Sóc Trăng: Lúa thơm – Tôm sạch, mô hình thông minh và bền vững

Đó là khẳng định của các nhà khoa học và nông dân vùng tôm lúa huyện Mỹ Xuyên tại Hội nghị chuyên đề phát triển mô hình Lúa thơm – Tôm sạch được tổ chức vào ngày 5-6.

Tôm lúa
Với sản phẩm là lúa hữu cơ, giá trị và tính hiệu quả của mô hình tôm – lúa ngày một tăng lên. Ảnh: TÍCH CHU

Theo ông Lê Phát Minh - nông dân xã Gia Hòa 2, các nhà khoa học nhận định mô hình tôm – lúa là mô hình thông minh, thích ứng biến đổi khí hậu là rất chính xác. Chẳng hạn như năm nay, nắng nóng rất gay gắt và độ mặn rất cao, trong khi những nơi khác đều kêu khó, kể khổ thì nông dân vùng tôm – lúa vẫn sống rất bình thường. Hiện tại, các điều kiện nuôi tôm đã dần ổn định nên tôi cũng bắt đầu thả giống 2 ao xem sao, nếu thấy thuận lợi sẽ tiếp tục thả hết các ao còn lại theo đúng khung lịch thời vụ để sao cho thu hoạch tôm xong vẫn còn kịp làm vụ lúa thu hoạch trước tết, vừa bán được giá cao, vừa né được hạn, mặn đầu năm nếu có xảy ra.

Là người gắn bó với mô hình tôm – lúa hơn 20 năm, ông Mã Thanh Hồng, ở HTX Hòa Đê (Hòa Tú 1) khẳng định, mô hình này là rất ổn. Ông Hồng cho biết: “Gần đây, ngoài con tôm nước lợ trong mùa nắng và cây lúa thơm sản xuất theo chuẩn hữu cơ trong mùa mưa, tôi còn nuôi thêm con tôm càng xanh nên lợi nhuận cũng tăng hơn. Hiện nay, HTX của tôi đang có đầu ra sản phẩm cá rô phi khá tốt, nên chúng tôi cũng tính đến chuyện phát triển đối tượng này trong mô hình tôm – lúa và nếu thành công thì không chỉ có hiệu quả mà tính bền vững cũng cao hơn”.

Theo ông Lê Phát Minh - nông dân xã Gia Hòa 2, các nhà khoa học nhận định mô hình tôm – lúa là mô hình thông minh, thích ứng biến đổi khí hậu là rất chính xác. Chẳng hạn như năm nay, nắng nóng rất gay gắt và độ mặn rất cao, trong khi những nơi khác đều kêu khó, kể khổ thì nông dân vùng tôm – lúa vẫn sống rất bình thường. Hiện tại, các điều kiện nuôi tôm đã dần ổn định nên tôi cũng bắt đầu thả giống 2 ao xem sao, nếu thấy thuận lợi sẽ tiếp tục thả hết các ao còn lại theo đúng khung lịch thời vụ để sao cho thu hoạch tôm xong vẫn còn kịp làm vụ lúa thu hoạch trước tết, vừa bán được giá cao, vừa né được hạn, mặn đầu năm nếu có xảy ra.

Là người gắn bó với mô hình tôm – lúa hơn 20 năm, ông Mã Thanh Hồng, ở HTX Hòa Đê (Hòa Tú 1) khẳng định, mô hình này là rất ổn. Ông Hồng cho biết: “Gần đây, ngoài con tôm nước lợ trong mùa nắng và cây lúa thơm sản xuất theo chuẩn hữu cơ trong mùa mưa, tôi còn nuôi thêm con tôm càng xanh nên lợi nhuận cũng tăng hơn. Hiện nay, HTX của tôi đang có đầu ra sản phẩm cá rô phi khá tốt, nên chúng tôi cũng tính đến chuyện phát triển đối tượng này trong mô hình tôm – lúa và nếu thành công thì không chỉ có hiệu quả mà tính bền vững cũng cao hơn”.

Mô hình tôm – lúa ở huyện Mỹ Xuyên (Sóc Trăng) được phát triển từ năm 1990 và được đánh giá là mô hình thông minh, bền vững và thích ứng biến đổi khí hậu. Đánh giá về mô hình tôm – lúa, PGS.TS Trương Quốc Phú – Trưởng Khoa Thủy sản, Trường Đại học Cần Thơ nhận xét: “Xu hướng bền vững trong nuôi trồng thủy sản hiện nay được chia thành 2 hướng: hướng thứ nhất là nuôi với mật độ thấp theo quy trình gần với tự nhiên, sản phẩm thu được là sản phẩm sạch, mà mô hình tôm – lúa là một điển hình cho xu hướng này. Hơn nữa, mô hình tôm – lúa còn phù hợp với xu hướng tiêu dùng trong nước và thế giới là: ngon và sạch. Xu hướng thứ hai là nuôi công nghệ cao có hệ thống xử lý triệt để chất thải, nước thải trước khi được thải ra môi trường”.


