Quảng Ngãi: Chú trọng khôi phục và trồng mới rừng ngập mặn

Trước thực trạng rừng ngập mặn đang trở nên suy kiệt khiến tình trạng nước biển xâm thực diễn ra ngày một nghiêm trọng, những năm gần đây, Quảng Ngãi đã tập trung triển khai nhiều dự án khôi phục và trồng mới rừng ngập mặn nhằm tăng cường khả năng phòng hộ, điều hòa khí hậu, bảo vệ hệ sinh thái ven bờ biển và tạo ra sinh kế cho người dân.

Từ năm 2014 đến nay dự án “Tăng cường khả năng chống chịu với những tác động của biến đổi khí hậu cho các cộng đồng dễ bị tổn thương ven biển Việt Nam” tại Quảng Ngãi đã trồng hơn mới và bảo vệ 80ha rừng ngập mặn tại bầu Cá Cái, trong đó đã giao khoán hơn 50ha rừng già cho các hộ dân bảo vệ. Hiện, dự án đã hỗ trợ được việc làm, sinh kế cho 10 hộ dân quanh dự án trồng rừng (3.000 con vịt, thức ăn, thuốc/hộ); 15 hộ quản lý, bảo vệ rừng; trên 40 hộ lao động trồng rừng…

Sau khi dự án trồng rừng Bàu Cá Cái được triển khai thực hiện, người dân ở thôn Thuận Phước, xã Bình Thuận, huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi hiểu hơn ai hết về lợi ích của rừng ngập mặn.

Rừng ngập mặn giúp chắn gió, bão

Những ngày đầu tháng 11 vừa qua khi nhiều cơn bão quét qua các tỉnh thành miền Trung, thì ở cánh rừng ngập mặn bàu Cá Cái, hơn 80 ha vẫn trải dài tạo thành mảng xanh rộng lớn khi nhìn từ trên cao.

Anh Phạm Duy Nghĩa, thôn Thuận Phước, xã Bình Thuận, huyện Bình Sơn cho biết, vùng quê này được bao bọc bởi sông nước vây quanh. Mỗi lần mưa bão xuất hiện là ruộng đồng bị bồi lấp, nhà cửa, mồ mả bị sạt lở. Những năm gần đây, nhờ có rừng ngập mặn che chắn, nên tác hại của bão đã giảm đi đáng kể. Nhà và cây cối của anh không bị ảnh hưởng nhiều.

Không chỉ vậy, cây trồng rừng ngập mặn của các dự án chủ yếu là cóc, bần, dừa nước... Từ đó, sẽ hạn chế dòng chảy của triều cường, giảm mất đất ở, đất sản xuất; giảm sự xói lở do sóng biển gây ra và nhiễm mặn vào mạch nước ngầm...

Mở ra hướng thoát nghèo bền vững

Không chỉ góp phần hỗ trợ phòng chống bão, rừng ngập mặn còn đem lại nhiều lợi ích cho cộng đồng, cho người dân.

Từ khi rừng ngập mặn Bàu Cá Cái được “hồi sinh”, hệ sinh thái cải thiện rõ rệt, nhiều loại thủy sản cùng các loài chim, cò, đặc biệt là vịt trời tấp nập kéo về đây cư trú, sinh sản rất nhiều. Dưới các luồng lạch, cá, ốc, cua cũng xuất hiện ngày càng nhiều. Người dân có thể đánh bắt để buôn bán.

Anh Phạm Duy Nghĩa chia sẻ ngoài việc khai thác nguồn lợi thủy sản từ trong đầm, gia đình anh đang hướng đến việc nuôi thả cua xanh để tăng thu nhập. "Với mỗi 2 vạn con cua giống, trừ tiền vốn đầu tư khoảng 1,2 triệu đồng thì sau 3 tháng, nếu suôn sẻ cũng cho lợi nhuận khoảng 15-20 triệu đồng", anh Nghĩa cho biết.

Vào mùa thu, khu rừng ngập mặn bàu Cá Cái mang vẻ đẹp khác lạ khi cây rũ hết lá, chỉ còn lại phần thân và cành màu trắng. Hơn nữa hệ sinh thái đa dạng trở thành điểm nhấn thu hút khách du lịch. Những năm gần đây, du khách bắt đầu tìm đến đây hít hà thiên nhiên hoang sơ và thả đôi mắt mình ngắm nhìn những bản làng nên thơ với những con người sống hiền hòa cùng khu rừng ngập mặn.

Bà Nguyễn Thị Hải cho hay, 30 năm nay gia đình bà sống bằng nghề khai thác tôm cá ở đây nuôi con ăn học. Từ năm 2019 đến nay, gia đình bà bắt đầu là thêm dịch vụ chở khách du lịch tham quan rừng ngập mặn. Hiện, gia đình bà Hải có 3 chiếc ghe, mỗi chuyến chở 3 khách tham quan bà thu được 200.000 đồng/chuyến, 2 khách tham quan mức phí là 150.000 đồng/chuyến.

“Do dịch vụ này mới bắt đầu được triển khai nên thu nhập từ việc chở khách chưa nhiều. Chúng tôi mong muốn du lịch phát triển hơn để có thể tạo thêm nhiều công ăn, việc làm hơn cho bà con. Con gái út của tôi cũng đang học ngành du lịch với hi vọng sẽ trở về quê hương để làm việc” - bà Hải cho biết.

Để bảo vệ và phát triển rừng ngập mặn, nhất là việc khai thác du lịch sinh thái thì chính quyền các địa phương đã nghiên cứu thành lập hợp tác xã hoặc tổ quản lý, với sự tham gia của các hộ dân trong khu vực. Các hợp tác xã chịu trách nhiệm xây dựng cơ chế bảo vệ và quản lý, hạn mức khai thác, đồng thời kết nối với các đơn vị lữ hành thiết kế các tour du lịch, hướng dẫn các hộ tham gia thực hiện... Riêng việc nuôi trồng và khai thác thủy sản, người dân phải theo quy định về loài, kích cỡ mắc lưới khai thác, thời gian khai thác.