Nắng lên nhâm nhi hương vị cá ngần

Gắp một miếng cá và rau diếp, lấy đầu lưỡi đè lên vòm miệng, để con cá ngần tan ra rồi chậm rãi nhai từng miếng nhẹ nhàng, lúc này ta mới cảm nhận tận cùng hương vị món cá vừa thanh tao vừa sâu sắc.

cá ngần, chả cá ngần
Ảnh minh họa

Đã thành quen, cứ đến giữa tháng 2 âm lịch, cô hàng cá có cái dáng thắt đáy lưng ong, nói năng sắc lẹm, mà chẳng làm mất lòng ai ở cái xóm nhà tôi, bao giờ cũng phần tôi mớ cá ngần đầu vụ.

Bởi cô bảo từ kinh nghiệm bán cá gia truyền của mẹ mình thì cá ngần sau tết bao giờ cũng ngon vì con cá vừa trải qua một mùa đông dài đói thức ăn, nhưng khi trời nắng lên cá kiếm ăn được bắt đầu vào độ béo.

Mà cái giống cá ngần đến lạ. Chúng kiếm ăn mà như không ăn bởi thức ăn của chúng chỉ là những vi tảo, phù dung trôi nổi trong nước biển. Chắc vì cái đặc tính kén thức ăn này đã tạo ra thân hình con cá một màu trong suốt của nước biển, trắng ngần mà người ta đặt tên luôn nó là cá ngần.

Những người đi biển giỏi sau khi dồn đàn cá ngần vào lưới, họ nhẹ nhàng gói từng bọc cá lại không để chúng quẫy đạp mà vỡ bụng dập ruột, rồi nhanh chóng gửi những chuyến xe đầu tiên đưa về phố.

Chính vì vậy, chẳng hẹn mà gặp, cô hàng cá bao giờ cũng để dành mớ cá ngần ngon nhất tươi nhất mới cất buôn từ biển mang về cho những khách quen.

Làm món cá ngần không cần phải cầu kỳ nhưng chân tay người ta phải thật sạch. Nếu ai thích nấu canh thì chỉ việc chao qua nước muối pha loãng cho con cá hết chất nhờn, rồi chuẩn bị một nồi nước có chút dấm bỗng thanh, đôi quả cà chua thái thật mỏng, nước đun xôi nêm gia vị bột ngọt dầu ăn, đổ cà chua vào, rồi đổ mớ cá đã làm sạch cho nhỏ lửa, đợi cho nồi canh sôi lại lăn tăn, thì cho rau diếp đã được thái mỏng như sợi thuốc lào vào rồi bắc xuống, múc ra bát ăn nóng.

Cái bát canh có màu đỏ của cà chua, màu xanh của rau diếp và màu trắng vàng của những con cá ngần chín tới. Múc một bát nhỏ, húp một ngụm nước canh, thấy cái vị chua chua, thanh thanh của cà chua và dấm bỗng, bỏ một miếng cá và rau vào miệng, lấy đầu lưỡi đè lên vòm miệng, để con cá ngần tan ra, rồi chậm rãi nhai từng miếng nhẹ nhàng, lúc này ta mới cảm nhận được tận cùng cái hương vị của món cá vừa thanh tao vừa sâu sắc, được trộn lẫn cái vị ngọt của cá, vị bùi của rau diếp và cả chút chua thanh của những thứ gia vị.

Thú vui thưởng thức món cá ngần không dành cho người vội, bởi nếu ăn nhanh thì chẳng ai cảm nhận được hết cái vị trong bát canh mà biển đã ban tặng cho bạn vào tháng Hai âm lịch này.

Ngày nay, người ta còn chế ra món chả cá ngần với thịt nạc vai, thì là hay lá lốt, hoặc ai vội thì cho cá ngần vào xào chua ngọt, chiên xù. Mỗi món ăn có một vị riêng nhưng những người sành ăn thì chẳng thể phủ nhận cái vị độc đáo thanh tao của món cá. Với cá ngần, người ta ăn cơm cũng ngon, nhậu cũng tuyệt mà ăn như món khai vị trong bữa tiệc cũng rất hợp lý.

Hóa ra, những con cá trong suốt bé như những đầu đũa như vậy lại tặng cho ta những món ngon như một cô vợ đảm vừa nhã nhặn, nhu mì nhưng không kém phần sắc sảo, khiến ai đã ăn một lần rồi chỉ muốn ăn mãi, cũng như yêu vợ rồi thì muốn yêu thêm. Đúng là cá ngần tháng Hai có những nét duyên thầm mà những kẻ phàm phu không bao giờ khám phá được..

Xã luận
Đăng ngày 19/03/2013
Ẩm thực

Nhận biết cá stress bằng chỉ số từ vảy

Trong nhiều năm, các nhà nghiên cứu đã tìm kiếm một cách dễ dàng để xác định thời điểm cá bị căng thẳng. Giờ đây, lần đầu tiên các nhà khoa học tại Đại học Guelph của Canada đã chỉ ra rằng hormone gây căng thẳng là cortisol tích tụ trong vảy cá từ từ và tồn tại trong nhiều tuần.

cá bị căng thẳng
• 18:20 02/11/2021

21 loại cây thủy sinh đẹp cho bể cá tại nhà- Phần 1

Một bể cá cảnh nước ngọt sẽ đẹp và độc đáo hơn rất nhiều khi có những cây thủy sinh sống động. Bài viết này lược dịch từ trang newson6 nhằm gợi ý cho người nuôi cá cảnh 21 loài cây thủy sinh phổ biến và hoàn hảo cho bể cá gia đình.

