Vi sinh xử lý đáy: Giải pháp kiểm soát NH₃, NO₂ và H₂S cho ao nuôi bền vững

Trong mô hình nuôi tôm thâm canh, nền đáy sạch và việc kiểm soát khí độc là chìa khóa giữ sự ổn định của ao và bảo vệ sức khỏe tôm. Khi thức ăn thừa, phân tôm và xác tảo tích tụ, nền đáy dễ yếm khí và sinh ra NH₃, NO₂, H₂S - những khí độc trực tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe và tốc độ tăng trưởng của tôm.

Vi sinh
Sử dụng vi sinh xử lý đáy giúp giảm khí độc an toàn và ổn định lâu dài

Sử dụng vi sinh xử lý đáy giúp phân hủy hữu cơ tự nhiên, giảm khí độc và giữ nền đáy luôn thông thoáng. Đây là giải pháp bền vững, an toàn và ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong các mô hình nuôi tôm hiện đại.

Đáy ao - nơi bắt đầu của hầu hết các rủi ro môi trường

Dù người nuôi thao tác kỹ thuật tốt đến đâu, lượng chất thải hữu cơ vẫn luôn hình thành trong ao. Những chất này lắng xuống đáy và trở thành “ổ phát sinh khí độc” khi môi trường bắt đầu thiếu oxy.

Một nền đáy dơ sẽ khiến:

- NH3 (amoniac) tăng đột ngột vào chiều tối.

- NO2 (nitrit) xuất hiện do chu trình phân hủy không hoàn chỉnh.

- H2S (hydrogen sulfide) sinh ra trong môi trường yếm khí, có mùi trứng thối, cực độc.

H2S đặc biệt nguy hiểm vì có thể gây chết tôm ở mật độ rất thấp, làm tôm yếu, đen mang, giảm ăn và giảm khả năng kháng bệnh.

Khi đáy ao mất ổn định, các chỉ tiêu nước khác như pH, độ kiềm, oxy hòa tan cũng biến động, kéo theo nhiều rủi ro khó kiểm soát.

NH3 - NO2 - H2S: Bộ ba khí độc gây thiệt hại lớn trong vụ nuôi

NH3 (amoniac)

- Dạng khí, không ion hóa, cực độc với tôm.

- Gây tổn thương mang, giảm hô hấp, tôm bỏ ăn và dễ nhiễm bệnh.

- Nồng độ cao ≥ 0.2 mg/L gây chết rải rác đến chết hàng loạt.

NH4+ (Amoni) là dạng ion dương, hình thành khi NH3 phản ứng với nước (hoặc axit), ít độc hơn. Sự chuyển đổi giữa NH3 và NH4+ phụ thuộc vào độ pH và nhiệt độ môi trường, pH và nhiệt độ càng cao chuyển đổi sang khí độc  NH3 càng tăng mạnh.


Bảng đánh giá mức độ độc NH3 theo pH trong ao nuôi

NO2 (nitrite)

- Gây hiện tượng Methemoglobin, làm giảm khả năng vận chuyển oxy trong máu tôm.

- Làm tôm giảm ăn, nổi đầu và dễ sốc khi pH thay đổi hay thay nước.

- Độc tính NO2 tăng mạnh khi pH thấp và độ mặn thấp.

- Nồng độ > 2.0 mg/L gây chết rải rác và ≥ 5.0 mg/L là rất nguy hiểm, có thể gây chết nhiều.

Tôm nổi đầuTôm nổi đầu là một trong những biểu hiện của ao nuôi có khí độc NO2

H2S (hydrogen sulfide)

- Là khí độc mạnh nhất trong ba loại, xuất hiện khi đáy yếm khí, mùn bã phân hủy lâu ngày.

- Gây cháy mang, tôm lờ đờ, tụ góc hoặc trồi lên mặt nước, giảm sức đề kháng, gan tụy yếu và dễ chết bất thường.

- Chỉ cần nồng độ rất thấp 0.05 mg/L sẽ làm tôm stress, yếu, mang bị tổn thương và  ≥ 0.1 mg/L gây chết rải rác hoặc chết hàng loạt vào ban đêm.

Trong đa số trường hợp gặp sự cố, người nuôi chỉ thấy biểu hiện của NH3 và NO2, nhưng nguyên nhân thật sự thường bắt nguồn từ nền đáy và quá trình sinh H2S.

Vì sao vi sinh trở thành lựa chọn hàng đầu trong xử lý đáy ao?

