Phân tích di truyền học của cá chình Mỹ giúp lý giải sự suy giảm loài

Số lượng cá chình nước ngọt và nước mặn tại Mỹ đã suy giảm nhanh chóng, nhưng cho đến nay các nhà khoa học vẫn chưa thể giải thích rõ được nguyên nhân. Hiện tại, một cách nhìn mới về mặt di truyền học ở cá chình cho thấy sự khác biệt giữa cá chình được nuôi trong môi trường nước ngọt và nước lợ đã hoán đổi cho nhau về mặt di truyền.

cá chình Mỹ
Cá chình Mỹ ở thượng nguồn St. Lawrence tăng trưởng chậm nhưng đạt kích thước lớn hơn (ảnh trên), so với cá chình ở ven biển (ảnh dưới)

Cá chình nước ngọt và nước mặn đều cùng một loài, nhưng khác nhau về kích thước, tốc độ tăng trưởng cũng như tuổi thọ. Mỗi năm một lần, cả 2 nhóm cá chình đã thành thục về mặt sinh dục di chuyển hàng ngàn dặm đến biển Sargasso (nằm ở phía đông bắc Đại Tây Dương, Bermuda). Cá con được sinh ra sẽ sống tại ngôi nhà mới. Tại đây, cá chình con sẽ lựa chọn môi trường nước ngọt hay lợ phù hợp cho sự sinh trưởng và phát triển. Nhưng theo nghiên cứu mới, cá chình dễ lầm lẫn khi chọn lựa môi trường sống vì chịu ảnh hưởng lớn về mặt di truyền.

"Cộng đồng xem xét khác biệt về sự phát triển và độ tuổi cho đến 100% kiểu hình, độc lập về kiểu gen", tác giả Scott Pavey, một nghiên cứu sinh tại Viện Sinh học tổng hợp Đại học Laval, Quebec, Canada cho biết. "Nhưng những gì chúng tôi tìm thấy là những gen ảnh hưởng đến cá chình có thể tồn tại trong nước sạch hoặc môi trường nước lợ." Điều này giúp giải thích tại sao một số nỗ lực bảo tồn để bảo tồn cá chình nước ngọt đã không thành công; cá chình nước lợ phong phú hơn không lại khó thay đổi đặc điểm để tồn tại trong môi trường nước ngọt.

Pavey làm việc với các nhà sinh thái học Louis Bernatchez và các đồng nghiệp sử dụng công nghệ mới để sắp xếp, sàng lọc các gen cá chình ở 45.000 địa điểm. Những phân tích đã xác định 99 gen khác nhau giữa cá chình nước ngọt và cá chình nước lợ, bao gồm cả những cá thể có liên quan đến tốc độ tăng trưởng, phát triển của tim và mùi. Đó là chưa biết liệu loại này khác biệt di truyền tồn tại, không một cá chình biển nào có mức độ cao về kiểu hình.

Câu hỏi đặt ra là, mặc dù/tại sao cá chình có cách tiếp cận kì quặc lại có thể tồn tại?. Cá chình được coi là loài tiến hóa cổ đại, do đó, chúng phải thay đổi ngay. “Đó là chiến lược khác biệt, loại trừ những rủi ro không đáng có”, Pavey suy đoán. Nhóm nghiên cứu hiện đang là việc và sẽ công bố toàn bộ gen cá chình. Điều này sẽ cung cấp một công cụ quan trọng cho các nhà nghiên cứu khác thực hiện những nghiên cứu tương tự trên nhiều khía cạnh khác nhau về mặt sinh thái của cá chình.

Sciencedaily
Đăng ngày 01/06/2015
Lâm Nhất Phong
Khoa học

Ảnh hưởng của nhiệt độ lên tỉ lệ giới tính ấu trùng tôm sú

Ở tôm sú, con cái lớn nhanh và có kích thước lớn hơn con đực. Tác động của nhiệt độ có thể làm tăng đáng kể sự biểu hiện của các gen xác định giới tính, giúp cải thiện tỷ lệ giới tính như mong muốn trong đàn.

tôm sú
• 16:28 23/09/2021

Trung Quốc chuyển sang nuôi tôm sú vì giá cao

Người nuôi tôm ở Trung Quốc đang chuyển sang nuôi tôm sú nhiều hơn do giá tốt hơn, theo Chủ tịch Hiệp hội Thủy sản lớn nhất của Trung Quốc.

tôm sú
• 18:44 17/08/2021

Nuôi tôm thâm canh bổ sung thức ăn tươi sống

Thử nghiệm nuôi tôm sú bằng tảo lục sợi (Chaetomorpha sp.) và ốc (Stenothyra sp.) cho thấy cải thiện tăng trưởng, nâng cao năng suất và tăng cường hấp thu, chuyển hóa thức ăn nhân tạo góp phần giảm chi phí sản xuất cho người nuôi.

