Xuất khẩu tôm trong năm 2024 khó về đích

Tình hình xuất khẩu tôm trong 6 tháng đầu năm 2024

Theo báo cáo của Cục Thủy sản tại Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2024, ngành tôm Việt Nam đang gặp khó khăn trong việc đạt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu 4 tỷ USD cho năm nay. 

Tổng sản lượng thủy sản đạt 4.38 triệu tấn, tăng 2.7% so với cùng kỳ năm trước (YoY), hoàn thành 47.6% kế hoạch năm. Cụ thể, sản lượng khai thác thủy sản đạt 1.95 triệu tấn, tăng 1% YoY, đạt 55.2% kế hoạch; sản lượng nuôi trồng thủy sản đạt 2.43 triệu tấn, tăng 4.1% YoY, đạt 42.8% kế hoạch.

Tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong 6 tháng đầu năm 2024 ước đạt 4.35 tỷ USD, tăng 4.9% YoY và đạt 45.8% kế hoạch năm (năm 2024 đặt mục tiêu đạt 9.5 tỷ USD).

Trong 6 tháng đầu năm 2024, sản lượng thủy sản đạt 4.38 triệu tấn, tăng 2.7% so với cùng kỳ năm 2023. Ảnh: thuonggiaonline.vn

Hiện tại Việt Nam có khoảng 9.2 triệu m³ lồng (bao gồm 4 triệu m³ lồng nuôi cá biển và 5.2 triệu m³ lồng nuôi tôm hùm) và 55.000 ha nuôi nhuyễn thể. Tổng sản lượng nuôi biển đạt 370.400 tấn, tăng 12.6% YoY. Trong đó, sản lượng cá biển đạt 21.000 tấn; tôm hùm đạt 13.500 tấn; nhuyễn thể đạt 203.000 tấn; các sản phẩm khác đạt 145.000 tấn.

Về nuôi nước lợ, tổng diện tích nuôi đạt khoảng 674.500 ha, tăng 1.1% YoY, với tổng sản lượng đạt khoảng 450.300 tấn, tăng 4.9% YoY, kim ngạch xuất khẩu nước lợ đạt 1.63 tỷ USD.

Những khó khăn mà ngành tôm Việt Nam đang gặp phải

Theo Cục Thủy sản, trong nửa đầu năm 2024, ngành thủy sản Việt Nam đối diện với nhiều khó khăn do ảnh hưởng của biến động thế giới về chính trị, kinh tế, xã hội và xung đột Nga – Ukraine. Giá cả một số hàng hóa, vật tư đầu vào ở mức cao cùng với chi phí logistic lớn gây áp lực lên hoạt động sản xuất.

Ứng dụng tiến bộ công nghệ và kỹ thuật trong ngành còn chậm, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển bền vững của ngành, tổ chức liên kết còn hạn chế. Tình hình hạn hán, xâm nhập mặn tại ĐBSCL và ô nhiễm môi trường vẫn diễn biến phức tạp. Ủy ban châu Âu tiếp tục giữ cảnh báo “thẻ vàng” đối với thủy sản của Việt Nam. Tuy nhiên, ngành thủy sản cũng có nhiều thuận lợi như thời tiết tương đối thuận lợi cho khai thác, giá xăng dầu ổn định, và các chiến lược phát triển ngành NN&PTNT và Thủy sản đã được phê duyệt đồng bộ.

Tôm Việt Nam chịu sự cạnh tranh với tôm Ecuador và Ấn Độ tại thị trường Quốc tế. Ảnh: vasep.com.vn

Chỉ mới đi qua 6 tháng nửa năm 2024, thế nhưng dựa vào tình hình hiện tại, tôm Việt Nam rất khó về đích trong năm 2024 này:

- Ngành tôm đang đối mặt với những khó khăn cả trong nước và quốc tế, bao gồm giá xuất khẩu tôm sang các thị trường đang ở mức thấp và cạnh tranh lớn với Ecuador và Ấn Độ. Ecuador mặc dù gặp nhiều khó khăn nhưng vẫn tăng xuất khẩu sang các thị trường như Nhật Bản, Australia, EU, và đã có thị phần lớn tại các thị trường Mỹ và Trung Quốc.

- Ngành tôm cũng đang đối mặt với dịch bệnh mờ đục trắng gan (TPD), có thể tạo ra nguy cơ thiếu nguồn cung vào cuối năm khi người nuôi bỏ ao do dịch bệnh và giá thấp.

- Đối với cá tra, VASEP cho biết con giống và dịch bệnh là vấn đề lâu dài, trong khi thị trường là vấn đề trước mắt. Tình hình kinh tế của Mỹ có dấu hiệu cải thiện, khả năng FED sẽ giảm lãi suất, tăng kích cầu tiêu dùng, tạo cơ hội tốt cho ngành cá tra. Tuy nhiên, giá cá tra phile của Việt Nam tại Trung Quốc đang rất thấp, chỉ khoảng 1.8 USD/kg. Doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc chỉ còn trông chờ vào sản phẩm phụ như bóng bóng cá tra.

- Đối với cá ngừ, cá ngừ vằn đang bị quy định về kích thước tối thiểu đánh bắt là 50cm, điều này gây khó khăn cho ngư dân trong việc đánh bắt, dẫn tới tình trạng thiếu nguyên liệu trầm trọng hơn.

Dự báo xuất khẩu tôm Việt Nam năm 2024 có thể tăng 10 - 15% so với năm 2023, nhưng để đạt được mục tiêu đề ra là một thách thức lớn. Các doanh nghiệp cần nỗ lực cải thiện chất lượng, đa dạng hóa sản phẩm, tìm kiếm thị trường mới và thích ứng với biến động của thị trường.