Tình hình dịch bệnh thủy sản 9 tháng đầu năm 2023

Cục Thú y cho biết, trong 9 tháng đầu năm 2023, tổng diện tích nuôi trồng thủy sản bị thiệt hại khoảng 22.500 ha, tăng 12,3% so với cùng kỳ năm 2022 (có 20.089 ha thiệt hại); ngoài ra còn có 1.513 bè, vèo, bể nuôi thủy sản cũng bị thiệt hại.

Ao nuôi tôm
Thiệt hại trên các loài thủy sản khác không có biến động lớn so với cùng kỳ

Trong đó, thiệt hại chủ yếu xảy ra trên tôm nuôi nước lợ với một số bệnh cần chủ động đề phòng. 

Chủ yếu thiệt hại tôm nước lợ 

Tôm nuôi nước lợ thiệt hại 19.853 ha, chiếm trên 88% tổng diện tích thủy sản nuôi bị thiệt hại, tăng 222 ha so với cùng kỳ năm 2022 (có 19.631 ha bị thiệt hại); chủ yếu ở nuôi quảng canh, quảng canh cải tiến và tôm lúa với 14.465 ha; còn nuôi thâm canh, bán thâm canh 5.388 ha. Trong đó, thiệt hại do dịch bệnh 5.129 ha (chiếm 25,8% tổng diện tích tôm bị thiệt hại), thiệt hại nhưng không xác định được nguyên nhân 915 ha (chiếm 4,6%), thiệt hại do biến đổi môi trường và thời tiết 13.809 ha (chiếm 69,6%, chủ yếu tôm nuôi quảng canh ở Cà Mau). 

Còn cá tra thiệt hại trên 341 ha; giảm 4,7% so với cùng kỳ năm 2022; chủ yếu do mắc bệnh: gan thận mủ, xuất huyết, ký sinh trùng và một số bị sưng bóng hơi, phù đầu và tuột nhớt.  

Thiệt hại trên các loài thủy sản khác không có biến động lớn so với cùng kỳ. 

Dịch bệnh chính trên tôm nước lợ 

Thứ nhất là bệnh đốm trắng. Trong 9 tháng đầu năm 2023, bệnh đốm trắng xảy ra tại 156 xã của 47 huyện, thị xã thuộc 19 tỉnh, thành phố với tổng diện tích 1.617 ha (chiếm 1,38% diện tích nuôi tôm tại các xã có dịch). So với cùng kỳ năm 2022, bệnh xảy ra ở phạm vi hẹp hơn 6% và diện tích có tôm mắc bệnh giảm 11%. 

Trong đó, diện tích nuôi tôm sú bị bệnh 630 ha; tôm thẻ bị bệnh 987 ha. Tôm bệnh có độ tuổi từ 20-90 ngày sau thả. Diện tích nuôi thâm canh và bán thâm canh bị bệnh 1.130 ha; quảng canh, quảng canh cải tiến và tôm lúa 487 ha. Tỉnh Trà Vinh có diện tích bị bệnh lớn nhất, chiếm 20,80% tổng diện tích bị bệnh của các tỉnh. 

Biểu đồ 1
Tình hình bệnh đốm trắng theo số lượng địa phương và diện tích

Thứ hai là bệnh hoại tử gan tụy cấp tính. Trong 9 tháng đầu năm 2023, bệnh xảy ra tại 115 xã của 43 huyện, thị xã thuộc 19 tỉnh, thành phố với diện tích 1.090 ha (chiếm 2,5% diện tích nuôi tôm tại các xã có dịch). So với cùng kỳ năm 2022, bệnh xảy ra ở phạm vi hẹp hơn 18,4% và diện tích có tôm mắc bệnh giảm 26,6%. 

Trong đó, diện tích tôm sú bị bệnh là 439 ha; tôm thẻ bị bệnh 651 ha. Tôm bệnh có độ tuổi từ 20-97 ngày sau thả. Diện tích nuôi thâm canh và bán thâm canh bị bệnh 1.072 ha, quảng canh, quảng canh cải tiến và tôm lúa 18 ha. 

Biểu đồ 2Tình hình bệnh hoại tử gan tụy cấp tính theo số lượng địa phương và diện tích

Bản đồ
Bản đồ phân bố bệnh đốm trắng và bệnh hoại tử tụy gan cấp ở các địa phương

Công tác kiểm dịch giống thủy sản 

Kiểm dịch giống thủy sản nhập khẩu: Trong 9 tháng đầu năm 2023, Việt Nam nhập khẩu  gần 94 triệu giống thủy sản phục vụ nuôi biển, bằng 74% so với lượng giống nhập khẩu trong năm 2022. Tôm hùm đá vẫn là giống nhập khẩu với tỷ trọng lớn nhất chiếm 82% tổng lượng giống nhập khẩu, đứng thứ 2 là tôm hùm bông với trên 9 triệu con chiếm 10% lượng tôm giống nhập khẩu. Tôm thẻ chân trắng bố mẹ nhập khẩu đạt 52.541 con, chỉ bằng 26% lượng tôm thẻ chân trắng nhập khẩu trong năm 2022 (205.263 con). 