Khác với hóa chất tác động cho hiệu quả nhanh nhưng không bền, vi sinh mang lại hiệu quả ổn định lâu dài nhờ cơ chế sinh học tự nhiên:

Làm sạch nền đáy - hạn chế nguồn sinh khí độc

Vi sinh phân hủy thức ăn thừa, phân thải, chất hữu cơ và lớp bùn đáy. Khi lượng hữu cơ giảm, điều kiện yếm khí giảm theo, từ đó hạn chế sự hình thành các khí độc như H2S và NH3 ngay từ gốc.

Chuyển hóa NH3 và NO2 sang dạng ít độc hơn

Một số nhóm vi sinh có lợi, bao gồm nhóm vi khuẩn nitrat hóa, tham gia quá trình oxy hóa NH3 và NO2 thành NO3- dạng ít độc hơn. Nhờ quá trình chuyển hóa này, môi trường nước ổn định hơn và giảm nguy cơ tích tụ khí độc khi đáy ao ô nhiễm hữu cơ.

Tạo hệ vi sinh có lợi chiếm ưu thế

Khi các chủng vi sinh có lợi duy trì ổn định mật độ cao, chúng cạnh tranh dinh dưỡng và vị trí bám với vi khuẩn gây hại, góp phần ổn định hệ vi sinh ao nuôi và giảm rủi ro bùng phát bệnh.

Nhờ tác động đa tầng - làm sạch đáy, giảm khí độc, ổn định nước và kiểm soát vi khuẩn hại - vi sinh không chỉ xử lý sự cố mà còn giúp ao nuôi ít biến động hơn trong suốt vụ nuôi, đặc biệt tại các mô hình thâm canh mật độ cao.

Ủ vi sinhXử lý đáy bằng vi sinh giúp làm sạch đáy và kiểm soát khí độc, hạn chế biến động môi trường trong suốt vụ nuôi

Công nghệ vi sinh xử lý đáy - xu hướng tất yếu của nuôi tôm hiện đại

Trong những năm trở lại đây, việc chuyển từ hóa chất sang vi sinh xử lý đáy đã trở thành xu hướng rõ rệt. Vi sinh được ưu tiên vì mang lại nhiều lợi ích vượt trội:

- Giảm phụ thuộc hóa chất, hạn chế rủi ro tồn dư.

- Hạn chế sốc môi trường.

- Duy trì màu nước và pH ổn định hơn.

- An toàn cho tôm trong mọi giai đoạn.

- Giảm sự cố đáy ao, tiết kiệm chi phí xử lý.

Đặc biệt, các chế phẩm có kết hợp cả Bacillus và vi khuẩn nitrat hóa được đánh giá cao nhờ xử lý đồng thời đáy ao và khí độc trong nước, giúp môi trường ao luôn ổn định trong suốt vụ nuôi.

Công nghệ vi sinh từ Đài Loan - nền tảng chất lượng quốc tế

Đài Loan là một quốc gia có nhiều hoạt động nghiên cứu và đào tạo trong lĩnh vực công nghệ sinh học, bao gồm cả sinh học ứng dụng vi sinh tiên tiến cho nông nghiệp và thủy sản,  đặc biệt là nghiên cứu về các chủng Bacillus và vi sinh xử lý môi trường ao nuôi.

Yanten Biotech được thành lập từ những năm 1970 là một trong những đơn vị có bề dày kinh nghiệm trong lĩnh vực này, với:

- 50+ năm hoạt động và phát triển.

- 3 nhà máy tại Đài Loan, Trung Quốc và Malaysia.

- 9 chuyên gia R&D (PhD & MSc).

- ≈100 nhân sự toàn hệ thống.

Nhờ nền tảng công nghệ lâu năm và quy trình sản xuất chuẩn quốc tế, các chế phẩm vi sinh của Yanten luôn đạt độ ổn định cao, hiệu quả rõ rệt và phù hợp với điều kiện ao nuôi tại Việt Nam, từ mô hình bán thâm canh đến siêu thâm canh.

Yanten BiotechYanten Biotech - Đơn vị với hơn 50 năm kinh nghiệm trong nghiên cứu và sản xuất vi sinh tại Đài Loan

Bio Clear - WS - giải pháp vi sinh xử lý đáy, kiểm soát NH3, NO2 và H2S

Bio Clear - WS là sản phẩm được phát triển bởi Yanten Biotech và phân phối chính thức bởi Plasma Việt Nam. Sản phẩm được thiết kế dành cho ao thâm canh, đặc biệt hiệu quả khi đáy dơ, hữu cơ cao hoặc khí độc tăng.

