Tép hòa vị Tết 2025: Giá trị văn hóa của nghề làm tôm khô

Tết đến, xuân về không chỉ mang theo sắc mai vàng rực rỡ mà còn mang đến không khí nhộn nhịp, tấp nập của những làng nghề truyền thống. Trong số đó, làng nghề làm tôm khô, một đặc sản nổi tiếng của các vùng ven biển Việt Nam lại càng thêm rộn ràng.

tôm khô
Tôm khô là món ăn quen thuộc trong ngày Tết Việt Nam

Tôm khô - Hương vị Tết đặc biệt

Tôm khô từ lâu đã trở thành một món ăn quen thuộc trong mâm cỗ ngày Tết của người Việt. Vị ngọt tự nhiên của tôm, hòa quyện với sự mặn mà vừa phải, không chỉ là món ăn vặt lý tưởng mà còn là nguyên liệu chính để chế biến nhiều món ăn truyền thống như canh khổ qua nhồi thịt, bánh tét, hoặc gỏi xoài tôm khô. Đây cũng là món quà biếu tặng đầy ý nghĩa, thể hiện sự tinh tế và trân quý dành cho người nhận.

Gỏi xoài tôm khô. Ảnh: suckhoedoisong

Những ngày cuối năm, các làng nghề ven biển chuyên làm tôm khô như ở Cà Mau, Bạc Liêu, hay Sóc Trăng lại rộn ràng hơn bao giờ hết. Người dân tất bật với từng công đoạn: từ chọn tôm tươi ngon, luộc chín, phơi nắng đến bóc vỏ, sàng lọc và đóng gói.

Trên các bãi phơi, hàng nghìn con tôm đỏ au được xếp đều tăm tắp, phản chiếu dưới ánh nắng vàng rực rỡ của mùa Xuân. Hình ảnh những người phụ nữ khéo léo dùng tay bóc vỏ tôm hay các cô chú cần mẫn kiểm tra từng mẻ tôm đã trở thành một nét đẹp lao động truyền thống.

Tinh thần Tết trong từng sợi tôm khô

Không chỉ là công việc, làm tôm khô vào dịp Tết còn mang ý nghĩa gắn kết cộng đồng. Các gia đình quây quần bên nhau để hoàn thiện sản phẩm, vừa làm vừa kể nhau nghe những câu chuyện về một năm đã qua, cùng hy vọng vào một năm mới no đủ, an lành.

Người làm nghề chia sẻ rằng để có được những mẻ tôm khô đạt chuẩn, tôm phải được chọn lựa kỹ càng và phơi đúng số giờ dưới nắng để giữ được độ dai và ngọt tự nhiên. Mỗi con tôm khô không chỉ là sản phẩm của sự chăm chỉ mà còn chứa đựng cả tâm huyết và sự yêu nghề của người dân.

Tôm khô ăn kèm củ kiệu, một món ăn đặc trưng hương vị Tết Việt Nam. Ảnh: lorca

Cách làm tôm khô truyền thống

Tôm khô là một món ăn phổ biến trong ẩm thực Việt Nam, đặc biệt được ưa chuộng vào dịp Tết. Dưới đây là quy trình làm tôm khô truyền thống:

Nguyên liệu

Tôm đất (tôm bạc, tôm thẻ cũng có thể sử dụng)

Muối 

Quy trình thực hiện

Chọn tôm tươi, kích cỡ đồng đều. Tôm đất thường được ưu tiên vì thịt chắc, ngọt.

Rửa sạch tôm với nước để loại bỏ bùn đất và tạp chất. Có thể ngâm tôm qua nước muối pha loãng để tôm được sạch hơn.

Đun sôi nước với một ít muối, sau đó cho tôm vào luộc. Khuấy đều và luộc cho đến khi vỏ tôm chuyển sang màu đỏ cam đẹp mắt, khoảng 3–5 phút.

Nếu muốn làm tôm khô lột vỏ, bóc bỏ vỏ sau khi luộc, giữ lại phần thịt. Nếu giữ vỏ, bước tiếp theo sẽ giúp vỏ giòn hơn.

Trải đều tôm lên nia hoặc khay lưới, phơi dưới nắng to khoảng 2–3 ngày. Đảm bảo tôm khô đều, không bị ẩm mốc.