Con tôm sú vẫn là đối tượng nuôi chủ lực trong mô hình tôm – lúa ở huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng. Ảnh: TÍCH CHU

Theo ông Đào Đắc Hùng – Phó Chủ tịch UBND huyện Mỹ Xuyên, trong 5 năm gần đây, mô hình này càng chứng minh tính hiệu quả của nó khi được phát triển lên mức cao hơn với sản phẩm tôm đạt tiêu chuẩn ASC, VietGAP và lúa đạt tiêu chuẩn hữu cơ của Hoa Kỳ và EU là giống ST25 được công nhận gạo ngon nhất thế giới năm 2019. Các số liệu thống kê cho thấy, năm 2015, sản lượng tôm của mô hình đạt 30.000 tấn đến cuối năm 2019 tăng lên 39.000 tấn. Riêng vụ tôm năm 2020, theo kế hoạch, diện tích thả tôm từ mô hình là 18.800ha; trong đó, tôm sú là 6.800ha, sản lượng 9.000 tấn và tôm thẻ là 12.000ha, sản lượng 31.400 tấn. Tuy nhiên, do ảnh hưởng nắng nóng kéo dài, nên đến cuối tháng 5, khu vực thực hiện mô hình tôm – lúa chỉ mới thả giống được gần 9.700ha, tức chỉ bằng 51,56% kế hoạch.

Tuy nhiên, việc duy trì, phát triển mô hình tôm – lúa hiện đang gặp một số khó khăn nhất định: do lợi nhuận từ con tôm lớn nên vẫn còn một số hộ tiếp tục thả nuôi tôm vụ 2 mà không thực hiện xuống giống lúa, gây khó khăn cho những hộ sản xuất lúa lân cận. Quy mô diện tích mô hình còn nhỏ lẻ nên hiệu quả chưa cao; chưa cơ giới được khâu thu hoạch lúa nên chi phí còn cao… Với những lợi thế và khó khăn trên, để duy trì và phát triển mô hình, vừa qua Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và UBND tỉnh Sóc Trăng chấp thuận chủ trương cho huyện Mỹ Xuyên xây dựng Dự án Phát triển mô hình “Lúa thơm – Tôm sạch” trên diện tích khoảng 18.000ha, giai đoạn 2021 – 2025, với tổng kinh phí thực hiện các hạng mục dự án khoảng 500 tỉ đồng. Trước mắt, để đảm bảo thành công kế hoạch sản xuất tôm – lúa năm 2020, theo ông Tăng Thanh Chí – Phó trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Mỹ Xuyên, Phòng Nông nghiệp huyện đã đề ra các giải pháp như: khuyến cáo nông dân đẩy nhanh tiến độ thả giống từ nay đến hết tháng 6 để kịp lấp lại vụ lúa sau khi thu hoạch tôm; tăng cường công tác tập huấn, hội thảo và thông tin thời tiết, môi trường, dịch bệnh cùng các khuyến cáo thường xuyên đến người dân…

Để hỗ trợ cho mô hình tôm – lúa phát triển, từ năm 2016 đến nay, các tổ chức trong và ngoài nước đã hỗ trợ cho vùng tôm – lúa huyện Mỹ Xuyên xây dựng 16 chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm cho các hợp tác xã (HTX) và tổ hợp tác (THT), trong đó, có 4 HTX được doanh nghiệp hỗ trợ thực hành nuôi tôm đạt và được cấp chứng nhận ASC. Thạc sĩ Quách Thị Thanh Bình – Phó Chi cục Thủy sản tỉnh Sóc Trăng cho biết: “Các liên kết vừa qua là rất tốt khi tôm nuôi của các HTX đạt chứng nhận ASC chẳng những được doanh nghiệp thu mua cao hơn thị trường đến 15%, mà còn được doanh nghiệp hỗ trợ cho HTX mỗi năm khoảng 350 triệu đồng để thực hành nuôi theo chứng nhận ASC. Tuy nhiên, do ngay bản thân nội bộ HTX, việc thả nuôi tôm cũng không đồng loạt, nên từng lúc, từng nơi tôm thu hoạch không bán được cho doanh nghiệp liên kết với giá thỏa thuận do số lượng quá ít. Vì vậy, tới đây, chi cục tiếp tục phối hợp cùng Icafis, Oxfam… thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị sản xuất cho các HTX và THT vùng tôm – lúa. Đồng thời, chúng tôi cũng kiến nghị bộ cần có quy định doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu phải gắn với vùng nguyên liệu cụ thể vừa giúp tiêu thụ tôm, vừa giúp có việc kiểm tra, chứng nhận xuất xứ hàng hóa tốt hơn”.

Ông Huỳnh Ngọc Nhã – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Sóc Trăng cho rằng, con tôm có tầm quan trọng rất lớn và có tính quyết định đến tốc độ tăng trưởng kinh tế của tỉnh hàng năm. Vì vậy, ngành nông nghiệp và huyện Mỹ Xuyên phải quyết liệt hơn nữa để triển khai cho bằng được dự án “Lúa thơm – Tôm sạch” để vừa phát triển bền vững, vừa nâng cao thu nhập cũng như giá trị sản phẩm lúa và tôm của mô hình. Hơn nữa, trong điều kiện biến đổi khí hậu ngày càng khắc nghiệt, dịch bệnh trên tôm chưa được khống chế hoàn toàn và thị trường tiêu thụ không ổn định, nông dân cần thay đổi phương thức sản xuất theo hướng thuận thiên và ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ vào sản xuất thì mới có được thành công cao.

