Minh chứng về sự chọn lọc tự nhiên của cá biển sâu

Các nhà khoa học đã tìm thấy minh chứng về sự chọn lọc tự nhiên của loài cá biển sâu thích nghi với độ sâu ở vùng biển mà loài cá này sinh sống.

Minh chứng về sự chọn lọc tự nhiên của cá biển sâu
Những loài cá biển sâu có những đặc điểm hình thái khác biệt để thích nghi với môi trường sống. Ảnh: sportfishingmag

Nhóm các nhà nghiên cứu do Giáo sư Rus Hoelzel thuộc Khoa Khoa học Sinh học, Đại học Durham - Vương quốc Anh dẫn đầu (cùng với các cộng tác viên của Khoa Khoa học Trái đất ở Durham, Đại học Liverpool và Marine Scotland) đã tiến hành nghiên cứu một loài cá gọi là cá đuôi chuột mũi tròn (Roundnose grenadier).

Các nhà nghiên cứu cho biết đây là minh chứng đầu tiên về sự chọn lọc tự nhiên duy trì các loại gen chuyên biệt của cùng loài cá, mỗi loại gen thích nghi với độ sâu sinh cảnh khác nhau trong một quần thể sống trải rộng trong 2km độ sâu ở khu vực biển sâu.

Kết quả nghiên cứu này được công bố trên Tạp chí Nature Ecology & Evolution.

Các nhà nghiên cứu nói rằng sự chuyển tiếp quan trọng ở vùng biển sâu là nơi mà sự thâm nhập ánh sáng phân chia vùng biển khơi trung mesopelagic (tầng nước có độ sâu từ 200-1000m) với vùng biển khơi sâu bathypelagic (tầng nước có độ sâu 1000-4000m) của đại dương dưới độ sâu khoảng 1000m.


Cá đuôi chuột mũi tròn có phạm vi môi trường sống khá rộng ở vùng nước sâu, từ 180 – 2600m sâu.

Nghiên cứu được thực hiện ở vùng biển có sự cư trú của loài cá này từ độ sâu 750m đến 1800m tại một địa điểm, vượt qua ranh giới giữa phần “có ánh sáng” và “tối” của đại dương.

Các nhà khoa học đã sắp xếp toàn bộ hệ gen nhân (nuclear genome) của loài này và đã xác định được tất cả các gen nằm trong hệ gen đó có mã hóa cho các chức năng sinh học. Sau đó, họ đã giải mã được thêm 60 hệ gen khác nhau, mỗi mức độ sâu có 15 hệ gen (750m, 1000m, 1500m và 1800m). Điều này cho thấy sự thích nghi với độ sâu ở các gen chức năng, với tất cả các cá thể cá ở độ sâu 1800m khác với những con cá khác sống ở những vùng nước nông hơn.

Những gen thích nghi này có liên quan đến việc hình thành các chức năng và các dạng cơ thể khác nhau khi các cá thể cá trưởng thành. Ngoài ra, các nhà nghiên cứu còn tìm thấy minh chứng rõ ràng cho sự chọn lọc tự nhiên liên tục mà các dạng đặc biệt được ưa thích hơn dạng trung gian.

Sự chọn lọc “mang tính đột phá” này có thể dẫn đến sự tiến hóa của loài mới khi các loại gen khác nhau cũng được ưu tiên hơn so với loại gen của riêng chúng.  

Tuy nhiên, trong trường hợp này, không có bằng chứng rõ ràng về sự giao phối giữa các cá thể có cùng loại gen. Thay vào đó, cá con sống ở tầng nước sâu khoảng 1000m cho đến khi trưởng thành, và sau đó tách ra cư trú ở các độ sâu khác nhau tùy theo cấu trúc di truyền của chúng.