Nếu không có nắng, có thể sấy khô bằng lò ở nhiệt độ 60–70°C, nhưng cách này sẽ không thơm bằng phơi nắng.

Sau khi tôm khô hoàn toàn, bảo quản trong hũ thủy tinh hoặc túi kín, để nơi khô ráo, thoáng mát. Có thể bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh để giữ độ tươi ngon lâu hơn.

Thành phẩm

Tôm khô đạt chuẩn có màu đỏ cam tự nhiên, thịt tôm săn chắc, khô ráo, khi ăn có vị ngọt đậm và mùi thơm đặc trưng.

Tôm khô lột vỏ với màu sắc đỏ cam đặc trưng

Lưu ý khi làm tôm khô

Không luộc tôm quá lâu để tránh mất vị ngọt tự nhiên.

Sử dụng tôm tươi sẽ cho thành phẩm ngon hơn.

Đảm bảo tôm khô hoàn toàn trước khi bảo quản để tránh bị mốc hoặc hỏng.

Tôm khô – Gắn kết hương vị quê hương

Dù ở bất kỳ đâu, chỉ cần thưởng thức món tôm khô cũng có thể cảm nhận được hương vị quê hương nồng nàn. Với những người con xa xứ, tôm khô không chỉ là món ăn mà còn là kỷ niệm, là Tết, là hình ảnh về quê hương qua từng sợi nắng.

Tết này, nếu có dịp ghé qua những làng nghề làm tôm khô, đừng quên mang về một ít để thưởng thức và cảm nhận sự kỳ diệu từ những món quà của biển cả, hòa quyện cùng tinh thần lao động cần mẫn của người Việt. Tôm khô không chỉ là đặc sản mà còn là một phần của truyền thống, một chút hương Xuân đong đầy yêu thương trong ngày Tết.

Đăng ngày 22/12/2024
Đặng Thư @dang-thu
Ẩm thực

Nhận biết cá stress bằng chỉ số từ vảy

Trong nhiều năm, các nhà nghiên cứu đã tìm kiếm một cách dễ dàng để xác định thời điểm cá bị căng thẳng. Giờ đây, lần đầu tiên các nhà khoa học tại Đại học Guelph của Canada đã chỉ ra rằng hormone gây căng thẳng là cortisol tích tụ trong vảy cá từ từ và tồn tại trong nhiều tuần.

cá bị căng thẳng
• 18:20 02/11/2021

21 loại cây thủy sinh đẹp cho bể cá tại nhà- Phần 1

Một bể cá cảnh nước ngọt sẽ đẹp và độc đáo hơn rất nhiều khi có những cây thủy sinh sống động. Bài viết này lược dịch từ trang newson6 nhằm gợi ý cho người nuôi cá cảnh 21 loài cây thủy sinh phổ biến và hoàn hảo cho bể cá gia đình.

• 10:31 30/10/2021

Ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn

Một nghiên cứu mới đây của Abudusaimaiti Maierdiyal và cộng sự 2020 đã cho thấy ảnh hưởng của kích thước bể đến hành vi của cá ngựa vằn (loài cá rất quan trọng trong nghiên cứu khoa học.)

• 14:09 26/10/2021

5 bước để vệ sinh bể cá cảnh đúng cách

Những người nuôi cá cảnh sẽ biết rằng việc vệ sinh không đúng cách không chỉ xáo trộn hệ vi khuẩn có lợi trong bể cá mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe cá. Để hạn chế điều đó bài viết hướng dẫn vệ sinh bể nuôi cá cảnh đúng cách chỉ với những dụng cụ cơ bản.

Cá phượng hoàng
• 17:27 17/09/2021

Độc tố “tử thần” có thể ẩn trong món cá ủ chua quen thuộc

Một trường hợp nghi ngộ độc botulinum sau bữa cơm có món cá ủ chua tại xã Phước Chánh (Đà Nẵng) đang được cơ quan chức năng khẩn trương điều tra. Các chuyên gia cảnh báo đây là loại độc tố thần kinh cực mạnh, có thể gây liệt cơ hô hấp và đe dọa tính mạng nếu không xử trí kịp thời.

