Những hiệu quả tích cực từ chống khai thác hải sản bất hợp pháp

Ngư dân chấp hành nghiêm 

Thực hiện Nghị quyết số 12-NQ/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về “Thực hiện các giải pháp ngăn chặn, chấm dứt tàu cá và ngư dân vi phạm vùng biển nước ngoài để khai thác thủy sản trái pháp luật”, ngành thủy sản và các địa phương đã tổ chức nhiều lớp tập huấn phổ biến các quy định về gắn thiết bị giám sát hành trình; ghi sổ nhật ký khai thác theo biểu mẫu quy định… Đến nay, phần lớn ngư dân đã ý thức được tầm quan trọng của việc ghi, nộp nhật ký khai thác thủy sản, cũng như tuân thủ chấp hành việc gắn thiết bị giám sát hành trình, nhất là trong bối cảnh Ủy ban châu Âu EC rút “thẻ vàng” cảnh báo đối với thủy sản xuất khẩu từ Việt Nam.

Ông Đỗ Bình Hòa (xã Bình Châu, huyện Xuyên Mộc) cho biết, gia đình ông có trên 30 năm bám biển, hiện đang có 2 tàu ra khơi công suất 700 CV và 1.300 CV. Năm 2019, sau khi được địa phương, Ban Quản lý Cảng cá tuyên truyền về việc lắp đặt thiết bị giám sát và ghi sổ nhật ký khai thác, ông đã thực hiện nghiêm. Theo ông Hòa, ban đầu có nhiều khó khăn, bởi ngư dân quen làm nghề theo phương thức truyền thống. Tuy nhiên, quá trình đánh bắt trên biển, ông thấy việc lắp thiết bị giám sát hành trình mang lại nhiều lợi ích, giúp tàu không xâm phạm vùng biển nước bạn và khi gặp tai nạn, hay mưa bão cần sự giúp đỡ, thiết bị sẽ giúp lực lượng cứu hộ xác định vị trí của mình nhanh và chính xác hơn.

Tương tự, ngư dân Đồng Thanh Điền (xã Lộc An, huyện Đất Đỏ) cũng cho rằng, việc lắp thiết bị giám sát hành trình, ghi nhật ký ra vào của tàu cá… cũng mang lại nhiều lợi ích. Do vậy, từ khi lắp đặt thiết bị, trong các chuyến đánh bắt xa bờ, tàu của ông luôn tuân thủ, chấp hành nghiêm túc. “Việc lắp đặt và thường xuyên bật thiết bị giám sát hành trình cũng là cách để bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản của chính mình. Mỗi lần ra khơi, cơ quan quản lý biết ngư dân đang ở tọa độ nào; ra gần vùng biển giáp ranh với nước ngoài là có tín hiệu cảnh báo ngay, tránh xâm phạm vùng biển nước bạn”, ông Điền nói.  

Sau 2 năm thực hiện Nghị quyết 12, lực lượng chức năng trên địa bàn tỉnh đã kiểm tra, kiểm soát, đăng ký, kiểm chứng 129.628 lượt tàu cá/860.450 lượt thuyền viên ra, vào hoạt động trên biển; 2.504 tàu khai thác vùng khơi được lắp thiết bị giám sát hành trình, 814 tàu cá lắp thiết bị thông tin liên lạc định vị vệ tinh GPS VX-1700. Sở NN-PTNT đã tổ chức 47 lớp tập huấn với 2.902 lượt người tham dự, cấp phát 2.902 bộ tài liệu; cấp phát hơn 10 ngàn sổ nhật ký theo từng loại nghề khai thác, 18 ngàn tờ rơi tuyên truyền về bảo vệ nguồn lợi thủy sản, chống khai thác IUU cho các chủ tàu, thuyền trưởng, tập trung tại các địa bàn trọng điểm thường xuyên có tàu cá, ngư dân vi phạm.

Tăng cường công tác tuyên truyền

Theo thống kê, trên địa bàn tỉnh có hơn 5.800 tàu cá, trong đó có hơn 3.600 tàu đánh bắt xa bờ. Để bảo đảm nguồn hải sản khai thác hợp pháp, công tác tuyên truyền nâng cao ý thức của ngư dân trong việc ghi chép nhật ký khai thác; gắn thiết bị giám sát hành trình và thực hiện các quy định của Luật Thủy sản 2017 đã được các cơ quan chức năng tỉnh và địa phương đặc biệt quan tâm.       

Ông Phan Thạch, Chủ tịch UBND xã Phước Tỉnh (huyện Long Điền) cho biết, Phước Tỉnh là một trong những địa phương có nhiều tàu đánh bắt xa bờ. Do đó, chính quyền địa phương đã phối hợp cùng ngành nông nghiệp, Ban Quản lý cảng cá thường xuyên tuyên truyền cho ngư dân về việc không khai thác bất hợp pháp, bắt buộc chủ tàu hoặc thuyền trưởng của các tàu có giấy phép khai thác thủy sản ghi sản lượng khai thác thủy sản từng chuyến biển trong nhật ký khai thác. Nếu vi phạm, chủ tàu sẽ bị xử phạt hành chính với số tiền cao nhất lên đến 800 triệu đồng. Ngoài ra, tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên phải lắp đặt thiết bị giám sát hành trình khi tham gia khai thác ngoài khơi.

Với nhiều nỗ lực của các cấp, các ngành, nhận thức của ngư dân về thực thi Luật Thủy sản 2017, công tác chống khai thác IUU đã có chuyển biến tích cực. 100% tàu khai thác xa bờ đã chấp hành việc ghi, nộp nhật ký khai thác thủy sản, nhật ký thu mua; chủ tàu cá, ngư dân đã có ý thức hơn trong việc lắp đặt thiết bị giám sát hành trình cho tàu cá. Cụ thể, 98% tàu cá có chiều dài trên 24m được lắp đặt và 85% tàu cá có chiều dài từ 15 đến dưới 24m được lắp đặt thiết bị này.

Ông Lê Tòng Văn, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản (Sở NN-PTNT) cho biết, thời gian qua, các cơ quan chức năng đã triển khai quyết liệt các giải pháp khắc phục khuyến nghị của EC; khoanh vùng tàu có nguy cơ cao vi phạm để giám sát đặc biệt và xử lý quyết liệt tàu cá khai thác trái phép vùng biển nước ngoài; giám sát tiến độ lắp đặt thiết bị giám sát hành trình theo quy định và rà soát lại quy trình truy xuất nguồn gốc tại các nhà máy, nhằm kiểm tra chặt chẽ nguồn nguyên liệu của các DN xuất khẩu. Bên cạnh đó, các địa phương cũng đẩy mạnh phối hợp với các lực lượng biên phòng, kiểm ngư trong công tác quản lý các hoạt động liên quan đến lĩnh vực thủy hải sản.