Những hiểu biết cần thiết để nâng cao chất lượng hệ thống sản xuất cá giống

Tăng cường khả năng tiếp cận con giống chất lượng tốt của nông dân ở các nước đang phát triển là ưu tiên hàng đầu và đã được chứng minh là làm tăng đáng kể thu nhập, giảm nghèo, cải thiện an ninh lương thực, dinh dưỡng và tạo cơ hội việc làm.

cá rô phi ấp trứng
Cá rô phi cái ngậm và ấp trứng. Ảnh: brianskerry

Tuy nhiên, những nỗ lực và đầu tư chỉ thành công một phần và tỷ lệ áp dụng vẫn ở mức thấp đáng kể. Nguyên nhân được cho là do hệ thống cung cấp con giống phải đối mặt với nhiều ràng buộc, hạn chế việc áp dụng và phát triển nếu không được giải quyết đồng thời. 

Cũng như trong nông nghiệp, những đổi mới trong nuôi trồng thủy sản phải đối mặt với những trở ngại không chỉ liên quan đến kỹ thuật hoặc kinh tế, mà còn trên các khía cạnh xã hội, văn hóa hoặc thể chế để đạt được sản xuất bền vững trong điều kiện ngày càng biến động đặc trưng bởi biến đổi khí hậu toàn cầu và sự bùng phát dịch bệnh thường xuyên. Nói cách khác, cần phải có các biện pháp can thiệp hiệu quả để mở ra tiềm năng cung cấp hệ thống sản xuất con giống đạt chất lượng cao một cách toàn diện, kịp thời, giá cả phải chăng và bền vững.

Nghiên cứu được thực hiện để đánh giá tìm hiểu những hạn chế, phân tích các mối quan hệ giữa các chiều hướng khác nhau đã và đang cản trở hoạt động bình thường của hệ thống sản xuất con giống đặc biệt là các chủng tôm cá giống cải tiến về mặt di truyền. Dữ liệu thu được từ các hội thảo có sự tham gia của nhiều bên và các cuộc phỏng vấn với các nhà điều hành trại giống cá rô phi và nông dân nuôi thương phẩm ở Bangladesh.

Cá rô phi là đối tượng nuôi quan trọng thứ hai trên toàn cầu sau cá chép. Mặc dù ngành cá rô phi đã phát triển nhanh trong quá khứ, nhưng hiện nay ngành này phải đối mặt với những thách thức mới như biến đổi khí hậu và an toàn sinh học, bao gồm cả sự xuất hiện của virus TiLV (Tilapia Lake Virus). Nếu không giải quyết thỏa đáng những thách thức hiện tại và mới nổi, khả năng của các hệ thống giống cá rô phi để duy trì việc cung cấp con giống chất lượng sẽ bị tổn hại nghiêm trọng. 


Cá rô phi giống.

Sau khi phân tích những thông tin thu thập được, các nhà nghiên cứu đã đưa ra kết luận về những hạn chế đối với việc ứng dụng phổ biến giống cá rô phi chất lượng tốt bao gồm: Thực hành sản xuất giống và chất lượng đầu vào cá bố mẹ kém, điều kiện thời tiết bất thường và tỷ lệ mắc bệnh gia tăng, chi phí đầu vào cao, khả năng tiếp cận thị trường hạn chế và chi phí vận chuyển con giống cao.

Đặc biệt, để nâng cao năng suất hệ thống sản xuất giống cá, giảm thiểu những tác động từ sự tương tác của những hạn chế nêu trên, nghiên cứu này cũng đã đề xuất những nỗ lực phối hợp với 4 hành động ưu tiên hàng đầu, đó là:

Thứ nhất, tăng cường năng lực giám sát và thực thi kiểm soát chất lượng

Thứ hai, tăng cường vận động và chuyển giao kiến thức về lợi ích và nguồn cá bố mẹ ưu tú, giải quyết vấn đề giao phối cận huyết.

