Nếu một ngày biển không còn cá tôm

Ngư trường ngày càng cạn kiệt. Nhiều tàu cá ra khơi rồi trở về bờ trong tình trạng thua lỗ. Tại các cảng cá trên địa bàn tỉnh nói riêng và nhiều địa phương khác nói chung, số lượng tàu cá phải nằm bờ ngày một nhiều.

Nếu một ngày biển không còn cá, tôm
Ngư dân vệ sinh lưới đánh cá. Ảnh minh họa: Du lịch Nghệ An

Hệ lụy kéo theo là đời sống ngư dân gặp khó khăn. Nhiều chủ tàu cá không thể tìm đủ bạn ghe cho chuyến biển vì thu nhập bấp bênh, trong khi công việc nặng nhọc, đối diện nhiều hiểm nguy về tai nạn nghề nghiệp. Ngư dân muốn bán tàu, chuyển đổi nghề cũng không có người mua.

Nguyên nhân khiến nguồn lợi thủy sản ngày càng cạn kiệt là do đội tàu phát triển quá nhanh trong thời gian dài. Trong khi đó, tình trạng đánh bắt hủy diệt gần bờ (đánh bắt bằng hình thức giã cào, kích điện, thuốc nổ, rập bát quái) còn phổ biến, khiến các loài thủy sản không kịp phục hồi, sinh trưởng. Và như một cái vòng luẩn quẩn, biển càng ít cá thì ngư dân càng cố gắng tận thu, tận diệt nên đánh bắt cả những con còn non, con mang trứng… Hình thức đánh bắt tận diệt đã bị cấm. Tuy nhiên, lực lượng chức năng các địa phương gặp nhiều khó khăn trong việc tuần tra, xử lý các trường hợp vi phạm. Bên cạnh nhân sự mỏng, thiếu phương tiện và kinh phí tuần tra, truy bắt, lực lượng chấp pháp còn bị người vi phạm bất hợp tác, thậm chí sẵn sàng chống đối. 

Thời gian qua, Chính phủ và nhiều địa phương đã có những giải pháp nhằm bảo vệ nguồn lợi thủy sản như: khuyến khích ngư dân đóng tàu công suất lớn để đánh bắt xa bờ; chuyển đổi phương tiện hành nghề, giải bản với những phương tiện có công suất nhỏ, đánh bắt gần bờ, đánh bắt bằng hình thức tận diệt. Ngày 17/8/2018, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án Phát triển nghề khai thác viễn dương và tổ chức đưa ngư dân khai thác hải sản ở vùng biển nước ngoài. Theo đó, những ngư dân đủ điều kiện tham gia đề án này sẽ được nhận một số chính sách hỗ trợ của Chính phủ. Chính sách này nhằm hướng tới phát triển kinh tế và tạo việc làm cho người dân; giảm thiểu và chấm dứt tình trạng tàu cá Việt Nam khai thác bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài; thực hiện đầy đủ cam kết chống đánh bắt bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU). Bà Rịa - Vũng Tàu cùng Quảng Ngãi và Tiền Giang là 3 địa phương được chọn thí điểm thực hiện đề án. Ngoài ra, một vài DN có tiềm lực cũng đã được cấp giấy phép ra nước ngoài khai thác hải sản theo thỏa thuận với các quốc gia sở tại nhưng không thuộc đề án này. 

Tuy nhiên, việc thực hiện đề án còn khó khăn về thủ tục, quy mô đội tàu, nguồn vốn và chi phí hoạt động do ngư trường ở xa Việt Nam hàng ngàn cây số nên số ngư dân đủ khả năng tham gia đề án còn hạn chế. Vì vậy, một trong những giải pháp hữu hiệu, lâu dài cần tính đến là “dưỡng biển”. Hàng năm, Bộ NN-PTNT và các địa phương có biển thường phát động và tổ chức các đợt thả giống thủy, hải sản ra biển. Hoạt động này ngoài việc tái tạo nguồn lợi thủy sản còn mang ý nghĩa tuyên truyền, vận động người dân nâng cao ý thức giữ gìn, bảo vệ nguồn lợi. 

Bên cạnh đó, thời gian gần đây, một số ý kiến đã đề xuất ngành thủy sản ban hành lệnh cấm biển có thời hạn, nhất là trong mùa sinh sản của các loài hải sản. Việc áp dụng lệnh cấm biển có thể gây ảnh hưởng nhất định đến thu nhập và đời sống của một bộ phận người dân, nhưng về lâu dài, đây là giải pháp hiệu quả để bảo vệ nguồn lợi thủy sản. Khi áp dụng lệnh cấm, Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ ngư dân về: chuyển đổi nghề, chuyển đổi phương tiện, đào tạo nghề... Bên cạnh đó, các lực lượng chức năng (kiểm ngư, bộ đội biên phòng, thanh tra thủy sản…) cần tiếp tục xử lý nghiêm các hành vi đánh bắt kiểu hủy diệt. Ngoài ra, giải pháp không thể bỏ qua là tăng cường tuyên truyền, vận động nhằm làm cho ngư dân nhận thức rõ ràng, đầy đủ hơn về những nguy cơ của tình trạng cạn kiệt nguồn lợi thủy sản. Chỉ khi nhận thức đầy đủ, ngư dân mới thay đổi bằng hành động.