Sản phẩm chứa đa chủng vi sinh hàm lượng đậm đặc ≥ 5 × 109 CFU/g, giúp mật độ vi sinh có lợi đạt ngưỡng tối ưu ngay khi đưa xuống ao. Nhờ đó, vi sinh kích hoạt nhanh, bao phủ toàn bộ nền đáy và cột nước, tạo lợi thế cạnh tranh mạnh trước vi khuẩn gây hại và hỗ trợ xử lý hữu cơ - khí độc hiệu quả hơn.

Ba cơ chế tác động chuyên sâu

1. Bacillus - xử lý đáy và giảm sinh H2S

Bio Clear WS chứa nhiều chủng vi sinh Bacillus, trong đó có ba chủng đặc biệt quan trọng:

- Bacillus subtilis: phân hủy tinh bột, mảng nhớt và chất hữu cơ dễ phân rã.

- Bacillus natto: hỗ trợ giảm bùn đáy, giải phóng lớp hữu cơ lắng tụ.

- Bacillus amyloliquefaciens: phân hủy protein và hợp chất hữu cơ phức tạp.

Với những chủng Bacillus này, sản phẩm giảm nhanh hữu cơ đáy, giảm yếm khí và hạn chế sinh H2S.

2. Vi khuẩn nitrat hóa - yếu tố quan trọng kiểm soát NH3 và NO2

Bio Clear - WSNitrat hóa tích hợp trong Bio Clear - WS giúp chuyển hoá khí độc thành dạng ít độc hơn

Bio Clear WS ứng dụng hệ vi sinh nitrat hóa kép, giúp xử lý khí độc theo cơ chế sinh học tự nhiên gồm:

- Nitrosomonas sp: chuyển hóa NH3 (Amoniac) thành NO2 (Nitrit).

- Nitrobacter sp: chuyển NO2 thành NO3 (Nitrat), dạng ít độc hơn và ổn định trong nước.

Cơ chế này giúp đưa NH3 và NO2 về ngưỡng an toàn một cách bền vững, đặc biệt trong mô hình thâm canh mật độ cao.

3. “Cơ chế kép” - tác động đồng thời từ đáy ao đến toàn bộ môi trường nước

Tầng 1 - Bacillus: giảm nhanh hữu cơ đáy nhờ đó giúp hạn chế sinh H2S.

Tầng 2 - Vi khuẩn nitrat hóa: hỗ trợ xử lý trực tiếp khí độc NH3, NO2 hiệu quả.

Nhờ cơ chế kép mà môi trường ao nuôi ổn định, màu nước đẹp, pH ít biến động, tôm khỏe - ăn mạnh - tăng trưởng tốt mỗi ngày.

Hiệu quả đã được kiểm chứng từ nghiên cứu thực tế

Các thử nghiệm trong tài liệu kỹ thuật của Yanten Biotech cho thấy Bio Clear - WS mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc kiểm soát bộ ba khí độc NH3 - NO2 - H2S trong môi trường ao nuôi.

Trong thử nghiệm đánh giá khả năng giảm khí độc ao nuôi của sản phẩm Bio Clear WS so sánh với các sản phẩm hóa chất xử lý cấp tốc khác, báo cáo theo dõi trong 14 ngày cho thấy nồng độ NH4/NH3 mức 3.5 ppm ban đầu bắt đầu giảm sau 2 ngày sử dụng và giảm 37% sau 7 ngày.  Sau 14 ngày giảm còn dưới 2 pmm (khoảng 1.7 ppm), tương đương giảm 52%, đưa môi trường nước về mức an toàn cho tôm.

Bio Clear - WSBio Clear - WS: Giảm nồng độ Amoniac trong ao nuôi thuỷ sản

Một báo cáo thử nghiệm khoa học khác đánh giá khả năng kiểm soát hàm lượng khí độc  NH4, NO2 & H2S và vi khuẩn Vibrio trong ao nuôi tôm thẻ cũng ghi nhận:

- NH4+, NO2- và H2S đều giảm đáng kể ở nhóm dùng Bio Clear - WS.

- Mật độ Vibrio giảm mạnh, hỗ trợ cải thiện chất lượng nước và sức khỏe tôm.

Bio Clear - WS

Bio Clear - WS: Giảm khí độc NH4, NO2 & H2S trong ao nuôi thuỷ sản

Những kết quả này chứng minh hiệu quả của cơ chế kép: Bacillus làm sạch đáy - Vi khuẩn nitrat hóa xử lý khí độc, giúp ao nuôi ổn định, ít biến động và an toàn hơn trong mô hình thâm canh.

Khi nào nên sử dụng Bio Clear - WS?