ốc cho tôm ăn
• 17:12 28/07/2021

Hiệu quả từ nuôi tôm kết hợp thả cá rô phi xử lý nguồn nước

Hiện nay, nuôi tôm kết hợp cá rô phi xử lý nước ở ấp Vĩnh Điền (xã Long Điền Đông, huyện Đông Hải) được xem là mô hình cho hiệu quả kinh tế cao.

Cá rô phi
• 10:23 19/07/2021

Mô hình CTU-RAS quy mô nông hộ - Giải pháp cho ngành tôm

Nuôi siêu thâm canh tôm thẻ chân trắng đã từng bước khẳng định vị thế trong ngành hàng tôm của Việt Nam, không ngừng gia tăng về diện tích nuôi và sản lượng nuôi.

Tôm
• 08:00 04/11/2025

Tên khoa học của tôm thẻ chân trắng là Penaeus vannamei hay Litopenaeus vannamei?

Nhiều người không khỏi bối rối khi bắt gặp hai tên khoa học của tôm thẻ chân trắng là: Penaeus vannamei và Litopenaeus vannamei. Vậy, đâu mới là danh pháp chính xác theo hệ thống phân loại khoa học hiện đại, và tại sao sự nhầm lẫn này lại tồn tại?

tên khoa học của tôm thẻ chân trắng
• 15:21 17/07/2025

Vắc-xin uống từ vi tảo

Trong bối cảnh ngành nuôi trồng thủy sản toàn cầu đang chịu áp lực bởi các đợt bùng phát dịch bệnh nghiêm trọng, vắc-xin được xem là giải pháp hiệu quả để nâng cao miễn dịch và giảm sự phụ thuộc vào hóa chất. Một xu hướng nổi bật gần đây là ứng dụng vi tảo làm nền tảng sản xuất vắc-xin, mở ra triển vọng phát triển các loại vắc-xin uống bền vững, hiệu quả và ít tốn kém.

Vi tảo
• 10:50 13/06/2025

Nguyên liệu lên men: Một xu hướng mới trong dinh dưỡng thủy sản

Thức ăn thương mại đóng vai trò then chốt trong sản xuất nuôi trồng thủy sản, do chiếm từ 50% đến 70% tổng chi phí sản xuất.

Thức ăn tôm
• 10:50 03/06/2025

Novaland bất ngờ lấn sân sang thủy sản

Thông qua công ty con là Địa ốc Ngân Hiệp, Tập đoàn Novaland vừa chính thức nắm giữ hơn 24% vốn tại Tổng công ty Thủy sản Việt Nam (Seaprodex). Động thái này được xem là bước đi chiến lược nhằm đa dạng hóa hệ sinh thái kinh doanh bên cạnh lĩnh vực cốt lõi là bất động sản.

Seaprodex
• 16:27 03/01/2026

Tại sao vỏ tôm không chứa nhiều canxi như chúng ta lầm tưởng?

Từ trước đến nay, nhiều người vẫn tin rằng vỏ tôm là bộ phận chứa nhiều canxi nhất và việc ăn cả vỏ sẽ giúp bổ sung khoáng chất này cho cơ thể. Tuy nhiên, dưới góc nhìn khoa học, đây là một quan niệm chưa chính xác.

Vỏ tôm
• 16:27 03/01/2026

Xu hướng nuôi ruồi lính đen làm thức ăn thủy sản

Giá bột cá tăng phi mã đang bào mòn lợi nhuận của người nuôi tôm cá. Trong bối cảnh đó, mô hình nuôi ruồi lính đen nổi lên như một giải pháp đột phá, hứa hẹn vừa giảm chi phí thức ăn, vừa giải quyết bài toán môi trường theo hướng kinh tế tuần hoàn.

Ruồi lính đen
• 16:27 03/01/2026

Thói quen tiêu thụ tôm tại thị trường phương Đông và phương Tây

Sự khác biệt trong cách ăn tôm không đơn thuần là khẩu vị, mà phản ánh hai triết lý văn hóa ẩm thực đối lập giữa phương Đông và phương Tây – từ việc ăn đầu tôm, giữ vỏ, rút chỉ lưng cho đến cách chế biến và thưởng thức.

Món tôm
• 16:27 03/01/2026

Gia Lai chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá: Giải pháp căn cơ cho sinh kế ngư dân

Trong bối cảnh nguồn lợi thủy sản ngày càng suy giảm, yêu cầu quản lý nghề cá ngày một chặt chẽ, việc bảo đảm sinh kế ổn định cho ngư dân đang trở thành thách thức lớn đối với các địa phương ven biển.

Vận chuyển cá
• 16:27 03/01/2026
Some text some message..