Canada: 3 thách thức lớn khi xây dựng đạo luật thủy sản toàn diện

Vai trò tiềm năng của nuôi trồng thủy sản trong chiến lược Kinh tế Xanh của Canada đã thúc đẩy tính cấp thiết mới trong trong việc soạn thảo, thiết lập luật pháp quốc gia để điều chỉnh lĩnh vực nuôi trồng thủy sản của đất nước.

cá hồi
Trang trại nuôi cá hồi Đại Tây Dương ở Canada. Ảnh abbynews

Ở Canada, sự tập trung đổi mới luật nuôi trồng thủy sản quốc gia được cả ngành công nghiệp và chính phủ coi là chìa khóa để đạt được tăng trưởng xanh, trong khi các tổ chức phi chính phủ về môi trường (ENGOs), những người tìm kiếm sự quản lý, điều tiết mạnh mẽ hơn đối với một ngành có lịch sử lâu đời về các vấn đề sinh thái, xã hội vốn đã phát sinh nhiều tranh chấp. 

Trong bài bình luận ngắn gọn này, các nhà nghiên cứu đã xác định ba thách thức chính và xem xét tác động có thể có liên quan đến việc thiết lập đạo luật nuôi trồng thủy sản toàn diện, chặt chẽ ở quốc gia Canada trong tương lai. Tuy phân tích này được thực hiện dựa trên bối cảnh của Canada - nơi các nhà lập pháp đã dành nhiều năm để hướng tới một đạo luật nuôi trồng thủy sản mới, nhưng việc thiết lập các biện pháp quản lý hiệu quả để hỗ trợ tăng trưởng xanh và bền vững là yếu tố quan trọng trong chương trình nghị sự của các quốc gia khác cùng một loạt các tổ chức đa phương. Do đó, bài bình luận này sẽ có liên quan rộng rãi hơn đến các học giả, nhà nghiên cứu quan tâm đến chính sách biển và mối quan hệ của nó đối với sự phát triển nền kinh tế xanh. 

Những thách thức mà Canada phải đối mặt khi xây dựng một đạo luật thủy sản toàn diện được đề cập đến bao gồm (i) các vấn đề về quản trị; (ii) những thách thức liên quan đến năng lực nghiên cứu khoa học; và (iii) không giải quyết được đầy đủ các quyền và yêu cầu của người bản xứ.

Thứ nhất là về năng lực quản trị. Liên quan đến chính sách nuôi trồng thủy sản biển, Canada có chung một vấn đề giống với một số quốc gia khác, đó là không có một bộ luật quy định nào quản lý ngành này. Thay vào đó, theo một ước tính có tới 17 sở, cơ quan liên bang và cấp tỉnh tham gia vào việc quản lý nuôi trồng thủy sản. Các tổ chức chính phủ, công nghiệp và phi chính phủ đã tranh luận gay gắt vì những lý do rất khác nhau về việc không có một khuôn khổ pháp lý và quy định duy nhất cho nuôi trồng thủy sản. Ủy ban Thượng viện đã so sánh hệ thống quy định kém hiệu quả của Canada với hệ thống quản lý của Scotland và Na Uy, nơi đặt ra các mục tiêu sản xuất quốc gia, quy trình cấp phép được sắp xếp hợp lý và nhanh chóng cũng như nơi các quy định được hợp nhất thành một bộ luật duy nhất.

trang trại nuôi cá
Nếu Canada thông qua một đạo luật nuôi trồng thủy sản với khả năng giải quyết những thách thức về quản trị được xác định ở trên, thì việc vận hành một đạo luật như vậy có thể sẽ gặp phải những vấn đề khác. Ảnh minh họa

Ngoài ra, việc bỏ qua quan điểm của những bên liên quan khác bao gồm các nhà khoa học thủy sản, ngư dân, du lịch, vận chuyển, các cộng đồng địa phương ven biển và bản địa cũng có thể gây ra những tác động ảnh hưởng trực tiếp. Các bên liên quan như vậy thường cảm thấy rằng mối quan tâm của họ bị bỏ qua trong quá trình phê duyệt luật, quy định nuôi trồng thủy sản. Với những thách thức này, các nhà lập pháp Canada có thể tìm đến những ví dụ lập pháp mẫu mực từ các quốc gia khác để tìm ra giải pháp. Tuy nhiên, thông qua việc sàng lọc thông tin các hoạt động nuôi trồng thủy sản từ Vương quốc Anh, Scotland, Ireland, Quần đảo Faroe, Na Uy, Hoa Kỳ, New Zealand, Chile và Úc cho thấy những lỗ hổng đáng kể trong việc giải quyết các khía cạnh xã hội, sinh thái và kinh tế của nuôi trồng thủy sản. Điểm tương tự cũng được tìm thấy trong tài liệu kỹ thuật của FAO năm 2014 về chính sách và quản trị trong nuôi trồng thủy sản. 

