Sự thay đổi của cá hồi trong tự nhiên

Kích thước cá hồi tự nhiên đang bị giảm dần 

Nghiên cứu được công bố gần đây trên tạp chí Khoa học đã tiết lộ rằng kích thước của cá hồi Đại Tây Dương ở sông Teno ở Bắc Phần Lan bị ảnh hưởng có thể nguyên nhân không phải do đánh bắt cá hồi.

Hoạt động nuôi cá hồi thương phẩm 

Các nhà nghiên cứu dự đoán rằng tác động có thể xuất phát từ một loại cá nhỏ giàu omega-3 được gọi là cá trứng (capelin) được sử dụng làm bột cá trong nuôi cá hồi thương phẩm. Khi số lượng đánh bắt cá trứng dùng làm thức ăn ngày càng tăng, làm giảm quần thể cá trứng trong tự nhiên từ đó ảnh hưởng đến quần thể cá hồi ngoài tự nhiên.

Cá trứng. Ảnh: steamuserimages-a.akamaihd.net

Cá trứng được biết đến một loài cá có nguồn gốc từ Na Uy, có hình dạng nhỏ như con cá kèo, xương nhỏ, mềm, da cá mỏng và đặc biệt là bụng của cá trứng luôn chứa đầy trứng dù cho đó không phải là mùa sinh sản. 

Giáo sư Craig Primmer tại Đại học Helsinki nhận định “Trên toàn cầu, 18 triệu tấn cá tự nhiên như cá trứng được thu hoạch hàng năm để làm thức ăn cho động vật thủy sản, vì vậy vẫn còn nhiều việc phải làm để giảm hơn nữa tác động của việc nuôi trồng thủy sản đối với quần thể cá tự nhiên.”  

Ảnh hưởng của môi trường và con người với những thay đổi tiến hóa 

Giáo sư Primmer nói thêm. “Theo các nghiên cứu trước đó của chúng tôi, độ tuổi mà cá hồi trưởng thành ở con sông này ngày càng trẻ hóa, do đó kích thước của cá hồi đang trong thời kỳ sinh sản ngày càng nhỏ hơn. Đó là minh chứng cho sự tiến hóa cảu loài cá này”.  

Jaakko Erkinaro, Giáo sư nghiên cứu tại Viện Tài nguyên Thiên nhiên cho biết: “Ngoài tác động gián tiếp của việc thu hoạch cá trứng, chúng tôi phát hiện ra ngư dân địa phương (Phần Lan) sử dụng một loại đăng cá chuyên dụng dùng đánh bắt cá hồi có kích thước nhỏ mặc dù đánh bắt bằng đăng thường được cho là để thu những con cá lớn hơn”. Đăng là một cách đánh cá bằng cách giăng chướng ngại vật ngang dòng nước như mương, rạch, sông khiến cá bị lùa vào một lối để bị bắt.  

Qua tìm hiểu và thảo luận với những ngư dân địa phương đã đánh bắt cá hồi trong nhiều thập kỷ và họ giải thích rằng, đăng cá có kích thước mắt lưới nhỏ hơn, là được sử dụng chủ yếu ở các vùng nước nông, giúp tăng sản lượng đánh bắt cá. Vì thế có thể thấy kích thước cá đánh bắt trung bình không lớn. Đánh bắt ven bờ tuy đã giảm trong những năm gần đây, nhưng đồng thời, tỷ lệ cá nhỏ, thành thục sớm trong quần thể sinh sản đã tăng lên.

Cá hồi ướp lạnh. Ảnh: vgorode.ua

Tiến sĩ Yann Czorlich, tác giả đầu tiên của nghiên cứu, nhận xét: “Để hiểu được những ảnh hưởng của môi trường hoặc con người có thể liên quan đến những thay đổi tiến hóa. chúng tôi cần liên kết những thay đổi hàng năm trong biến thể DNA cá hồi với những thay đổi hàng năm trong các yếu tố liên quan đến môi trường và con người bao gồm nhiệt độ nước hàng năm, đánh bắt cá hồi và sản lượng khai thác loài thủy sản dùng làm thức ăn cho cá hồi và so sánh chúng với dữ liệu của chúng tôi có được về sự thay đổi DNA trong 40 năm qua, điều này cần rất nhiều thời gian” 

Mô hình lưu trữ cá hồi độc đáo  

Nhóm nghiên cứu đã kiểm tra các mẫu quy mô từ cá hồi trong khoảng thời gian 40 năm và liên kết sự biến đổi của gen xác định tuổi và kích thước sinh sản của cá hồi, với tác động của các phương pháp đánh bắt khác nhau. 

Kho lưu trữ chứa các mẫu từ hơn 150.000 cá thể cá hồi được thu thập bởi những người đánh cá tình nguyện, được đào tạo từ những năm 1970 từ Sông Teno, một trong những con sông có nhiều cá hồi nhất ở châu Âu. Các thang đo được sử dụng để xác định cấu trúc tuổi của quần thể cá hồi. Chúng cũng là nguồn DNA để phân tích di truyền.