Bio Clear - WS phù hợp cho cả ao đất và ao lót bạt được khuyên dùng định kỳ để giữ nền đáy sạch và ổn định dài lâu, đặc biệt trong các trường hợp:

1. Đáy ao ô nhiễm

Bùn nhiều, đáy đen, nền đáy có mùi hôi.

Mảng nhớt xuất hiện, thức ăn thừa tích tụ nhanh.

2. Khí độc tăng hoặc khó kiểm soát

NH3, NO2 tăng theo chu kỳ.

Tôm có dấu hiệu bơi lờ đờ về sáng, giảm ăn.

3. Nước ao biến động liên tục

Tảo tàn đột ngột.

Màu nước đậm, nặng hoặc khó giữ màu ổn định.

4. Sau các biến cố thời tiết - kỹ thuật

Sau mưa lớn.

Sau thay nước nhiều.

Khi hệ vi sinh tự nhiên suy yếu.

5. Ao mật độ cao, tải lượng hữu cơ lớn

Bio Clear WS giúp giảm tích tụ chất thải và duy trì môi trường ổn định hơn trong mô hình thâm canh - siêu thâm canh.

Liều dùng và cách dùng Bio Clear - WS

Bio Clear - WS

Liều dùng khuyến nghị

500 g cho 2.500 – 3.500 m2 (độ sâu 1.5 – 2 m).

Cách sử dụng

Hòa tan sản phẩm với 150 - 200 lít nước ao.

Khuấy đều, ủ 30 - 60 phút để vi sinh kích hoạt.

Tạt đều khắp ao, ưu tiên lúc sáng hoặc chiều mát.

Tần suất dùng

Định kỳ 15 - 20 ngày/lần.

Có thể rút ngắn khi đáy nhiều bùn, khí độc tăng hoặc tảo biến động.

Lưu ý

Không dùng cùng Clo, Iodine hoặc sản phẩm diệt khuẩn.

Tránh tạt khi pH thấp hoặc ngay sau mưa lớn.

Sử dụng đúng liều và đúng thời điểm giúp tối ưu hóa hoạt tính vi sinh.

Vi sinh - hướng đi bền vững cho nuôi tôm hiện đại

Quản lý đáy bằng vi sinh là một là giải pháp kỹ thuật tiên tiến  giúp người nuôi giảm rủi ro môi trường, ổn định ao và cải thiện năng suất một cách tự nhiên và bền vững.

Với cơ chế kép độc đáo, Bio Clear WS xử lý đồng thời hữu cơ đáy - khí độc NH3, NO2, H2S, đáp ứng tối ưu cho các mô hình thâm canh - siêu thâm canh hiện nay.

Để nhận tư vấn kỹ thuật hoặc giải pháp vi sinh phù hợp với ao nuôi, người nuôi có thể liên hệ Plasma Việt Nam qua Hotline 0949 002 700.

Đăng ngày 06/01/2026
Plasma Việt Nam
Doanh nghiệp

Giải pháp hồi phục nhanh chóng sức khỏe tôm, cá sau khi nhiễm bệnh

Để tôm cá nhanh chóng hồi phục sức khỏe thì Khoáng chất và Vitamin chính là chìa khóa để giải quyết bài toán hóc búa này

khoáng cho tôm
• 13:00 09/03/2022

Hội chứng zoea 2 – Thách thức của các trại sản xuất giống tôm thẻ chân trắng Litopenaeus vannamei

Nuôi trồng thủy sản ngày càng phát triển kéo theo mức độ thâm canh hóa và thương mại hóa tăng nhanh làm dịch bệnh dễ bùng phát. Dịch bệnh là thách thức lớn đối với các trại sản xuất tôm giống, đặc biệt các bệnh liên quan vi khuẩn có hại như bệnh phát sáng, gây ra thiệt hại kinh tế nghiêm trọng đối với các trại giống (Austin and Zhang, 2006). Gần đây, nhiều trại sản xuất giống tôm thẻ trên thế giới, đặc biệt ở khu vực châu Á trong đó có nước ta đã gặp phải vấn đề về tỷ lệ sống thấp ở giai đoạn zoea 2 do sự suy yếu của ấu trùng trong quá trình lột xác.

Elanco
• 10:34 27/12/2021

Người tìm ra nguyên nhân gây bệnh EMS - Donald Lightner vừa qua đời

Ông Donald Lightner – Nhà nghiên cứu bệnh học thủy sản tìm ra nguyên nhân bệnh EMS, đã qua đời ở tuổi 76 vào ngày 5/5/2021 tại Tucson, Arizona, Mỹ.

