Phân tích di truyền học của cá chình Mỹ giúp lý giải sự suy giảm loài

Số lượng cá chình nước ngọt và nước mặn tại Mỹ đã suy giảm nhanh chóng, nhưng cho đến nay các nhà khoa học vẫn chưa thể giải thích rõ được nguyên nhân. Hiện tại, một cách nhìn mới về mặt di truyền học ở cá chình cho thấy sự khác biệt giữa cá chình được nuôi trong môi trường nước ngọt và nước lợ đã hoán đổi cho nhau về mặt di truyền.

cá chình Mỹ
Cá chình Mỹ ở thượng nguồn St. Lawrence tăng trưởng chậm nhưng đạt kích thước lớn hơn (ảnh trên), so với cá chình ở ven biển (ảnh dưới)

Cá chình nước ngọt và nước mặn đều cùng một loài, nhưng khác nhau về kích thước, tốc độ tăng trưởng cũng như tuổi thọ. Mỗi năm một lần, cả 2 nhóm cá chình đã thành thục về mặt sinh dục di chuyển hàng ngàn dặm đến biển Sargasso (nằm ở phía đông bắc Đại Tây Dương, Bermuda). Cá con được sinh ra sẽ sống tại ngôi nhà mới. Tại đây, cá chình con sẽ lựa chọn môi trường nước ngọt hay lợ phù hợp cho sự sinh trưởng và phát triển. Nhưng theo nghiên cứu mới, cá chình dễ lầm lẫn khi chọn lựa môi trường sống vì chịu ảnh hưởng lớn về mặt di truyền.

"Cộng đồng xem xét khác biệt về sự phát triển và độ tuổi cho đến 100% kiểu hình, độc lập về kiểu gen", tác giả Scott Pavey, một nghiên cứu sinh tại Viện Sinh học tổng hợp Đại học Laval, Quebec, Canada cho biết. "Nhưng những gì chúng tôi tìm thấy là những gen ảnh hưởng đến cá chình có thể tồn tại trong nước sạch hoặc môi trường nước lợ." Điều này giúp giải thích tại sao một số nỗ lực bảo tồn để bảo tồn cá chình nước ngọt đã không thành công; cá chình nước lợ phong phú hơn không lại khó thay đổi đặc điểm để tồn tại trong môi trường nước ngọt.

Pavey làm việc với các nhà sinh thái học Louis Bernatchez và các đồng nghiệp sử dụng công nghệ mới để sắp xếp, sàng lọc các gen cá chình ở 45.000 địa điểm. Những phân tích đã xác định 99 gen khác nhau giữa cá chình nước ngọt và cá chình nước lợ, bao gồm cả những cá thể có liên quan đến tốc độ tăng trưởng, phát triển của tim và mùi. Đó là chưa biết liệu loại này khác biệt di truyền tồn tại, không một cá chình biển nào có mức độ cao về kiểu hình.

Câu hỏi đặt ra là, mặc dù/tại sao cá chình có cách tiếp cận kì quặc lại có thể tồn tại?. Cá chình được coi là loài tiến hóa cổ đại, do đó, chúng phải thay đổi ngay. “Đó là chiến lược khác biệt, loại trừ những rủi ro không đáng có”, Pavey suy đoán. Nhóm nghiên cứu hiện đang là việc và sẽ công bố toàn bộ gen cá chình. Điều này sẽ cung cấp một công cụ quan trọng cho các nhà nghiên cứu khác thực hiện những nghiên cứu tương tự trên nhiều khía cạnh khác nhau về mặt sinh thái của cá chình.

Sciencedaily
Đăng ngày 01/06/2015
Lâm Nhất Phong
Khoa học

Ảnh hưởng của nhiệt độ lên tỉ lệ giới tính ấu trùng tôm sú

Ở tôm sú, con cái lớn nhanh và có kích thước lớn hơn con đực. Tác động của nhiệt độ có thể làm tăng đáng kể sự biểu hiện của các gen xác định giới tính, giúp cải thiện tỷ lệ giới tính như mong muốn trong đàn.

tôm sú
• 16:28 23/09/2021

Trung Quốc chuyển sang nuôi tôm sú vì giá cao

Người nuôi tôm ở Trung Quốc đang chuyển sang nuôi tôm sú nhiều hơn do giá tốt hơn, theo Chủ tịch Hiệp hội Thủy sản lớn nhất của Trung Quốc.

tôm sú
• 18:44 17/08/2021

Nuôi tôm thâm canh bổ sung thức ăn tươi sống

Thử nghiệm nuôi tôm sú bằng tảo lục sợi (Chaetomorpha sp.) và ốc (Stenothyra sp.) cho thấy cải thiện tăng trưởng, nâng cao năng suất và tăng cường hấp thu, chuyển hóa thức ăn nhân tạo góp phần giảm chi phí sản xuất cho người nuôi.

