Mùa cá mòi sông Hồng

Tháng 2 âm lịch, người Hà Nội sau một cái tết đủ đầy lại đón mùa cá mòi rán trong mỡ nóng thơm lừng, giòn tan, béo ngậy.

cá mòi
Cá mòi sông Hồng rán giòn chấm nước mắm gừng.

Ngon nhất là ngày rằm tháng 2 cá mòi đánh được lúc rạng đông. Năm nào cũng vậy, tháng 2 là các ngư dân sông Hồng buông lưới săn cá mòi. Ăn cá mòi mà nhớ chuyện bà tôi ngày xưa kể cá mòi sau khi đẻ trứng sẽ "mọc cánh bay lên thành chim ngói đỏ".

Tháng 2 âm lịch, khi con nước sông Hồng chảy êm ái thanh bình cũng là lúc cá mòi từ biển khơi ngược dòng nước vào sâu trong thượng nguồn. Đến khúc sông Hồng chảy qua Hà Nội, Hưng Yên, cá mòi từng đàn dừng vây quấn lấy nhau đẻ trứng. Dân chài lưới ven sông đánh cá mòi mang vào phố bán. Thứ cá biển này không xa lạ gì với dân vùng biển, nhưng cá mòi đánh bắt tại sông Hồng - khúc chảy qua Hà Nội - lại trở thành đặc sản mỗi năm chỉ có một lần.

Cá mòi từ biển bơi vào, ngược dòng nước ngọt khiến cá ngọt hơn, rắn hơn. Nhưng chế biến phải đúng cách. Những con cá mòi chỉ nhỏ bằng bàn tay được rửa sạch bằng nước vo gạo cho đỡ tanh. Chích ở bụng để lấy túi mật ra, rồi khía hai bên thân cá, xát gừng, nghệ. Ướp cá khoảng nửa tiếng rồi nướng qua trên than hoa. Sau đó mới rán giòn trong mỡ nóng. Nước mắm ngon nguyên chất được nêm gừng giã nhỏ và ớt tươi cay xé lưỡi. Cá mòi sông Hồng rán chấm nước mắm gừng, ăn giòn tan, béo ngậy, thơm lừng trong miệng. Đặc sản này thành thứ nhắm rượu bao đời nay của người Hà Nội và cũng là thứ đưa cơm vô cùng tuyệt hảo.

Cá mòi có đồng hồ sinh học giống cá hồi Châu Âu. Khi đẻ trứng ở sông Hồng, trứng sẽ lững lờ trôi theo dòng nước ra đến cửa biển thì nở thành cá con và sống ở biển. Để rồi tháng 2 âm lịch hằng năm, lũ cá mòi trưởng thành lại ngược sông bơi về nơi chúng được sinh ra để cho ra đời thế hệ mới. Khác với cá hồi bởi sau khi đẻ thì cá hồi chết đi, thì cá mòi sau khi đẻ sẽ "mọc cánh bay lên thành chim ngói đỏ". Câu chuyện kể của bà tôi ngày nhỏ sau này tôi mới hiểu. Đó là nghệ thuật ẩm thực của người Hà Nội "mùa nào thức nấy". Khi hết mùa cá mòi cũng là lúc người Hà Nội chuẩn bị đón mùa chim ngói đỏ bay về để lại được thưởng thức bao món ăn chế biến từ chim ngói. Chim ngói có loại ngói xám và ngói đỏ. Ngói đỏ là chim trống thịt ngon hơn và xơi nó thì không ảnh hưởng đến sinh sản của chim mái.

Câu chuyện cổ tích "cá mòi mọc cánh bay lên thành chim ngói đỏ" chỉ là tưởng tượng của con người, nhưng cũng giải thích phần nào thú ăn uống cầu kỳ của người Hà Nội. Nhưng cũng thú vị vô cùng khi ăn cá mòi, sẽ thấy trong bụng chúng có buồng trứng trông gần giống phổi của chim ngói đỏ. Và tháng 2 âm lịch hằng năm, rán cá mòi nhắm rượu với bạn hữu để kể những câu chuyện nửa hư nửa thực về loài cá này cũng thú vị biết bao.

Lao động
Đăng ngày 29/03/2013
Ẩm thực

Nhận biết cá stress bằng chỉ số từ vảy

Trong nhiều năm, các nhà nghiên cứu đã tìm kiếm một cách dễ dàng để xác định thời điểm cá bị căng thẳng. Giờ đây, lần đầu tiên các nhà khoa học tại Đại học Guelph của Canada đã chỉ ra rằng hormone gây căng thẳng là cortisol tích tụ trong vảy cá từ từ và tồn tại trong nhiều tuần.

cá bị căng thẳng
• 18:20 02/11/2021

21 loại cây thủy sinh đẹp cho bể cá tại nhà- Phần 1

Một bể cá cảnh nước ngọt sẽ đẹp và độc đáo hơn rất nhiều khi có những cây thủy sinh sống động. Bài viết này lược dịch từ trang newson6 nhằm gợi ý cho người nuôi cá cảnh 21 loài cây thủy sinh phổ biến và hoàn hảo cho bể cá gia đình.