Điều này cho thấy một ví dụ rõ ràng về việc các chuyên gia khác nhau nghiên cứu cùng một loài, loài này thích nghi với môi trường sống ở các độ sâu khác nhau, có thể được duy trì ngay trong một quần thể có cùng một khu vực địa lý. Việc này có thể giúp chuẩn bị một loài cá sẵn sàng thích ứng nhanh với một môi trường thay đổi, chẳng hạn như tình trạng biến đổi khí hậu nhanh chóng.

Sự khác biệt giữa các kiểu sinh thái có thể được tạo ra bởi sự khác biệt giữa một môi trường giàu tài nguyên ở vùng nước nông và một môi trường tương đối ít tài nguyên ở vùng biển dốc sâu hơn.

Tác giả chính của nghiên cứu, Giáo sư Rus Hoelzel thuộc Khoa Khoa học Sinh học Đại học Durham, cho biết “Các đại dương là những vùng nước mênh mông, chỉ có ít vật cản khi di chuyển xuyên qua các vùng nước này. Giống như ở môi trường phía trên biển, chúng ta có xu hướng suy nghĩ về sự di chuyển theo chiều ngang, qua bề rộng của đại dương, nhưng trong môi trường biển có thể có nhiều độ dốc và ranh giới sinh cư lớn hơn khi các loài di chuyển theo chiều dọc của cột nước. Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy những cá thể này thích nghi với môi trường sống ở những độ sâu khác nhau, và khi trưởng thành chúng phân tách theo độ sâu dựa trên cấu trúc di truyền”.

TCTS- Sciencedaily
Đăng ngày 14/03/2018
Vũ Hậu
Sinh học

Nuôi trồng thủy sản thân thiện với môi trường

Thủy sản được coi là nguồn thực phẩm quan trọng cho tương lai do sự gia tăng dân số toàn cầu và diện tích đất cho nông nghiệp ngày càng hạn chế.

nuôi cá bớp
• 10:24 10/02/2022

50 tấn cá chẽm chết cóng

Hàng trăm ngàn con cá chẽm nuôi tại một trại cá ở Hy Lạp chết vì lạnh, sau trận bão tuyết lớn làm tê liệt toàn quốc gia này trong tuần.

cá chết hàng loạt
• 19:47 28/01/2022

Chất diệt khuẩn an toàn thân thiện với môi trường đến 95%

Người ta nói nuôi thủy sản là nuôi nước. Môi trường nước có sạch thì thủy sản nuôi ở dưới mới sống tốt và lớn lên được. Vậy mới nói khâu diệt khuẩn khử trùng ao là rất quan trọng.

chất diệt khuẩn
• 10:01 10/11/2021

Giải cứu cá voi nặng 3 tấn mắc cạn ở Huế

Người dân ở cửa biển Tư Hiền, xã Vinh Hiền, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên - Huế vừa giải cứu thành công một con cá voi nặng 3 tấn, dài hơn 5m mắc cạn do sóng biển đánh dạt bờ trong lúc triều cường dâng cao, biển động mạnh.

Cá voi mắc cạn
• 16:16 21/10/2021

Vì sao tôm có thể sống gần miệng núi lửa 450°C nhưng lại chết khi bị nấu ở 50°C?

Nghe có vẻ nghịch lý: một số loài tôm biển sâu được phát hiện sống gần miệng núi lửa dưới đáy đại dương – nơi nhiệt độ dòng phun có thể lên tới 450°C. Thế nhưng, nếu thả chúng vào nồi nước 50°C, chúng vẫn chết như bất kỳ loài tôm nào khác. Vậy điều gì đang thực sự xảy ra?

tôm không mắt
• 00:06 12/02/2026

"Nuôi" cá, tôm trong lò phản ứng sinh học - cơ hội cho startup Việt

Không cần ao hồ, không cần đánh bắt, những miếng cá ngừ đỏ au hay con tôm tươi rói giờ đây có thể được "nuôi" ngay trong các lò phản ứng sinh học khổng lồ giữa lòng thành phố.

