với đặc trưng “khai thác-sản xuất-thải bỏ” (take-make-dispose) để giúp làm chậm, chấm dứt và thu hẹp chu trình về tài nguyên. Vấn đề này, tại VietShrimp 2024 vừa diễn ra, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) Nguyễn Hoa Cương có bài “Kinh tế tuần hoàn: Bối cảnh tổng thể và góc nhìn cho ngành tôm” xin lược trích sau.

Tôm thẻ chân trắng
• 10:01 10/04/2024

Cải thiện phúc lợi tôm nuôi để nâng tầm giá trị sản phẩm

Khái niệm “Phúc lợi tôm” quen thuộc ở nhiều nước trên thế giới nhưng còn mới lạ ở nước ta, thực hiện được sẽ góp phần đảm bảo ngành nuôi tôm phát triển bền vững, nâng tầm giá trị sản phẩm. Sau đây là phân tích cùng những đề xuất của bà Châu Thị Tuyết Hạnh, chuyên viên Phòng Nuôi trồng thủy sản của Cục Thủy sản.

Nuôi tôm dưới tán rừng
• 21:34 06/04/2024

Hai tỉnh điển hình tôm - rừng và tôm - lúa

Kết quả nuôi tôm nước lợ năm 2023 dù nhiều khó khăn, tỉnh Cà Mau vẫn giữ được lợi thế tôm-rừng và tỉnh Kiên Giang là tôm-lúa đứng đầu cả nước.

Nuôi tôm
• 08:00 30/03/2024

Cấp mã vùng nuôi, trồng thủy sản cần thiết và cấp bách

Từ mã số này sẽ xác định được chủ cơ sở nuôi và nguồn gốc sản phẩm, qua đó tăng cường hiệu lực quản lý Nhà nước, nâng cao giá trị sản phẩm và đáp ứng yêu cầu về xuất khẩu. Việc các vùng sản xuất nuôi trồng thủy sản có mã cũng thích ứng với xu hướng kinh tế nông nghiệp số hiện nay. Từ những yêu cầu trên, các đơn vị chuyên môn ngành nông nghiệp đã và đang đẩy mạnh việc cấp mã số cho các vùng nuôi trồng thủy sản trên khắp cả nước.

Nuôi thủy sản
• 16:14 13/04/2024

Vệ sinh ao nuôi định kỳ

Luôn giữ môi trường ao nuôi sạch sẽ là yếu tố hàng đầu trong nuôi tôm công nghiệp. Việc ao nuôi sạch sẽ không đem đến các mầm bệnh gây hại cho tôm, cũng như giúp tôm có điều kiện phát triển ổn đinh, tăng trưởng nhanh chóng, đạt năng suất cao cho vụ nuôi. Dưới đây là một số công việc cần làm để vệ sinh ao nuôi định kỳ.

Vệ sinh ao nuôi
• 16:14 13/04/2024

Những điều thú vị về sự thích nghi của loài cá tuyết

Dưới những lớp tuyết mỏng manh của đại dương, tồn tại một thế giới huyền bí, nơi cá tuyết tỏa sáng. Loài cá này, dường như đã được sinh ra để sống trong môi trường đầy thách thức của vùng biển đáy tuyết.

Cá tuyết
• 16:14 13/04/2024

Làm thế nào để hiệu quả việc tăng kiềm trong ao tôm?

Độ kiềm là thông số rất quan trọng, góp phần vào một trong những yếu tố quyết định thành công của vụ nuôi, bởi độ kiềm có liên quan trực tiếp đến độ ổn định của pH nước và hoạt động lột xác của tôm. Việc hiểu và kiểm soát hiệu quả, đúng lúc tính kiềm trong ao sẽ giúp hoạt động nuôi tôm của bà con trở nên dễ dàng hơn.

Độ kiềm
• 16:14 13/04/2024

Nuôi vỗ cua gạch thành cua ôm trứng ở Cà Mau

Ngành cua Cà Mau đang từng bước khẳng định vị thế, trở thành đối tượng nuôi chủ lực thứ hai của địa phương, chỉ đứng sau con tôm.

Cua gạch
• 16:14 13/04/2024