Việc kiểm dịch thuỷ sản giống vận chuyển ra khỏi địa bàn cấp tỉnh. Do các chi cục quản lý chuyên ngành thú y cấp tỉnh thực hiện. Ấu trùng tôm thẻ chân trắng được kiểm dịch vận chuyển ra khỏi địa bàn cấp tỉnh đạt trên 91 tỷ con, chiếm 86% số lượng giống thủy sản nước mặn được kiểm dịch vận chuyển, góp phần đảm bảo chất lượng tôm giống thả nuôi. Số lượng tôm sú vận chuyển ra khỏi địa bàn cấp tỉnh đạt trên 12 tỷ con, chiếm trên 11% lượng giống thủy sản vận chuyển ra khỏi địa bàn cấp tỉnh. 

Nhận định tình hình dịch bệnh  

Bệnh nguy hiểm trên tôm chủ yếu vẫn là bệnh đốm trắng và hoại tử gan tụy cấp tính, tuy có giảm nhẹ so cùng kỳ năm 2022; bệnh hoại tử cơ quan tạo máu và cơ quan biểu mô xuất hiện ở phạm vi hẹp với diện tích nhỏ. Vi bào tử trùng EHP xuất hiện tại vùng nuôi của các tỉnh trọng điểm nuôi tôm như Hải Phòng, Hà Tĩnh, Sóc Trăng, Kiên Giang, Cà Mau và có nguy cơ lây lan rộng. Một số bệnh thông thường khác trên tôm vẫn xảy ra (chủ yếu do vi khuẩn Vibrio sp), đặc biệt là bệnh đường ruột, hội chứng phân trắng, đỏ thân,... 

Nhá tômTình hình bệnh tôm diễn biến khá phức tạp. Ảnh: khuyennongvn.gov.vn

Dịch bệnh trên cá tra cơ bản được kiểm soát tốt và giảm 8% so với cùng kỳ năm 2022, chủ yếu vẫn là bệnh xuất huyết do vi khuẩn, ký sinh trùng. Còn các loài thủy sản khác, đáng chú ý là phát hiện cá hồi (dưới 3 tháng tuổi) nuôi tại 6 cơ sở (xã Ngũ Chỉ Sơn, huyện Sapa, tỉnh Lào Cai) nghi bị mắc bệnh hoại tử tuyến tụy (Infectious Pancreatic Necrosis Virus, IPNV) và bệnh hoại tử cơ quan tạo máu do IHNV (Infectious Haematopoietic Necrosis Virus, IHNV). Đây là 2 bệnh nguy hiểm do vi rút gây ra trên cá hồi, tỷ lệ chết cao, tuy nhiên ổ dịch đã được cơ quan thú y xử lý. 

Đánh giá và khuyến cáo 

Cục Thú y đánh giá, về cơ bản, thiệt hại xảy ra trên tôm nuôi, chủ yếu do hội chứng phân trắng, đỏ thân, bệnh đường tiêu hóa kết hợp với EHP.... xuất hiện ở nhiều hình thức nuôi tôm (cả ao bạt và ao đất). Bệnh trên cá tra, cá nuôi khác chủ yếu là xuất huyết (do vi khuẩn) và ký sinh trùng. 

Hiện nay, biến đổi khí hậu, thời tiết tiếp tục có diễn biến phức tạp, nắng nóng kéo dài, xâm nhập mặn, mưa lũ,... làm môi trường thay đổi và tác động xấu đến sức khỏe thủy sản, tạo thuận lợi cho các tác nhân gây bệnh (luôn luôn có sẵn trong môi trường, trên các loài thủy sản tự nhiên) phát triển và gây bệnh cho thủy sản nuôi. Cục Thú y khuyến cáo cơ sở nuôi cần áp dụng các biện pháp chủ động kiểm soát dịch bệnh, đặc biệt là lựa chọn con giống, kiểm soát chất lượng nguồn nước ao nuôi, tăng cường chế độ dinh dưỡng và áp dụng quy trình quản lý ao nuôi phù hợp để đảm bảo thắng lợi. 

Đăng ngày 21/12/2023
Sáu Nghệ
Góc nhìn

Chế biến phụ phẩm tôm để tăng giá trị thực hiện kinh tế tuần hoàn

Hàng năm, ngành tôm nước lợ thải ra khoảng 200.0000 tấn đầu vỏ tôm, gây vấn nạn môi trường và ảnh hưởng sức khỏe cộng đồng. Giữa khó khăn lớn, Công ty CP Việt Nam Food (VNF) đã có hơn 10 năm thu gom tái chế phụ phẩm tôm và Giám đốc điều hành Phan Thanh Lộc chia sẻ kinh nghiệm cùng đề xuất.

