Vi sinh có lợi dạng hiếu khí và yếm khí trong nuôi tôm thâm canh

Để giải quyết vấn đề chất lượng nước trong ao nuôi thâm canh, sử dụng vi sinh có lợi dạng hiếu khí và yếm khí là một giải pháp hiệu quả.

Ao tôm
Vi sinh là giải pháp hiệu quả cho nuôi tôm thâm canh. Ảnh: ST

Có rất nhiều loại vi sinh vật, bao gồm có lợi và có hại. Vi sinh vật có lợi là những vi sinh vật giúp duy trì cân bằng sinh học, hỗ trợ quá trình chuyển hóa chất dinh dưỡng, phân hủy chất thải và ổn định chất lượng nước. Trong số đó, vi sinh vật có lợi dạng hiếu khí và yếm khí là hai nhóm quan trọng nhất. 

Vi sinh có lợi dạng hiếu khí, yếm khí là gì?

Vi sinh có lợi dạng hiếu khí là những vi sinh vật sống và phát triển mạnh trong môi trường giàu oxy. Một số loại vi sinh có lợi dạng hiếu khí phổ biến trong ao nuôi tôm là Bacillus, Nitrosomonas, Nitrobacter, Pseudomonas,…

Vi sinh
Vi sinh dạng hiếu khí chủng Bacillus subtilis. Ảnh: khoathuy.vnua.edu.vn

Ngược với vi sinh vật hiếu khí thì vi sinh dạng yếm khí (hay kỵ khí) không cần oxy để hoạt động và phát triển. Vi sinh yếm khí có thể sống trong môi trường không oxy hoặc ít oxy. Tuy nhiên, có một số chủng vi sinh vật yếm khí rất nhạy cảm với oxy có thể mất hoạt lực hoặc thậm chí chết nếu trong môi trường có oxy. Một số loại vi sinh có lợi dạng yếm khí phổ biến trong ao nuôi tôm là Clostridium, Lactobacillus, RhodopseudomonasRhodobacter, Bifidobacterium… 

Vi sinhVi sinh dạng yếm khí Lactobacillus. Ảnh: Medigo 

Vai trò của vi sinh có lợi dạng hiếu khí và yếm khí trong nuôi tôm thâm canh

Tổng quan mà nói, người ta dùng vi sinh vật có lợi trong ao nuôi tôm thâm canh thường hướng đến hai mục đích chính. Thứ nhất, là để xử lý môi trường, cải thiện chất lượng nước. Thứ hai, là để đối kháng với vi sinh vật gây bệnh, nâng cao sức khỏe cho tôm nuôi. Vi sinh vật còn là giải pháp thay thế kháng sinh, an toàn cho người nuôi, người tiêu dùng và môi trường.

Về chức năng cụ thể, từng chủng vi sinh vật phân theo dạng hiếu khí, yếm khí có một số vai trò tiêu biểu như sau:

Vi sinh có lợi dạng hiếu khí

Bacillus sp: Phân hủy các hydratcacbon, protein trong nước.

NitrosomonasNitrobacter: Xử lý nước thải bằng cách quy đổi amoniac (NH3) thành nitrat (NO3-). Quá trình này được gọi là quá trình Nitrit hóa - Nitrat hoá. 

Pseudomonas sp: Thủy phân hidrocacbon, protein, các chất hữu cơ và khử nitrat. Được sử dụng để xử lý các hợp chất hữu cơ phức tạp như phenol, xylene và toluen. 

Vi sinh có lợi dạng yếm khí 

Lactobacillus sp: Được sử dụng làm probiotic (men vi sinh) trong nuôi tôm thâm canh để phòng ngừa các bệnh do virus, Photobacterium, và Vibrio gây ra, hỗ trợ đường ruột cho tôm. Lactobacillus sp có thể được sử dụng trong giai đoạn con giống hoặc giai đoạn nuôi trưởng thành của tôm. 

Rhodopseudomonas sp: Làm sạch chất nước của nước nuôi trồng. Giúp phân hủy nhanh chất hữu cơ như: bã thức ăn dư thừa, bùn đáy ao thành H2O và CO2, giảm nhanh khí độc NH3, H2S, SO2, NO2-. Kích thích tăng trưởng vi sinh vật có lợi đáy ao nuôi, duy trì mật độ tảo có lợi. 

Rhodobacter sp: Chúng sử dụng chất hữu cơ, H2S, NO3–, NO2–, NH4+, SO42-, CO2 do đó góp phần làm giảm hàm lượng khí độc, cạnh tranh dinh dưỡng với tảo, các vi sinh vật khác tạo nên sự cân bằng vi sinh trong môi trường nuôi. 

Bifidobacterium sp: Giúp cải thiện chất lượng nước, giảm lượng đạm thải ra từ phân tôm và thức ăn dư thừa, giảm lượng Amoniac và Nitrit trong nước, cân bằng hệ sinh thái vi sinh vật trong ao nuôi, ức chế sự phát triển của các vi khuẩn gây bệnh. 