Thứ ba, thúc đẩy việc áp dụng các thực hành quản lý tốt hơn của các trại giống và nông dân, bao gồm cả việc thích ứng với các cú sốc thời tiết, xây dựng các phương pháp để kiểm soát chất lượng

Thứ tư, tận dụng quan hệ đối tác với các nhà cung cấp dịch vụ địa phương với tư cách là người trung gian; thứ năm, sử dụng mạng xã hội để phổ biến thông tin giúp nông dân nhận thức và tiếp xúc kiến thức về các chủng cải tiến đồng thời tính toán đến sự không phù hợp giữa các yếu tố di truyền và môi trường. 

Nghiên cứu này tập trung vào hệ thống sản xuất giống cá rô phi ở Bangladesh, nhưng có thể được ứng dụng rộng hơn đến hệ thống giống nuôi trồng thủy sản ở các nước đang phát triển. Phân tích từ các nhà nghiên cứu cung cấp thêm những hiểu biết quan trọng nâng cao năng lực của các hệ thống sản xuất để cung cấp kịp thời và bền vững con giống chất lượng tốt với các đặc điểm mong muốn cho nông dân, hỗ trợ tăng trưởng ngành nuôi trồng thủy sản, thiết lập phương pháp tiếp cận “toàn diện” và cung cấp cá giống chất lượng cho nông dân nghèo.

Nguồn: Shikuku, K. M., Tran, N., Joffre, O. M., Islam, A. H. M. S., Barman, B. K., Ali, S., & Rossignoli, C. M. (2021). Lock-ins to the dissemination of genetically improved fish seeds [online], viewed 11 September, from:.  

Đăng ngày 14/10/2021
Uyên Đào @uyen-dao
Kỹ thuật

Vaccine phòng bệnh TiLV trên cá rô phi

Vaccine bất hoạt HKV (nhiệt) và FKV (formalin) đều là những vắc xin tiêm đầy hứa hẹn để phòng bệnh TiLV trên cá rô phi.

cá rô phi
• 15:25 07/10/2021

Tác dụng đa dạng của bã mía trong nuôi cá rô phi

Bã mía giúp cải thiện năng suất, miễn dịch và là một nguồn prebiotic để thúc đẩy sự phát triển và sử dụng thức ăn của cá rô phi trong mô hình biofloc.

cá rô phi
• 11:52 01/10/2021

Tác động của Azomite đến chất lượng tinh trùng ở cá

Azomite thường được dùng để tăng cường hiệu quả tăng trưởng và khả năng kháng bệnh ở tôm cá. Nghiên cứu dưới đây còn cho thấy tác động tích cực của Azomite đến chất lượng tinh trùng của cá rô phi.

cá rô phi
• 11:44 17/09/2021

Bệnh virus hồ cá rô phi (TiLV) trên cá phi cỏ

Do sự tương đồng về mặt di truyền giữa cá rô phi và cá phi cỏ, có khả năng TiLV có thể gây bệnh và làm giảm số lượng cá phi cỏ vốn là loài dễ bị tổn thương và nằm trong Sách Đỏ của IUCN.

cá phi cỏ
• 17:59 16/07/2021

Lab lab trong ao tôm và cách phòng trị hiệu quả

Lab lab tập hợp thủy sinh bao gồm tảo, vi sinh vật và nguyên sinh động vật phát triển trong ao tôm. Tập hợp này được gọi bằng một thuật ngữ (có xuất xứ từ Philippines) là lab lab.

Nước ao tôm
• 09:47 22/04/2024

Nhiệt độ và các yếu tố khác ảnh hưởng đến màu sắc tôm như thế nào?

Có thể bà con đã từng tự hỏi vì sao tôm lại có nhiều màu sắc khác nhau như vậy? Liệu màu sắc có thực sự ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng của chúng không? Điều gì tác động từ môi trường bên ngoài có thể ảnh hưởng đến chất lượng, màu sắc của tôm và làm thế nào chúng ta có thể nhận biết được?

