Năm bộ tham gia ngăn cá tầm lậu

Ngày 17-7 Bộ NN&PTNT có công văn số  2386/BNN-TCLN gửi các cơ quan thẩm quyền như Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Tài chính, Công Thương, Ủy ban nhân dân các tỉnh và Tổng công ty Hàng không Việt Nam… đề nghị hỗ trợ để ngăn chặn buôn bán, xuất nhập khẩu bất hợp pháp những động vật nằm trong danh mục Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES), trong đó có cá tầm.

Lý do, để Bộ NN&PTNT phải nhờ sự hỗ trợ của bốn bộ là do trong thời gian qua có một lượng lớn cá tầm từ Trung Quốc được đưa vào Việt Nam theo các đường mòn lối mở hoặc được hợp thức hóa từ các trang trại nuôi cá tầm ở các tỉnh phía Bắc.

Trao đổi với Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online, đại diện của CITES Việt Nam cho biết, nếu một loài nằm trong danh mục của CITES khi được xuất nhập khẩu vào một nước nào đó, đơn cử như cá tầm Trung Quốc thì doanh nghiệp phải được CITES Trung Quốc và Việt Nam chứng nhận.

Vị đại diện này nhận xét, từ trước đến nay CITES Việt Nam chỉ chứng nhận cho doanh nghiệp nhập trứng hoặc cá tầm giống, còn cá tầm thương phẩm từ Trung Quốc chưa có doanh nghiệp nào liên lạc với CITES để được cấp chứng nhập. Như vậy, cá tầm nhập từ Trung Quốc đang được tiêu thụ trên thị trường lâu nay là cá nhập lậu.

Trong công văn kể trên, Bộ NN&PTNT cũng đề nghị Tổng công ty Hàng không Việt Nam chỉ vận chuyển cá tầm khi chứng minh được nguồn gốc sản phẩm là hợp pháp. Nguyên nhân, do thời gian qua có thông tin đã có một lượng cá tầm được vận chuyển bằng máy bay từ Hà Nội đến TPHCM tiêu thụ. Hiện cũng có ý kiến cho rằng, Cục Thú y, Bộ NN&PTNT, cần lập trạm kiểm tra tại sân bay Tân Sơn Nhất.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Văn Bình, Giám đốc Cơ quan Thú y vùng 6 thuộc Cục Thú y - có văn phòng tại TPHCM, việc lập trạm kiểm tra thú y tại sân bay là không cần thiết. Lý do, theo quy định hiện hành, động vật vận chuyển nội địa không cần giấy kiểm dịch an toàn thú y, do đó, việc lập trạm thú y để kiểm soát cá tầm nhập lậu là không được.

Theo CITES Việt Nam, trên thế giới có 26 loài cá tầm khác nhau và đang được nuôi tại 35 quốc gia. Theo Thông tư 59/2010/TT-BNNPTNT về danh mục các loài động thực vật hoang dã nguy cấp, trong đó, các loài cá tầm (Acipenseriformes spp.) nằm ở phục lục 2.

Đây là danh mục những loài động vật, thực vật hoang dã hiện chưa bị đe doạ tuyệt chủng, nhưng có thể dẫn đến tuyệt chủng, nếu việc xuất khẩu, nhập khẩu, tái xuất khẩu, nhập nội từ biển và quá cảnh mẫu vật từ tự nhiên vì mục đích thương mại những loài này không được kiểm soát.

Liên quan đế cá tầm nhập lậu, sau khi các báo đưa tin cá tầm nhập lậu từ Trung Quốc bán trong các siêu thị. Ngay sau đó, quản lý thị trường ở một địa phương đã lập đoàn kiểm tra thông tin mà báo chí phản ánh tại một số siêu thị đóng trên địa bàn. Tại đây, một siêu thị đã đưa ra giấy chứng nhận là chỉ bán cá tầm từ một doanh nghiệp nuôi cá tầm trong nước. Tuy nhiên, ngay sau đó, doanh nghiệp nuôi cá tầm này đã có công văn gửi Bộ NN&PTNT nói rằng, doanh nghiệp chỉ bán cá tầm cho siêu thị trên trong khoảng thời gian năm 2010 và 2011 và từ năm 2012 không bán cho siêu thị này nữa.