Vỏ tôm
• 10:17 10/04/2024

Kinh tế tuần hoàn từ bối cảnh đến góc nhìn ngành tôm

Kinh tế tuần hoàn (KTTH), xu hướng phát triển của thế giới thay thế mô hình kinh tế tuyến tính (linear economy) hiện tại với đặc trưng “khai thác-sản xuất-thải bỏ” (take-make-dispose) để giúp làm chậm, chấm dứt và thu hẹp chu trình về tài nguyên. Vấn đề này, tại VietShrimp 2024 vừa diễn ra, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) Nguyễn Hoa Cương có bài “Kinh tế tuần hoàn: Bối cảnh tổng thể và góc nhìn cho ngành tôm” xin lược trích sau.

Tôm thẻ chân trắng
• 10:01 10/04/2024

Cải thiện phúc lợi tôm nuôi để nâng tầm giá trị sản phẩm

Khái niệm “Phúc lợi tôm” quen thuộc ở nhiều nước trên thế giới nhưng còn mới lạ ở nước ta, thực hiện được sẽ góp phần đảm bảo ngành nuôi tôm phát triển bền vững, nâng tầm giá trị sản phẩm. Sau đây là phân tích cùng những đề xuất của bà Châu Thị Tuyết Hạnh, chuyên viên Phòng Nuôi trồng thủy sản của Cục Thủy sản.

Nuôi tôm dưới tán rừng
• 21:34 06/04/2024

Hai tỉnh điển hình tôm - rừng và tôm - lúa

Kết quả nuôi tôm nước lợ năm 2023 dù nhiều khó khăn, tỉnh Cà Mau vẫn giữ được lợi thế tôm-rừng và tỉnh Kiên Giang là tôm-lúa đứng đầu cả nước.

Nuôi tôm
• 08:00 30/03/2024

Cấp mã vùng nuôi, trồng thủy sản cần thiết và cấp bách

Từ mã số này sẽ xác định được chủ cơ sở nuôi và nguồn gốc sản phẩm, qua đó tăng cường hiệu lực quản lý Nhà nước, nâng cao giá trị sản phẩm và đáp ứng yêu cầu về xuất khẩu. Việc các vùng sản xuất nuôi trồng thủy sản có mã cũng thích ứng với xu hướng kinh tế nông nghiệp số hiện nay. Từ những yêu cầu trên, các đơn vị chuyên môn ngành nông nghiệp đã và đang đẩy mạnh việc cấp mã số cho các vùng nuôi trồng thủy sản trên khắp cả nước.

Nuôi thủy sản
• 16:41 13/04/2024

Vệ sinh ao nuôi định kỳ

Luôn giữ môi trường ao nuôi sạch sẽ là yếu tố hàng đầu trong nuôi tôm công nghiệp. Việc ao nuôi sạch sẽ không đem đến các mầm bệnh gây hại cho tôm, cũng như giúp tôm có điều kiện phát triển ổn đinh, tăng trưởng nhanh chóng, đạt năng suất cao cho vụ nuôi. Dưới đây là một số công việc cần làm để vệ sinh ao nuôi định kỳ.

Vệ sinh ao nuôi
• 16:41 13/04/2024

Những điều thú vị về sự thích nghi của loài cá tuyết

Dưới những lớp tuyết mỏng manh của đại dương, tồn tại một thế giới huyền bí, nơi cá tuyết tỏa sáng. Loài cá này, dường như đã được sinh ra để sống trong môi trường đầy thách thức của vùng biển đáy tuyết.

Cá tuyết
• 16:41 13/04/2024

Làm thế nào để hiệu quả việc tăng kiềm trong ao tôm?

Độ kiềm là thông số rất quan trọng, góp phần vào một trong những yếu tố quyết định thành công của vụ nuôi, bởi độ kiềm có liên quan trực tiếp đến độ ổn định của pH nước và hoạt động lột xác của tôm. Việc hiểu và kiểm soát hiệu quả, đúng lúc tính kiềm trong ao sẽ giúp hoạt động nuôi tôm của bà con trở nên dễ dàng hơn.

Độ kiềm
• 16:41 13/04/2024

Nuôi vỗ cua gạch thành cua ôm trứng ở Cà Mau

Ngành cua Cà Mau đang từng bước khẳng định vị thế, trở thành đối tượng nuôi chủ lực thứ hai của địa phương, chỉ đứng sau con tôm.

Cua gạch
• 16:41 13/04/2024