Còn theo ông Đào Đắc Hùng, đối với mô hình tôm – lúa, nông dân cần phải xác định: nuôi tôm là để làm giàu còn trồng lúa là để ổn định cuộc sống hàng ngày. Hay nói cách khác, chủ trương phát triển mô hình tôm – lúa là nhằm mục đích nâng cao thu nhập cho nông dân và đảm bảo cho sản xuất được phát triển bền vững.

Báo Sóc Trăng
Đăng ngày 18/06/2020
Xuân Trường

Bình Định: Tổng sản lượng thủy sản 6 tháng đầu năm đạt 146.445,2 tấn

Theo Cục Thống kê tỉnh Bình Định, tổng sản lượng thủy sản 6 tháng đầu năm 2024 trên địa bàn tỉnh ước đạt 146.445,2 tấn, tăng 2,9% ( tăng 4.161,2 tấn) so với cùng kỳ.

Tàu
• 08:00 06/07/2024

Thu nhập ổn định từ việc nuôi cá lồng bè trên hồ chứa

Nhờ tận dụng tiềm năng dồi dào của nguồn nước hồ chứa thủy lợi Mỹ Thuận (xã Cát Hưng, huyện Phù Cát), nhiều hộ dân ở đây đã phát triển nghề nuôi cá lồng với nhiều đối tượng có giá trị kinh tế như cá điêu hồng, cá thát lát,...

Nuôi lồng bè
• 10:25 03/07/2024

Tăng cường quản lý NTTS trong thời tiết nắng nóng, mưa bão và hạn hán xâm nhập mặn

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn Quốc gia, từ nay đến cuối năm thời tiết thay đổi theo hướng cực đoan, nắng nóng, hạn hán, xâm nhập mặn, áp thấp nhiệt đới, mưa, bão xảy ra không theo quy luật.

Nuôi thủy sản lồng bè
• 10:22 28/06/2024

Tăng cường công tác gỡ “Thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu

Ngày 17/6, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Lưu Quang chủ trì Hội nghị trực tuyến của Ban chỉ đạo Quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU). Hội nghị được kết nối trực tuyến với 28 địa phương ven biển trên cả nước.

Họp
• 11:39 19/06/2024

Thay đổi mô hình nuôi tôm để đáp ứng với thời cuộc

Việc áp dụng các công nghệ hiện đại trong nuôi tôm thẻ chân trắng và tôm sú đang mang lại nhiều lợi ích. Những hệ thống tuần hoàn khép kín giúp kiểm soát môi trường nuôi tốt hơn, giảm thiểu ô nhiễm và rủi ro.

Ao tôm
• 15:52 14/07/2024

Dịch bệnh đe dọa, nhiều hộ nuôi ngậm ngùi bán "tôm non"

Năm 2024, đã đi được nửa chặng đường, tuy nhiên giá thủy sản vẫn cứ giậm chân tại chỗ, đặc biệt là đối với ngành nuôi tôm. Thêm vào đó, dịch bệnh trên tôm trực tiếp đe dọa, khiến nhiều hộ dân phải ngậm ngùi xuất bán tránh lỗ, mặc dù tôm vẫn trong giai đoạn lớn.

Tôm thẻ
• 15:52 14/07/2024

Khái niệm hệ đệm trong ao nuôi là gì?

Hệ đệm trong ao nuôi thủy sản là một khái niệm quan trọng giúp duy trì môi trường sống ổn định cho các loài thủy sản như cá, tôm và các loại động vật thủy sinh khác.

Ao tôm
• 15:52 14/07/2024

Phúc lợi động vật và vấn đề cắt mắt tôm trong sinh sản nhận tạo

Trong sản xuất giống, đặc biệt là nhóm giáp xác 10 chân, cắt cuống mắt là một phương pháp phổ biến. Kỹ thuật này bao gồm loại bỏ một hoặc hơn một cuống mắt của con vật bằng cách dập, cắt, đốt, hoặc thắt chặt bằng dây. Điều này sẽ kích thích đẻ trứng và rút ngắn thời gian thành thục sinh dục. Tuy nhiên, hiên nay vấn đề này được chú ý đến nhiều hơn khi trong ngành đề cập về phúc lợi động vật.

Mắt tôm thẻ chân trắng
• 15:52 14/07/2024

Thay đổi tư duy và quy trình nuôi để trụ vững và phát triển trong nuôi trồng thủy sản

Ngành này đang phải đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường, và sự bùng phát của các dịch bệnh. Để trụ vững và phát triển, người nuôi cần thay đổi tư duy và quy trình nuôi trồng thủy sản nhiều hơn để tiếp tục duy trì.

Tôm thẻ chân trắng
• 15:52 14/07/2024
Some text some message..