Sử dụng vi sinh vật có lợi dạng hiếu khí, yếm khí trong nuôi tôm thâm canh 

Với những nhu cầu, mục đích sử dụng khác nhau mà ta có thể sử dụng những loại vi sinh khác nhau cho phù hợp.

Bổ sung vi sinhSử dụng vi sinh cho ao nuôi tôm. Ảnh: ST

Vi sinh có lợi dạng hiếu khí thích hợp để sử dụng trong ao nuôi tôm thâm canh

- Môi trường ao nuôi có nhiều chất thải hữu cơ. 

- Có nguy cơ cao về oxy hòa tan thấp. 

- Độ pH của nước ao xuống thấp.

- Nước ao có mùi hôi nồng. 

Vi sinh có lợi dạng yếm khí thích hợp để sử dụng trong ao nuôi tôm thâm canh

- Môi trường ao có các vấn đề đối với khí độc như NH3 (amoniac), H2S (hidro sulfua) và CO2 (cacbon dioxide). 

- Nước ao có độ pH cao hoặc môi trường axit.

- Trước khi sử dụng vi sinh dạng hiếu khí hoặc yếm khí, người nuôi nên kiểm tra và xác định chính xác yếu tố môi trường và nhu cầu của ao nuôi tôm để chọn loại vi sinh thích hợp nhất.

- Tùy từng dạng vi sinh sử dụng, bà con hoàn toàn có thể áp dụng những biện pháp như ủ, sục khí để tăng sinh khối men vi sinh trước khi đem chúng sử dụng.

* Cách ủ men vi sinh:

Hiện nay có 2 cách mọi người thường dùng để ủ tăng sinh khối vi sinh. Do đặc điểm và nhu cầu về oxy khác nhau nên cách ủ cho từng dạng vi sinh cũng khác nhau:

Đối với VSV hiếu khí: Ủ sục khí + mật đường + khoáng. Thực hiện sục khí nhằm khí liên tục cho vi sinh phát triển.

Đối với VSV yếm khí: Ủ yếm khí vi sinh + mật đường + khoáng. Tiến hành đậy kín, ủ kín vi sinh trong thùng chứa tránh ánh sáng.

Việc ủ tăng sinh khối phụ thuộc nhiều vào kỹ thuật ủ. Về liều lượng, nên tuân thủ theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Về thời gian ủ, hiện chưa có nhiều kiểm chứng cho điều này. Vi sinh cho hiệu quả cao nhất khi mẻ vi sinh ở giai đoạn tăng trưởng (xử lý nước và chất ô nhiễm nhanh nhất). Theo kinh nghiệm từ những người nuôi đi trước, thì thường ủ yếm khí từ 48 - 72h là có thể dùng khi men có mùi thơm, chua. Còn ủ sục khí thì từ 6 - 24h khi nước bắt đầu sệt lên bọt.

Tuy nhiên, không phải tất cả các chế phẩm vi sinh đều cần ủ. Một số chế phẩm vi sinh có mật độ vi khuẩn cao không cần nuôi cấy tăng sinh khối, nhưng cần hòa với nước và sục khí trước khi đánh trực tiếp xuống ao nuôi.

Một số lưu ý quan trọng khi dùng vi sinh trong ao nuôi thâm canh 

- Không dùng vi sinh vật có lợi đồng thời với KHÁNG SINH hay các hóa chất diệt khuẩn, vì sẽ làm giảm hiệu quả của vi sinh vật.

- Đối với vi sinh dạng lỏng: để tăng sinh khối cần phải ủ yếm khí trước khi sử dụng. 

- Kết hợp bổ sung vi sinh vật với các biện pháp khác như: quản lý mật độ nuôi, cung cấp oxy, điều chỉnh pH, kiểm soát độ mặn, vệ sinh ao nuôi… 

- Khi dùng vi sinh dạng hiếu khí: Nên bổ sung vào buổi sáng, khi nắng nhiều, nồng độ oxy hòa tan trong nước đạt mức cao. Điều này hỗ trợ tốt cho quá trình sinh trưởng và phân hủy chất hữu cơ của vi sinh dạng hiếu khí. 

- Khi dùng vi sinh dạng yếm khí: Nên dùng vào chiều mát hoặc buổi đêm, thời điểm có ít oxy hòa tan trong nước, thuận lợi cho sự phát triển của các vi sinh vật yếm khí. 

Tóm lại, việc dùng vi sinh hiếu khí hay yếm khí là tùy thuộc vào mục đích sử dụng, mỗi sinh vật đều có giá trị và khả năng phân hủy riêng của nó. Người nuôi cần biết cách chọn, bổ sung và quản lý vi sinh vật một cách khoa học để đạt được kết quả nuôi tốt nhất. Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích về vi sinh có lợi dạng hiếu khí, yếm khí trong nuôi tôm thâm canh. Ngoài ra, bạn cũng có thể tham khảo thêm về các sản phẩm vi sinh uy tín tại Farmext eShop.