Lò phản ứng sinh học
• 14:08 22/01/2026

Phương pháp xử lý tảo bằng Enzyme sinh học

Sử dụng enzyme sinh học để kiểm soát tảo đang trở thành xu hướng tất yếu trong nuôi tôm an toàn sinh học, giúp hạn chế rủi ro sốc môi trường và bảo vệ sức khỏe đàn tôm. Phương pháp này được xem là lời giải thay thế cho các biện pháp cắt tảo hóa học vốn tiềm ẩn nhiều hệ lụy dài hạn.

Tảo ao tôm
• 12:20 12/01/2026

Quorum sensing là gì? Khi vi khuẩn phối hợp gây bệnh

Liệu vi khuẩn có khả năng “giao tiếp” và phối hợp hành động để hạ gục tôm chỉ sau một đêm? Hãy cùng khám phá cơ chế Quorum Sensing để giải hiện tượng này.

Tôm
• 11:18 16/12/2025

Tại sao ao nuôi nên dùng đèn UV thay vì thuốc tím hoặc Chlorine?

Xử lý nước là bước bắt buộc trong nuôi tôm. Từ trước đến nay, Chlorine và thuốc tím (KMnO₄) là lựa chọn phổ biến vì giá rẻ và tác dụng nhanh. Tuy nhiên, khi mật độ nuôi ngày càng cao và yêu cầu an toàn sinh học khắt khe hơn, việc phụ thuộc vào hóa chất đang bộc lộ nhiều rủi ro.

ao nuôi
• 00:06 28/02/2026

Chính thức mở cổng đăng ký trước Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 kết nối toàn bộ ngành thủy sản

Trong bối cảnh ngành thủy sản Việt Nam đang đứng trước những cơ hội mới về thị trường, công nghệ và phát triển bền vững, nhu cầu tìm kiếm giải pháp toàn diện, từ con giống, dinh dưỡng, công nghệ nuôi, chế biến đến xuất khẩu,trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Nhằm tạo ra một nền tảng kết nối chiến lược cho cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia và người nuôi, VietShrimp Asia 2026 lần đầu tiên tổ chức cùng Aquaculture Vietnam 2026 tạo nên kỳ triển lãm với quy mô mở rộng, toàn diện, quốc tế hơn bao giờ hết.

Vietshrimp
• 00:06 28/02/2026

Ngành nuôi tôm Việt Nam trong bối cảnh biến đổi khí hậu

Trong nhiều năm, nuôi tôm được xem là một trong những ngành nông nghiệp có tốc độ tăng trưởng nhanh và đóng góp lớn cho xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Tuy nhiên, bối cảnh khí hậu hiện nay đang đặt ngành này trước một thực tế khác: rủi ro không còn mang tính mùa vụ, mà đang chuyển thành rủi ro cấu trúc.

tôm
• 00:06 28/02/2026

Sai lầm thường gặp khi phơi đáy ao

Trong nuôi trồng thủy sản, công đoạn phơi đáy ao sau mỗi vụ nuôi được xem là bước làm mới môi trường, giúp loại bỏ mầm bệnh và tạo nền tảng cho vụ nuôi tiếp theo. Tuy nhiên, nhiều hộ nuôi vẫn mắc phải những sai lầm cơ bản, khiến hiệu quả xử lý giảm sút, thậm chí gây thiệt hại lớn.

đáy ao nuôi
• 00:06 28/02/2026

Vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp: Khác nhau ở đâu và vì sao không nên dùng lẫn?

Vôi là vật tư quen thuộc trong nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản, nhưng việc nhầm lẫn giữa vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp vẫn diễn ra phổ biến. Sử dụng sai loại không chỉ làm giảm hiệu quả cải tạo môi trường mà còn tiềm ẩn rủi ro cho cây trồng, vật nuôi.

vôi nuôi tôm
• 00:06 28/02/2026
Some text some message..