Thứ hai là về năng lực nghiên cứu khoa học và đào tạo quản lý. Nếu Canada thông qua một đạo luật nuôi trồng thủy sản với khả năng giải quyết những thách thức về quản trị được xác định ở trên, thì việc vận hành một đạo luật như vậy có thể sẽ gặp phải những vấn đề khác. Canada hiện thiếu năng lực chuyên gia, quản lý dữ liệu, quy trình thực hiện, trách nhiệm giải trình và cơ sở hạ tầng quản trị cho phép sự tham gia bình đẳng của tất cả các bên liên quan nhằm thúc đẩy sự hiểu biết toàn diện về môi trường biển và các tác động sinh thái xã hội của nó. Thách thức này một phần là hệ quả của việc chính phủ Harper (2005–2016) cắt giảm cơ sở hạ tầng khoa học của Canada và làm xói mòn năng lực khoa học và nghiên cứu. 

Cuối cùng nhưng cũng không kém phần quan trọng là quyền lợi và nhu cầu của người bản địa. Bất kỳ một đạo luật nuôi trồng thủy sản mới nào của Canada sẽ phải đối mặt với câu hỏi về việc tập hợp ý kiến của người bản địa đối với quyền tiếp cận hay nói cách khác là việc đáp ứng quyền lợi của người bản địa khi sử dụng tài nguyên đất và nước. 

Nhìn chung, kết quả có thể xảy ra nhất là các vấn đề và yêu cầu này sẽ được giải quyết tại tòa án, điều này cũng sẽ cung cấp thông tin quan trọng mới cho nghiên cứu khoa học xã hội về chính sách biển.

Nguồn: Wiber, M. G., Mather, C., Knott, C., & Gómez, M. A. L. (2021). Regulating the Blue Economy? Challenges to an effective Canadian aquaculture act [online], viewed 15 October 2021, from:< https://doi.org/10.1016/j.marpol.2021.104700>.

Đăng ngày 01/03/2022
Uyên Đào @uyen-dao
Thế giới

Yucca - Thảo dược từ thiên nhiên cho nuôi trồng thủy sản bền vững

Nuôi trồng thủy sản đã và đang là giải pháp tất yếu để cung cấp thực phẩm cho con người. Với các mô hình nuôi hiện đại, người nuôi có khuynh hướng tăng mật độ để nâng cao năng suất, cũng như tối ưu nguồn nước. Điều này làm gia tăng áp lực lên môi trường nước ao nuôi, vượt quá sức tải tự nhiên của nguồn nước.

yucca
• 10:42 03/03/2022

Gan thận mủ - Kẻ địch mạnh nhất của cá tra

Gan thận mủ là một căn bệnh nguy hiểm, lây lan nhanh trên cá tra. Vào những tháng mưa cuối năm chính là thời gian cao điểm để vi khuẩn gây bệnh phát triển. Bài viết này sẽ chia sẻ một số thông tin cần thiết để bà con hiểu và có cách phòng trị bệnh kịp thời.

bệnh gan thận mủ
• 11:05 13/12/2021

Cá tra Banladesh vẫn vướng chuẩn ASC, tại sao?

Người nuôi cá tra Bangladesh vẫn không thể đáp ứng yêu cầu về chứng nhận trong nuôi trồng thủy sản, điều gì đã dẫn đến thách thức này?

nuôi cá tra ở Bangladesh
• 11:53 21/10/2021

Vĩnh Long: Sản lượng nuôi trồng và khai thác thủy sản giảm trên 15%

Toàn tỉnh Vĩnh Long hiện có gần 2.100ha đang nuôi thả thủy sản, giảm 4,1% so với cùng kỳ. Trong đó, diện tích đang thả nuôi cá tra thâm canh giảm 5,7%. Do ảnh hưởng của dịch COVID-19, xuất khẩu cá tra gặp khó, giá bán cá ở mức khá thấp, khiến cho diện tích nuôi trồng thủy sản giảm

nuôi cá điêu hồng
• 10:49 13/10/2021

Tôm Việt giữ thị phần Mỹ bằng cách nào?