cá muối ủ chua
• 12:00 18/02/2026

Cách làm tôm khô tại nhà: Ngọt tự nhiên, để được lâu dù không có nắng

Ngày Tết cận kề, nhiều người băn khoăn không biết chuẩn bị món gì vừa ngon vừa tiện đãi khách thì hãy nghĩ đến món tôm khô - lựa chọn quen thuộc vì dễ bảo quản, dùng được lâu và chế biến nhanh. Thay vì mua sẵn ngoài chợ, bạn có thể tự làm tôm khô tại nhà để đảm bảo vệ sinh và giữ trọn vị ngọt tự nhiên

tom-kho
• 12:00 06/02/2026

Hơn nửa thập kỷ giữ lửa tại làng Vũ Đại với món cá kho trứ danh

Cá kho làng Vũ Đại không chỉ là món ăn truyền thống mà còn là biểu tượng văn hóa ẩm thực đặc sắc của vùng đất Hà Nam. Với quy trình chế biến kỳ công kéo dài hàng chục tiếng đồng hồ, món ăn này đã khẳng định vị thế đặc sản cao cấp trong các dịp lễ Tết.

Cá kho
• 12:13 30/01/2026

Vì sao người Việt chuộng tôm khô ngày Tết?

Khi những cơn gió chướng bắt đầu thổi về trên những cánh đồng miền Tây, mang theo cái se lạnh dịu nhẹ của những ngày cuối năm, cũng là lúc các làng nghề ven biển bước vào mùa rộn ràng nhất.

Tôm khô
• 10:33 26/01/2026

Tại sao ao nuôi nên dùng đèn UV thay vì thuốc tím hoặc Chlorine?

Xử lý nước là bước bắt buộc trong nuôi tôm. Từ trước đến nay, Chlorine và thuốc tím (KMnO₄) là lựa chọn phổ biến vì giá rẻ và tác dụng nhanh. Tuy nhiên, khi mật độ nuôi ngày càng cao và yêu cầu an toàn sinh học khắt khe hơn, việc phụ thuộc vào hóa chất đang bộc lộ nhiều rủi ro.

ao nuôi
• 08:56 26/02/2026

Chính thức mở cổng đăng ký trước Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 kết nối toàn bộ ngành thủy sản

Trong bối cảnh ngành thủy sản Việt Nam đang đứng trước những cơ hội mới về thị trường, công nghệ và phát triển bền vững, nhu cầu tìm kiếm giải pháp toàn diện, từ con giống, dinh dưỡng, công nghệ nuôi, chế biến đến xuất khẩu,trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Nhằm tạo ra một nền tảng kết nối chiến lược cho cộng đồng doanh nghiệp, chuyên gia và người nuôi, VietShrimp Asia 2026 lần đầu tiên tổ chức cùng Aquaculture Vietnam 2026 tạo nên kỳ triển lãm với quy mô mở rộng, toàn diện, quốc tế hơn bao giờ hết.

Vietshrimp
• 08:56 26/02/2026

Ngành nuôi tôm Việt Nam trong bối cảnh biến đổi khí hậu

Trong nhiều năm, nuôi tôm được xem là một trong những ngành nông nghiệp có tốc độ tăng trưởng nhanh và đóng góp lớn cho xuất khẩu thủy sản Việt Nam. Tuy nhiên, bối cảnh khí hậu hiện nay đang đặt ngành này trước một thực tế khác: rủi ro không còn mang tính mùa vụ, mà đang chuyển thành rủi ro cấu trúc.

tôm
• 08:56 26/02/2026

Sai lầm thường gặp khi phơi đáy ao

Trong nuôi trồng thủy sản, công đoạn phơi đáy ao sau mỗi vụ nuôi được xem là bước làm mới môi trường, giúp loại bỏ mầm bệnh và tạo nền tảng cho vụ nuôi tiếp theo. Tuy nhiên, nhiều hộ nuôi vẫn mắc phải những sai lầm cơ bản, khiến hiệu quả xử lý giảm sút, thậm chí gây thiệt hại lớn.

đáy ao nuôi
• 08:56 26/02/2026

Vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp: Khác nhau ở đâu và vì sao không nên dùng lẫn?

Vôi là vật tư quen thuộc trong nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản, nhưng việc nhầm lẫn giữa vôi nông nghiệp và vôi công nghiệp vẫn diễn ra phổ biến. Sử dụng sai loại không chỉ làm giảm hiệu quả cải tạo môi trường mà còn tiềm ẩn rủi ro cho cây trồng, vật nuôi.

vôi nuôi tôm
• 08:56 26/02/2026
Some text some message..