Tôm thẻ
• 09:45 22/04/2024

Ép khuẩn và diệt khuẩn cho ao nuôi tôm

Trong môi trường ao nuôi, vi khuẩn luôn có khả năng xuất hiện mặc dù đã xử lý cẩn thận từ đầu vụ nuôi. Chúng xuất hiện và tấn công tôm gây nên một số bệnh khó điều trị, từ đó tôm mất sức đề kháng dẫn đến chết. Chính vì vậy vấn đề diệt khuẩn luôn được bà con quan tâm đến. Diệt khuẩn như thế nào là đúng cách để không ảnh hưởng đến tôm, mời bà con tham khảo bài viết dưới đây nhé!

Tôm thẻ
• 11:20 19/04/2024

Diệt rong đuôi chồn ở ao nuôi quảng canh

Rong đuôi chồn hay còn gọi là rong mép, là loại rong tơ, sợi mảnh, màu xanh lục, thường phát triển mạnh ở đáy ao nuôi tôm quảng canh. Một mặt, loại rong này là nguồn cung cấp thức ăn tự nhiên cho tôm. Tuy nhiên, khi chúng phát triển quá mức sẽ đe dọa đến sự sinh trưởng và phát triển của tôm quảng canh.

Rong đuôi chồn
• 09:46 16/04/2024

Xem giá đầy đủ - Nhanh chóng - Miễn phí tại Farmext App

Farmext App là ứng dụng quản lý trại nuôi tôm cá toàn diện, giúp người nuôi dễ dàng theo dõi và tối ưu hóa hoạt động nuôi trồng của mình. Một trong những tính năng nổi bật của Farmext App là cung cấp giá cả đầy đủ, nhanh chóng và miễn phí cho các sản phẩm liên quan đến nuôi trồng thủy sản.

Tôm sú
• 17:10 22/04/2024

Nuôi tôm giảm phát thải từ nguồn gốc

Nuôi tôm-rừng và tôm-lúa có nhiều ưu điểm nhưng vẫn sinh ra khí CH4 tác động xấu tới môi trường và con tôm. Nên giảm phát thải từ nguồn gốc sinh ra là vấn đề trong nuôi tôm, qua chia sẻ của Tiến sỹ Lê Quang Huy là Phó tổng Bộ phận Tôm giống – Nuôi tôm – Công nghệ sinh học của Tập đoàn.

Nuôi tôm-lúa
• 17:10 22/04/2024

Liệu công nghệ có thật sự cần thiết trong thủy sản

Công nghệ đóng vai trò rất quan trọng trong nuôi tôm hiện nay, đặc biệt là đối với các mô hình nuôi thâm canh và siêu thâm canh. Nếu áp dụng công nghệ tiên tiến mang lại nhiều lợi ích thiết thực, giúp tăng năng suất, mang lại hiệu quả kinh tế cho người nuôi tôm.

Ao nuôi công nghê
• 17:10 22/04/2024

Lab lab trong ao tôm và cách phòng trị hiệu quả

Lab lab tập hợp thủy sinh bao gồm tảo, vi sinh vật và nguyên sinh động vật phát triển trong ao tôm. Tập hợp này được gọi bằng một thuật ngữ (có xuất xứ từ Philippines) là lab lab.

Nước ao tôm
• 17:10 22/04/2024

Nhiệt độ và các yếu tố khác ảnh hưởng đến màu sắc tôm như thế nào?

Có thể bà con đã từng tự hỏi vì sao tôm lại có nhiều màu sắc khác nhau như vậy? Liệu màu sắc có thực sự ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng của chúng không? Điều gì tác động từ môi trường bên ngoài có thể ảnh hưởng đến chất lượng, màu sắc của tôm và làm thế nào chúng ta có thể nhận biết được?

Tôm thẻ
• 17:10 22/04/2024