Donald Lightner
• 11:08 14/05/2021

Dịch "đốm trắng" bùng khiến người nuôi tôm lao đao

Chưa xuống giống hết diện tích theo kế hoạch thì vụ nuôi xuân hè 2021, hàng chục ha tôm nuôi của huyện Kỳ Anh (Hà Tĩnh) đã bị thiệt hại do bệnh đốm trắng.

Bệnh đốm trắng.
• 09:50 14/05/2021

VietAGROS 2026 mở ra không gian kết nối cho nông nghiệp và thủy sản xanh

Sáng 6/1, tại thành phố Cần Thơ, diễn ra lễ công bố chương trình Hội chợ Triển lãm Quốc tế Công nghệ Nông nghiệp và Môi trường – VietAGROS 2026, sự kiện xúc tiến thương mại – khoa học – công nghệ quy mô lớn của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, hướng tới mục tiêu phát triển nông nghiệp xanh, thủy sản xanh và bền vững.

VietAGROS 2026
• 14:14 06/01/2026

Vi sinh xử lý đáy: Giải pháp kiểm soát NH₃, NO₂ và H₂S cho ao nuôi bền vững

Trong mô hình nuôi tôm thâm canh, nền đáy sạch và việc kiểm soát khí độc là chìa khóa giữ sự ổn định của ao và bảo vệ sức khỏe tôm. Khi thức ăn thừa, phân tôm và xác tảo tích tụ, nền đáy dễ yếm khí và sinh ra NH₃, NO₂, H₂S - những khí độc trực tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe và tốc độ tăng trưởng của tôm.

Vi sinh
• 13:04 06/01/2026

Vietagros 2026: Thúc đẩy xu hướng tiêu dùng xanh

Trong xu thế phát triển hiện nay, sản xuất và tiêu dùng xanh không chỉ là lựa chọn của xã hội hiện đại mà còn là hướng đi tất yếu để xây dựng nền kinh tế bền vững.

Tôm thẻ
• 13:13 26/12/2025

Tôm cá có nên ăn Yucca không?

Chiết xuất Yucca schidigera (Yucca) là một giải pháp sinh học đã được sử dụng rộng rãi trong nuôi tôm cá thâm canh, chủ yếu với mục đích giảm khí độc ammonia (NH₃) và cải thiện chất lượng nước.

Yucca
• 09:00 20/12/2025

Loài cá mập có đôi môi “cỡ đại” đáng sợ như thế nào?

Không một ai tưởng tượng được rằng thủ phạm của những “vết thương bí ẩn” bắt gặp ở ít nhất 48 loài cá mập, cá voi, cá heo lại là một loài cá mập bé nhỏ nhưng sở hữu kỹ năng xử lý con mồi cực kinh khủng.

Cá mập
• 20:26 07/01/2026

Nặng gánh chi phí cho hộ nuôi tôm khi đạt các chứng chỉ quốc tế?

Các quy chuẩn quốc tế hiện nay vừa là yêu cầu thương mại quan trọng, vừa là gánh nặng chi phí đối với những hộ nuôi tôm nhỏ lẻ.

Tôm thẻ
• 20:26 07/01/2026

NOAA giải đáp 9 vấn đề then chốt về quy định MMPA cho thủy sản Việt xuất Mỹ

Trước thềm thời hạn 01/01/2026, Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia Hoa Kỳ (NOAA) đã đưa ra những giải đáp chi tiết về quy định Giấy chứng nhận khả năng nhập khẩu (COA) theo Đạo luật Bảo vệ Động vật Biển có vú (MMPA).

Cá
• 20:26 07/01/2026

VietAGROS 2026 mở ra không gian kết nối cho nông nghiệp và thủy sản xanh

Sáng 6/1, tại thành phố Cần Thơ, diễn ra lễ công bố chương trình Hội chợ Triển lãm Quốc tế Công nghệ Nông nghiệp và Môi trường – VietAGROS 2026, sự kiện xúc tiến thương mại – khoa học – công nghệ quy mô lớn của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, hướng tới mục tiêu phát triển nông nghiệp xanh, thủy sản xanh và bền vững.

VietAGROS 2026
• 20:26 07/01/2026

Khô tôm càng, sản phẩm độc đáo, sáng tạo

Lâu nay, tôm càng xanh Cà Mau ngon nổi tiếng nhưng chủ yếu chỉ bán tươi, khiến nông dân luôn thấp thỏm nỗi lo rớt giá khi vào vụ thu hoạch rộ. Trăn trở trước thực tế đó, một nữ giám đốc trẻ 9X đã tiên phong sáng tạo ra sản phẩm "khô tôm càng", mở ra hướng đi mới đầy triển vọng để nâng tầm giá trị cho con tôm quê hương.

Tôm càng
• 20:26 07/01/2026
Some text some message..