Lợi thế trong xuất khẩu cá tra

Thị trường đa dạng

Những ngày qua, gia đình ông Lưu Tấn Phước, xã Đa Phước (An Phú) rất phấn khởi vì 3 ao nuôi cá tra đang vào kỳ thu hoạch, bình quân mỗi ngày có ít nhất 2 công ty cử người đến gặp để ngã giá bắt cá, phương thức thanh toán bằng tiền mặt. Ông Phước cho biết, sau một thời gian dài, giá cá tra lên xuống bất thường, người nuôi đã “kiệt quệ” nên lượng thả nuôi giảm đáng kể. Thực tế này đang phản ánh tình trạng cung - cầu đang có sự "lệch pha", trong đó cung ít, cầu nhiều. Cá trong dân nuôi ít, trong khi vào thời điểm này ở thị trường thế giới, các nhà nhập khẩu đang bước vào cao điểm của đợt nhập hàng phục vụ cho Noel và Tết Dương lịch. Hiện, thương lái hỏi mua với giá 28.000 đồng/kg nhưng chủ ao chưa chịu bán.

Cá tra xuất được vào thị trường Mỹ giá cao, người nuôi lẫn doanh nghiệp đều có lời

9 tháng đầu năm 2017, các DN trong nước xuất khẩu cá tra ước đạt 1 tỷ 285 triệu USD, tăng 6,3% so với cùng kỳ 2016; trong đó DN của tỉnh xuất 78.811 tấn, tương đương 152 triệu USD. Trên phương diện quốc gia, cá tra được xuất đi 140 nước, các DN trong tỉnh đã xuất trực tiếp qua 76 nước. Cụ thể, thị trường Châu Á 31 nước, Châu Mỹ 17 nước, Châu Âu 21 nước; còn lại Châu Đại Dương 3 nước và Châu Phi 4 nước. 4 thị trường lớn của cá tra vẫn là Mỹ, Châu Âu, Trung Quốc, Hồng Kông. Số liệu từ VASEP cho biết, 9 tháng đầu năm 2017, xuất khẩu cá tra vào Mỹ đạt 249,7 triệu USD, chiếm tỷ lệ gần 20% thị phần xuất khẩu cá tra trên toàn thế giới.

Nếu so sánh số liệu này với cùng kỳ năm ngoái, xuất khẩu cá tra vào Mỹ hiện đang giảm 9,1%. Nguyên nhân, từ ngày 2-8-2017 đến nay, Cơ quan Thanh tra an toàn thực phẩm (FSIS), trực thuộc Bộ Nông nghiệp Mỹ đã tiến hành kiểm tra 100% lô hàng xuất vào Mỹ, vì vậy sản lượng cá vào Mỹ có phần sụt giảm. Cá vào Mỹ bị hạn chế, các DN xuất khẩu đã năng động tìm kiếm và đa dạng hóa thị trường bằng việc gia tăng xuất khẩu vào thị trường Trung Quốc, Hồng Kông. Chính việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu đã đưa kim ngạch trong năm 2017 đạt mục tiêu đề ra.

Giá đang tăng

Báo cáo từ VASEP cho biết, hiện tỷ trọng hàng xuất khẩu sang 2 thị trường Trung Quốc, Hồng Kông liên tục tăng trong những năm qua. Cụ thể, từ 6,4% (năm 2014) lên 10,3% rồi 17,8% trong các năm tiếp theo và trong 6 tháng đầu năm 2017 là 20,5%. Dự báo từ nay đến cuối năm, thị trường Trung Quốc có thể vượt qua Mỹ để trở thành nhà nhập khẩu cá tra lớn nhất của Việt Nam.

Về phương diện giá cả, nếu cá tra xuất vào Trung Quốc, Hồng Kông vẫn giữ được mức giá cũ thì đối với thị trường Mỹ, kể từ khi Cơ quan Thanh tra an toàn thực phẩm (FSIS), trực thuộc Bộ Nông nghiệp Mỹ tiến hành kiểm tra 100% lô hàng xuất vào thị trường này thì giá bắt đầu tăng lên. Hiện giá đạt gần 4 USD/kg. Đây là lợi thế mà theo nhiều chuyên gia kinh tế, các DN Việt Nam xuất khẩu cá tra vào Mỹ cần phát huy, giữ giá này để xuất vào Mỹ trong những năm tiếp theo. Tính đến thời điểm này, cả nước có 14 DN thủy sản tham gia xuất khẩu cá tra sang thị trường Mỹ.

Trong đó, 3 công ty chủ lực là Hùng Vương, Vĩnh Hoàn và Biển Đông. Với giá xuất 4 USD/kg, DN lãi khoảng 16.000 - 20.000 đồng/kg. “Đây được xem là cơ hội để cá tra lấy lại những gì đã mất ở thị trường này. Tôi cho đây là lợi thế và cũng là cơ hội để chúng ta tái cấu trúc thị trường xuất khẩu theo hướng nâng cao giá trị, hình ảnh ở thị trường Mỹ. Xuất được giá này chúng ta có nhiều cái lợi, trước mặt DN lẫn người nuôi đều có lời, mặt khác các chủ trại nuôi cá nheo Mỹ cũng không kiện chúng ta bán phá giá mặt hàng Casfish ở thị trường này…” - Giám đốc Công ty Thủy sản Đồng Bằng Nguyễn Sinh chia sẻ.

“Nhà nước cần có cơ chế quản lý việc xuất khẩu cá tra tốt hơn nữa để tránh tình trạng các DN "phá giá" lẫn nhau, gây thiệt hại cho nội bộ ngành” - ông Nguyễn Văn Nam, nông dân nuôi cá xã Long Giang (Chợ Mới) gợi ý.