Mỹ chiếm khoảng 20% tổng kim ngạch xuất khẩu tôm của Việt Nam mỗi năm, đưa nước ta vào nhóm ba nhà cung cấp tôm nước ấm lớn nhất tại thị trường này. Vì vậy, bất kỳ biến động nào tại Mỹ cũng tác động trực tiếp đến toàn ngành tôm Việt.

Xuất khẩu Mỹ và Việt Nam
• 10:33 12/02/2026

Công nghệ nuôi cá trên cạn

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp và nguồn lợi thủy sản tự nhiên đang chạm ngưỡng giới hạn, áp lực lên các dòng sông và vùng biển ngày càng lớn.

Nuôi cá
• 11:54 19/01/2026

MMPA: Rào cản mới đe dọa thủy sản Việt tại Mỹ

Từ ngày 1/1/2026, Đạo luật Bảo vệ Động vật có vú ở biển (MMPA) của Hoa Kỳ chính thức có hiệu lực đối với hàng hóa nhập khẩu.

Tôm
• 14:53 18/01/2026

Xu hướng chuyển dịch sang tôm chế biến sâu tại các thị trường lớn

Trong bối cảnh thị trường thủy sản toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm tôm giá trị gia tăng như tôm tẩm bột, tôm ăn liền đang tăng trưởng nhanh hơn tôm nguyên liệu tại các thị trường lớn. Đây được xem là lợi thế cạnh tranh khác biệt giúp doanh nghiệp Việt Nam bứt phá trước các đối thủ có nguồn cung giá rẻ.

Tôm thẻ
• 12:33 12/01/2026

Vì sao tôm có thể sống gần miệng núi lửa 450°C nhưng lại chết khi bị nấu ở 50°C?

Nghe có vẻ nghịch lý: một số loài tôm biển sâu được phát hiện sống gần miệng núi lửa dưới đáy đại dương – nơi nhiệt độ dòng phun có thể lên tới 450°C. Thế nhưng, nếu thả chúng vào nồi nước 50°C, chúng vẫn chết như bất kỳ loài tôm nào khác. Vậy điều gì đang thực sự xảy ra?

tôm không mắt
• 21:51 13/02/2026

Chủ động phòng bệnh TiLV – bảo vệ đàn cá rô phi ngay từ đầu vụ

Tilapia Lake Virus (TiLV) đang được xem là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với ngành nuôi cá rô phi toàn cầu. Virus này có thể gây tỷ lệ chết lên tới 80–90%, lây lan nhanh và hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.

cá rô phi
• 21:51 13/02/2026

6 ông lớn định hình cuộc đua tôm thẻ chân trắng toàn cầu

Ngành tôm thẻ chân trắng (TTCT) thế giới đang bước vào giai đoạn cạnh tranh quyết liệt với sự dẫn dắt của 6 quốc gia chủ lực gồm Ecuador, Trung Quốc, Ấn Độ, Việt Nam, Indonesia và Thái Lan. Mỗi nước theo đuổi một chiến lược riêng: có quốc gia tập trung mở rộng sản lượng trong khi nhiều bên lựa chọn nâng cấp giá trị gia tăng và phát triển bền vững.

tôm
• 21:51 13/02/2026

Đạt FTA với EU, tôm Ấn Độ gia tăng sức ép cạnh tranh lên tôm Việt Nam

Việc Ấn Độ hoàn tất đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) với Liên minh châu Âu (EU), cùng lúc được Mỹ điều chỉnh giảm thuế đối ứng,...Những lợi thế mới này giúp tôm Ấn Độ nhanh chóng mở rộng thị phần tại EU, đồng thời đặt ngành tôm Việt Nam trước áp lực cạnh tranh ngày càng rõ nét.

tôm
• 21:51 13/02/2026

Thảo dược tự nhiên trong nuôi trồng thủy sản bà con nên biết

Người nuôi ngày càng quan tâm đến giải pháp an toàn và bền vững, các loại thảo dược tự nhiên đang được ứng dụng nhiều hơn trong chăm sóc và phòng bệnh cho tôm. Không chỉ dễ tìm, những nguyên liệu này còn giúp cải thiện sức khỏe tôm và môi trường ao nuôi một cách tự nhiên.

thảo dược nuôi tôm
• 21:51 13/02/2026
Some text some message..