ốc cho tôm ăn
• 17:12 28/07/2021

Hiệu quả từ nuôi tôm kết hợp thả cá rô phi xử lý nguồn nước

Hiện nay, nuôi tôm kết hợp cá rô phi xử lý nước ở ấp Vĩnh Điền (xã Long Điền Đông, huyện Đông Hải) được xem là mô hình cho hiệu quả kinh tế cao.

Cá rô phi
• 10:23 19/07/2021

Công nghệ Camera dưới nước

Trong nuôi tôm thâm canh, môi trường nước đục khiến người nuôi khó quan sát thực tế đáy ao. Suốt thời gian dài, các quyết định quản lý quan trọng đều phải dựa vào kinh nghiệm hoặc canh nhá thủ công, dẫn đến độ trễ lớn và thiếu tính chính xác.

Ao tôm
• 12:07 29/01/2026

Mắt tôm tít: Cảm hứng chế tạo camera phát hiện ung thư

Không chỉ sở hữu cú đấm trứ danh, loài tôm tít còn mang trên mình hệ thống thị giác phức tạp nhất hành tinh. Chính khả năng nhìn thấy những tín hiệu ánh sáng vô hình của chúng đã gợi mở cho các nhà khoa học chế tạo loại camera phẫu thuật siêu nhỏ, giúp phát hiện tế bào ung thư với độ chính xác cao.

Tôm tít
• 11:22 27/01/2026

Công nghệ giám sát chất lượng thủy sản bán lẻ

Năm 2026, các hệ thống bán lẻ hiện đại thực hiện vai trò giám sát kỹ thuật trực tiếp thông qua việc tích hợp dữ liệu thời gian thực. Sự kết hợp giữa IoT, Blockchain và công nghệ cảm biến đã thiết lập nên các hàng rào kiểm soát khắt khe nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm và khẳng định vị thế của nhà cung cấp trong chuỗi giá trị thủy sản.

Thuỷ sản
• 10:52 26/01/2026

Mô hình CTU-RAS quy mô nông hộ - Giải pháp cho ngành tôm

Nuôi siêu thâm canh tôm thẻ chân trắng đã từng bước khẳng định vị thế trong ngành hàng tôm của Việt Nam, không ngừng gia tăng về diện tích nuôi và sản lượng nuôi.

Tôm
• 08:00 04/11/2025

Phụ thu 10% và những điều chỉnh tức thời của thị trường nhập khẩu thủy sản tại Hoa Kỳ

Chính sách phụ thu nhập khẩu 10% của Hoa Kỳ đang tạo ra nhiều biến động đối với thị trường thủy sản toàn cầu, buộc các nhà nhập khẩu phải nhanh chóng điều chỉnh chiến lược kinh doanh, chuỗi cung ứng và cấu trúc chi phí. Diễn biến này được dự báo sẽ tác động trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong năm 2026.

chế biến thủy sản
• 09:15 14/03/2026

Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời cử tri TP.HCM về giải pháp ngăn thực phẩm bẩn

Trước lo ngại về tình trạng sử dụng chất cấm trong chăn nuôi, thủy sản và thực phẩm không rõ nguồn gốc, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện chính sách, tăng cường hậu kiểm và xử lý nghiêm vi phạm để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

cá
• 09:15 14/03/2026

Làm Thế Nào Để Một Trang Trại Cá Có Thể Kiếm Được Lợi Nhuận?

Lợi nhuận trong nuôi cá không đến từ việc cắt giảm chi phí bằng mọi giá, mà đến từ khả năng tối ưu biên lợi nhuận trên mỗi kilogram cá bán ra. Điều này phụ thuộc vào ba yếu tố cốt lõi: lựa chọn loài nuôi, phương thức nuôi và chiến lược thức ăn.

• 09:15 14/03/2026

Xung Đột Trung Đông Leo Thang: Chuỗi Cung Ứng Thủy Sản Việt Nam Đối Mặt Rủi Ro Lớn

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP), Trung Đông đang nổi lên là một trong những thị trường tăng trưởng đáng chú ý của thủy sản Việt Nam.

cảng
• 09:15 14/03/2026

Chuyển giao công nghệ tạo giống tôm kháng bệnh (SPR)

Việc chuyển giao thành công kỹ thuật chọn giống kháng bệnh chính là chìa khóa giải quyết triệt để rủi ro từ gốc rễ, thay vì thụ động chạy chữa bằng hóa chất như trước đây.

tôm
• 09:15 14/03/2026
Some text some message..