Nếu ngư dân cứ tiếp tục đánh bắt tận diệt, đến một ngày biển sẽ không còn tôm cá. Các thế hệ con cháu ngư dân sẽ sống bằng nghề gì? Lời giải cho câu hỏi này phụ thuộc rất lớn vào nhận thức và hành động của mỗi ngư dân ngay từ bây giờ.

Báo Bà Rịa - Vũng Tàu
Đăng ngày 17/09/2019
Nguyễn Đức
Đánh bắt
Bình luận
avatar

Áp dụng chế tài khi ngư dân khai thác thủy sản trái phép từ 1/8/2024

Từ ngày 1/8/2024, một số hành vi vi phạm trong khai thác thủy sản trước đây chỉ bị xử phạt hành chính sẽ bị xử lý hình sự theo Nghị định số 42/2019/NĐ-CP. Điều này nhằm tăng cường sức răn đe, ngăn chặn các hành vi vi phạm và thể hiện quyết tâm của Việt Nam trong việc gỡ thẻ vàng IUU của Ủy ban châu Âu (EC).

Tàu cá Việt Nam
• 10:40 23/07/2024

Từ ngày 01.8.2024 xử lý nghiêm hoạt động khai thác thủy sản trái phép

Trong các lần thanh tra, EC đều khẳng định điều kiện tiên quyết để Việt Nam gỡ được “Thẻ vàng” là chấm dứt tình trạng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài. Để ngăn chặn triệt để tình trạng này, từ ngày 1/8 sẽ xét xử nghiêm các hoạt động khai thác thủy sản trái phép, đặc biệt vi phạm khai thác vùng biển nước ngoài.

Tàu
• 10:34 22/07/2024

Triển khai các giải pháp mạnh đối với nhóm tàu cá có nguy cơ cao vi phạm vùng biển nước ngoài

Sau hơn 06 năm thực thi Luật Thủy sản năm 2017 và triển khai thực hiện các giải pháp cấp bách khắc phục tình trạng khai thác bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU), thực hiện các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu, tỉnh Bình Định đã tập trung chỉ đạo triển khai các giải pháp quyết liệt về chống khai thác IUU và đã đạt được những kết quả tích cực.

Tàu cá
• 10:23 20/07/2024

Quy hoạch hệ thống cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá đến 2030

Vừa qua, Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang vừa ký Quyết định số 582/QĐ-TTg ngày 3/7/2024 về việc phê duyệt Quy hoạch hệ thống cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Tàu cá Việt Nam
• 09:00 09/07/2024

Nguy hiểm khó lường từ tảo sợi trong nuôi tôm thẻ

Tảo là nguồn thức ăn tự nhiên, có vai trò quan trọng trong chuỗi thức ăn của tôm, cá và các sinh vật khác. Tuy nhiên, sẽ chẳng có gì đáng nói nếu sự có mặt của tảo trong ao nuôi không phát triển ngày một nhiều, tác động tiêu cực đến tôm và môi trường ao nuôi. Việc hiểu và nhận biết tảo trong ao nuôi sẽ giúp người nuôi kịp thời phát hiện và có những biện pháp xử lí hiệu quả.

Tảo sợi
• 02:31 25/07/2024

Bảo quản và quản lý chế độ ăn của tôm ngày mưa

Vào những ngày mưa, người nuôi cần có những biện pháp cụ thể để bảo quản và quản lý chế độ ăn nhằm đảm bảo tôm không bị stress và duy trì năng suất cao. Dưới đây là một số hướng dẫn quan trọng về cách bảo quản và quản lý chế độ ăn cho tôm vào những ngày mưa.

Nhá ăn
• 02:31 25/07/2024

Ngành tôm trong cơn khó: đáp ứng nhu cầu giống "rẻ nhưng chất"

Ngành tôm Việt Nam đang đối mặt với một nghịch lý lớn: Người nuôi tôm mong muốn có tôm giống chất lượng cao để đảm bảo năng suất và lợi nhuận, nhưng đồng thời lại kỳ vọng giá thành tôm giống phải rẻ. Vấn đề này đặt ra nhiều thách thức cho cả người nuôi và các cơ sở sản xuất tôm giống.

Tôm giống
• 02:31 25/07/2024

Nhớt bạt xuất hiện do nguyên nhân nào?

Ao bạt là một giải pháp phổ biến và hiệu quả trong nuôi tôm nhờ vào khả năng kiểm soát môi trường nước và giảm thiểu các rủi ro từ đất. Tuy nhiên, một vấn đề mà nhiều nông dân gặp phải khi sử dụng ao bạt là sự xuất hiện của nhớt trên bề mặt nước và thành ao. Hiện tượng này không chỉ gây khó khăn trong việc quản lý ao mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe của tôm nuôi.

Vệ sinh ao
• 02:31 25/07/2024

Bão số 2: Chủ động chuẩn bị các công tác ứng phó bảo vệ tài sản và vật nuôi

Sáng sớm nay 23.7, cơ quan khí tượng cho biết bão số 2 đã giảm cường độ, giật cấp 11. Tuy nhiên cơn bão bắt đầu gây mưa lớn.

Bão số 2
• 02:31 25/07/2024
Some text some message..