Xuất khẩu tôm Ấn Độ cũng “điêu đứng” do Ethoxyquin

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), Ấn Độ là nước xuất khẩu tôm vào Nhật Bản lớn thứ 3 sau Thái Lan và Việt Nam với sản lượng tôm xuất khẩu vào thị trường Nhật Bản trong năm 2011 đạt 30.936 tấn, tăng 9,1% so với năm trước. Đây cũng là năm thành công của ngành tôm Ấn Độ với sự xuất hiện của mặt hàng tôm chân trắng cỡ lớn. Sản phẩm này không chỉ tác động đến giá tôm cỡ lớn từ các nước sản xuất tôm khác mà còn khiến người tiêu dùng Nhật Bản ưu tiên chọn mua tôm thẻ thay vì tôm sú như trước đây do phù hợp với điều kiện kinh tế.

Bước sang năm 2012, xuất khẩu tôm Ấn Độ vấp phải nhiều rào cản thương mại từ thị trường Nhật Bản. Đầu tiên là quyết định kiểm tra 100% lô tôm Ấn Độ nhập khẩu vào thị trường này đối với kháng sinh Furazolidon đã khiến xuất khẩu tôm Ấn Độ sang Nhật Bản giảm mạnh so với tháng trước; cụ thể tháng 2/2012 giảm 47,9% so với tháng 1/2012, tháng 4/2012 giảm 19,7% so với tháng 3/2012, tháng 5/2012 giảm 17,9% so với tháng  4/2012. Mặc dù, quyết định này chỉ có hiệu lực đến 31/3/2012 nhưng xuất khẩu tôm Ấn Độ sang Nhật Bản chỉ tăng trưởng trở lại từ tháng 6.

Tuy nhiên, chỉ sau hai tháng tăng trưởng, vào tháng 8 xuất khẩu tôm Ấn Độ sang Nhật Bản tiếp tục vướng phải rào cản Ethoxyquin khi cơ quan thẩm quyền Nhật Bản đột ngột hạ mức dư lượng Ethoxyquin trong tôm nhập khẩu từ Ấn Độ xuống mức 0,01 ppm mà không có bất kỳ thông báo nào trước, cũng như không đưa ra bất kỳ nghiên cứu khoa học nào. Sự kiện này đã làm cho xuất khẩu tôm Ấn Độ gặp nhiều khó khăn, bởi hàng loạt lô tôm của Ấn Độ bị trả về, nhiều công ty ngừng xuất khẩu tôm sang Nhật Bản và không dám tiếp tục thu mua tôm từ người nuôi, giá tôm Ấn Độ giảm từ 20 - 25%.

Để giải quyết vấn đề này, Chính phủ Ấn Độ đã cử nhiều đoàn sang đàm phán với cơ quan thẩm quyền của Nhật Bản nhưng tình hình chưa được cải thiện dù truyền thông Ấn Độ đưa tin phía Nhật Bản đã cam kết sẽ tạm ngừng quy định này. Với những chính sách khuyến khích sản xuất tôm của Chính phủ Ấn Độ trong năm 2012, dự kiến sản lượng tôm chân trắng của Ấn Độ năm nay sẽ tăng mạnh. Tuy nhiên, trước những khó khăn hiện nay của thị trường Nhật Bản, xuất khẩu tôm của Ấn Độ năm nay nhiều khả năng sẽ giảm.