• 10:31 30/10/2021

Ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn

Một nghiên cứu mới đây của Abudusaimaiti Maierdiyal và cộng sự 2020 đã cho thấy ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn (loài cá rất quan trọng trong nghiên cứu khoa học.)

• 14:09 26/10/2021

5 bước để vệ sinh bể cá cảnh đúng cách

Những người nuôi cá cảnh sẽ biết rằng việc vệ sinh không đúng cách không chỉ xáo trộn hệ vi khuẩn có lợi trong bể cá mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe cá. Để hạn chế điều đó bài viết hướng dẫn vệ sinh bể nuôi cá cảnh đúng cách chỉ với những dụng cụ cơ bản.

Cá phượng hoàng
• 17:27 17/09/2021

Cú hích từ TikTok Shop: Hải sản khô và nước mắm truyền thống lột xác nhờ livestream như thế nào?

Nền tảng thương mại điện tử tương tác video TikTok Shop đang tạo ra bước ngoặt lớn giúp các sản phẩm chế biến từ tôm cá ao đất như hải sản khô và nước mắm truyền thống gia tăng giá trị thương mại. Sự kết hợp giữa kỹ thuật chăn nuôi bản địa và công nghệ truyền thông trực tiếp này đã mở ra hướng đi bền vững cho nông dân vươn lên làm chủ chuỗi cung ứng.

hải sản khô tiktok shop
• 12:00 17/03/2026

Độc tố “tử thần” có thể ẩn trong món cá ủ chua quen thuộc

Một trường hợp nghi ngộ độc botulinum sau bữa cơm có món cá ủ chua tại xã Phước Chánh (Đà Nẵng) đang được cơ quan chức năng khẩn trương điều tra. Các chuyên gia cảnh báo đây là loại độc tố thần kinh cực mạnh, có thể gây liệt cơ hô hấp và đe dọa tính mạng nếu không xử trí kịp thời.

cá muối ủ chua
• 12:00 18/02/2026

Cách làm tôm khô tại nhà: Ngọt tự nhiên, để được lâu dù không có nắng

Ngày Tết cận kề, nhiều người băn khoăn không biết chuẩn bị món gì vừa ngon vừa tiện đãi khách thì hãy nghĩ đến món tôm khô - lựa chọn quen thuộc vì dễ bảo quản, dùng được lâu và chế biến nhanh. Thay vì mua sẵn ngoài chợ, bạn có thể tự làm tôm khô tại nhà để đảm bảo vệ sinh và giữ trọn vị ngọt tự nhiên

tom-kho
• 12:00 06/02/2026

Hơn nửa thập kỷ giữ lửa tại làng Vũ Đại với món cá kho trứ danh

Cá kho làng Vũ Đại không chỉ là món ăn truyền thống mà còn là biểu tượng văn hóa ẩm thực đặc sắc của vùng đất Hà Nam. Với quy trình chế biến kỳ công kéo dài hàng chục tiếng đồng hồ, món ăn này đã khẳng định vị thế đặc sản cao cấp trong các dịp lễ Tết.

Cá kho
• 12:13 30/01/2026

Phụ thu 10% và những điều chỉnh tức thời của thị trường nhập khẩu thủy sản tại Hoa Kỳ

Chính sách phụ thu nhập khẩu 10% của Hoa Kỳ đang tạo ra nhiều biến động đối với thị trường thủy sản toàn cầu, buộc các nhà nhập khẩu phải nhanh chóng điều chỉnh chiến lược kinh doanh, chuỗi cung ứng và cấu trúc chi phí. Diễn biến này được dự báo sẽ tác động trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong năm 2026.

chế biến thủy sản
• 06:22 18/03/2026

Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời cử tri TP.HCM về giải pháp ngăn thực phẩm bẩn

Trước lo ngại về tình trạng sử dụng chất cấm trong chăn nuôi, thủy sản và thực phẩm không rõ nguồn gốc, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách, tăng cường hậu kiểm và xử lý nghiêm vi phạm để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

cá
• 06:22 18/03/2026

Làm Thế Nào Để Một Trang Trại Cá Có Thể Kiếm Được Lợi Nhuận?

Lợi nhuận trong nuôi cá không đến từ việc cắt giảm chi phí bằng mọi giá, mà đến từ khả năng tối ưu biên lợi nhuận trên mỗi kilogram cá bán ra. Điều này phụ thuộc vào ba yếu tố cốt lõi: lựa chọn loài nuôi, phương thức nuôi và chiến lược thức ăn.

• 06:22 18/03/2026

Xung Đột Trung Đông Leo Thang: Chuỗi Cung Ứng Thủy Sản Việt Nam Đối Mặt Rủi Ro Lớn

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP), Trung Đông đang nổi lên là một trong những thị trường tăng trưởng đáng chú ý của thủy sản Việt Nam.

cảng
• 06:22 18/03/2026

Chuyển giao công nghệ tạo giống tôm kháng bệnh (SPR)

Việc chuyển giao thành công kỹ thuật chọn giống kháng bệnh chính là chìa khóa giải quyết triệt để rủi ro từ gốc rễ, thay vì thụ động chạy chữa bằng hóa chất như trước đây.

tôm
• 06:22 18/03/2026
Some text some message..