Đăng ngày 06/09/2023
Kian @kian

Acid hữu cơ: Có nên sử dụng cho tôm mỗi ngày?

Tình trạng gia tăng các hoạt động nuôi trồng thủy sản khiến dịch bệnh xảy ra thường xuyên, gây thiệt hại không nhỏ cho người nuôi. Do đó, việc bổ sung acid hữu cơ được xem là một trong những biện pháp hiệu quả để phòng ngừa dịch bệnh, thúc đẩy tăng trưởng, giảm tỷ lệ chuyển đổi thức ăn và có tiềm năng thay thế cho sử dụng kháng sinh.

Tôm thẻ
• 10:43 10/06/2024

Protein thủy phân nguồn dinh dưỡng cho tôm

Hiện nay, protein thủy phân (protein hydrolysate), hay đạm thủy phân từ phụ phẩm chế biến, giết mổ… được coi là nguyên liệu chức năng (functional ingredients) là một trong những sản phẩm chế biến sâu có hàm lượng kỹ thuật cao nhất trong số các sản phẩm được tạo ra để phục vụ sản xuất thức ăn chăn nuôi, thủy sản.

Tôm thẻ
• 10:50 06/06/2024

Dùng trùn chỉ làm thức ăn cho tôm giống

Trùn chỉ là thức ăn quen thuộc trong ngành nuôi trồng thủy sản. Chúng rất dễ tìm hoặc nuôi để làm thức ăn cho tôm, cá, ếch,... Với dưỡng chất mà chúng mang đến sẽ là dinh dưỡng cần thiết cho tôm, đặc biệt đối với tôm giống.

Trùn chỉ
• 10:30 05/06/2024

Ấu trùng ruồi lính đen tươi hay khô có hiệu quả cho cá

Trong nuôi cá lóc, khâu cho ăn chiếm tỷ trọng lớn nhất (chiếm 50-60% ) của chi phí sản xuất. Mặt khác, người tiêu dùng lại thích sử dụng các sản phẩm nuôi trồng thủy sản hữu cơ thay vì nuôi động vật trên thức ăn thương mại.

Ruồi lính đen
• 11:11 04/06/2024

Phụ gia thức ăn ảnh hưởng đến hệ miễn dịch cá heo sọc

Colossoma macropomum – Wikipedia tiếng ViệtPhụ gia thức ăn dinh dưỡng làm giảm tác động bất lợi của stress vận chuyển trong hệ thống miễn dịch của cá heo sọc (Colossoma macropomum)

Cá heo sọc
• 09:12 20/06/2024

Tăng cường công tác gỡ “Thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu

Ngày 17/6, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Lưu Quang chủ trì Hội nghị trực tuyến của Ban chỉ đạo Quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU). Hội nghị được kết nối trực tuyến với 28 địa phương ven biển trên cả nước.

Họp
• 09:12 20/06/2024

Tác động của NH3, NO2, CO2 đến môi trường ao tôm

Việc duy trì chất lượng môi trường ao tôm là yếu tố then chốt quyết định sự thành công của vụ nuôi. Trong đó, NH3, NO2 và CO2 đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái ao, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và năng suất của tôm. Việc hiểu về chúng có thể giúp bà con nâng cao hiệu quả trong công tác kiểm soát, quản lý từ đó cải thiện được năng suất ao nuôi.

Ao nuôi
• 09:12 20/06/2024

Tìm hiểu đặc điểm sinh sản của cá tráp vây vàng

Cá tráp vây vàng được biết đến nhiều nhất tại tỉnh Thừa Thiên Huế của nước ta. Loại cá này có giá trị về mặt kinh tế cao. Do đó, việc tìm hiểu về đặc điểm sinh sản của cá tráp phục vụ việc nghiên cứu và đưa ra các biện pháp bảo vệ nhằm hướng đến kế hoạch nuôi trồng và khai thác bền vững.

Cá tráp vây vàng
• 09:12 20/06/2024

Xử lý tôm bị mềm vỏ sau mưa nhiều

Nuôi tôm là một nghề đầy tiềm năng và mang lại thu nhập ổn định cho nhiều nông dân ở các vùng ven biển Việt Nam. Tuy nhiên, nghề nuôi tôm cũng gặp phải không ít khó khăn, trong đó có tình trạng tôm bị mềm vỏ sau khi trời mưa. Vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng và giá trị thương phẩm của tôm mà còn gây thiệt hại kinh tế cho người nuôi. Hiểu rõ nguyên nhân và tìm ra các biện pháp khắc phục là điều cần thiết để đảm bảo hiệu quả nuôi tôm.

Tôm thẻ chân trắng
• 09:12 20/06/2024
Some text some message..