• 10:31 30/10/2021

Ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn

Một nghiên cứu mới đây của Abudusaimaiti Maierdiyal và cộng sự 2020 đã cho thấy ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn (loài cá rất quan trọng trong nghiên cứu khoa học.)

• 14:09 26/10/2021

5 bước để vệ sinh bể cá cảnh đúng cách

Những người nuôi cá cảnh sẽ biết rằng việc vệ sinh không đúng cách không chỉ xáo trộn hệ vi khuẩn có lợi trong bể cá mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe cá. Để hạn chế điều đó bài viết hướng dẫn vệ sinh bể nuôi cá cảnh đúng cách chỉ với những dụng cụ cơ bản.

Cá phượng hoàng
• 17:27 17/09/2021

Độc tố “tử thần” có thể ẩn trong món cá ủ chua quen thuộc

Một trường hợp nghi ngộ độc botulinum sau bữa cơm có món cá ủ chua tại xã Phước Chánh (Đà Nẵng) đang được cơ quan chức năng khẩn trương điều tra. Các chuyên gia cảnh báo đây là loại độc tố thần kinh cực mạnh, có thể gây liệt cơ hô hấp và đe dọa tính mạng nếu không xử trí kịp thời.

cá muối ủ chua
• 12:00 18/02/2026

Cách làm tôm khô tại nhà: Ngọt tự nhiên, để được lâu dù không có nắng

Ngày Tết cận kề, nhiều người băn khoăn không biết chuẩn bị món gì vừa ngon vừa tiện đãi khách thì hãy nghĩ đến món tôm khô - lựa chọn quen thuộc vì dễ bảo quản, dùng được lâu và chế biến nhanh. Thay vì mua sẵn ngoài chợ, bạn có thể tự làm tôm khô tại nhà để đảm bảo vệ sinh và giữ trọn vị ngọt tự nhiên

tom-kho
• 12:00 06/02/2026

Hơn nửa thập kỷ giữ lửa tại làng Vũ Đại với món cá kho trứ danh

Cá kho làng Vũ Đại không chỉ là món ăn truyền thống mà còn là biểu tượng văn hóa ẩm thực đặc sắc của vùng đất Hà Nam. Với quy trình chế biến kỳ công kéo dài hàng chục tiếng đồng hồ, món ăn này đã khẳng định vị thế đặc sản cao cấp trong các dịp lễ Tết.

Cá kho
• 12:13 30/01/2026

Vì sao người Việt chuộng tôm khô ngày Tết?

Khi những cơn gió chướng bắt đầu thổi về trên những cánh đồng miền Tây, mang theo cái se lạnh dịu nhẹ của những ngày cuối năm, cũng là lúc các làng nghề ven biển bước vào mùa rộn ràng nhất.

Tôm khô
• 10:33 26/01/2026

Vì sao tôm có thể sống gần miệng núi lửa 450°C nhưng lại chết khi bị nấu ở 50°C?

Nghe có vẻ nghịch lý: một số loài tôm biển sâu được phát hiện sống gần miệng núi lửa dưới đáy đại dương – nơi nhiệt độ dòng phun có thể lên tới 450°C. Thế nhưng, nếu thả chúng vào nồi nước 50°C, chúng vẫn chết như bất kỳ loài tôm nào khác. Vậy điều gì đang thực sự xảy ra?

tôm không mắt
• 11:06 17/02/2026

Chủ động phòng bệnh TiLV – bảo vệ đàn cá rô phi ngay từ đầu vụ

Tilapia Lake Virus (TiLV) đang được xem là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với ngành nuôi cá rô phi toàn cầu. Virus này có thể gây tỷ lệ chết lên tới 80–90%, lây lan nhanh và hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

cá rô phi
• 11:06 17/02/2026

6 ông lớn định hình cuộc đua tôm thẻ chân trắng toàn cầu

Ngành tôm thẻ chân trắng (TTCT) thế giới đang bước vào giai đoạn cạnh tranh quyết liệt với sự dẫn dắt của 6 quốc gia chủ lực gồm Ecuador, Trung Quốc, Ấn Độ, Việt Nam, Indonesia và Thái Lan. Mỗi nước theo đuổi một chiến lược riêng: có quốc gia tập trung mở rộng sản lượng trong khi nhiều bên lựa chọn nâng cấp giá trị gia tăng và phát triển bền vững.

tôm
• 11:06 17/02/2026

Đạt FTA với EU, tôm Ấn Độ gia tăng sức ép cạnh tranh lên tôm Việt Nam

Việc Ấn Độ hoàn tất đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) với Liên minh châu Âu (EU), cùng lúc được Mỹ điều chỉnh giảm thuế đối ứng,...Những lợi thế mới này giúp tôm Ấn Độ nhanh chóng mở rộng thị phần tại EU, đồng thời đặt ngành tôm Việt Nam trước áp lực cạnh tranh ngày càng rõ nét.

tôm
• 11:06 17/02/2026

Thảo dược tự nhiên trong nuôi trồng thủy sản bà con nên biết

Người nuôi ngày càng quan tâm đến giải pháp an toàn và bền vững, các loại thảo dược tự nhiên đang được ứng dụng nhiều hơn trong chăm sóc và phòng bệnh cho tôm. Không chỉ dễ tìm, những nguyên liệu này còn giúp cải thiện sức khỏe tôm và môi trường ao nuôi một cách tự nhiên.

thảo dược nuôi tôm
• 11:06 17/02/2026
Some text some message..