Chiến lược kiểm soát bệnh hoại tử gan tụy cấp tính (AHPND) trên tôm nuôi (P.2)

Vi khuẩn gây bệnh AHPND chủ yếu tấn công vào tuyến tiêu hóa (gan tụy) và làm tổn thương các tế bào gan tụy dẫn đến rối loạn chức năng làm tôm chết hàng loạt. Tôm bị ảnh hưởng bởi AHPND có biểu hiện lờ đờ, giảm ăn, chậm lớn, đường tiêu hóa trống rỗng và gan tụy nhợt nhạt.

Tôm thẻ chân trắng
Tôm bị ảnh hưởng bởi AHPND có biểu hiện lờ đờ, giảm ăn, chậm lớn, đường tiêu hóa trống rỗng và gan tụy nhợt nhạt. Ảnh minh họa

phần 1, chúng tôi đã giới thiệu chất kích thích miễn dịch có nguồn gốc từ thực vật và những vấn đề liên quan. Phần 2 với nội dung kiểm soát bệnh hoại tử gan tụy cấp tính bằng Công nghệ Biofloc và quản lý môi trường, ao nuôi sẽ giúp quý độc giả hiểu rõ tất cả chiến lược kiểm soát bệnh AHPND trên tôm nuôi.

Quản lý môi trường

Vi khuẩn thủy sản thường chịu tác động của sự dịch chuyển chất lỏng và thủy động lực học, được tạo ra bởi các yếu tố tự nhiên hoặc các hoạt động của con người như sử dụng máy sục khí và các thiết bị bơm. Các tế bào V. parahaemolyticus có khả năng tái tạo trong vòng chưa đầy mười phút, so với các loài Vibrio khác thì mất hơn một giờ. Do đó, bất kỳ sự thay đổi nào trong điều kiện môi trường có thể gây ra sự chuyển đổi kiểu hình ở V. parahaemolyticus. Nghiên cứu nhấn mạnh rằng chủng vi khuẩn V. parahaemolyticus gây AHPND có hai dạng kiểu hình (độc lực và không độc lực) và điều kiện chuyển động của dòng nước khác nhau sẽ quyết định sự tồn tại của dạng kiểu hình đó.

Chính vì thế, việc thiết kế các phương pháp có thể gây ra sự chuyển đổi kiểu hình ở V. parahaemolyticus sẽ mở ra khả năng quản lý hiệu quả bệnh AHPND trong nuôi tôm mà không nhất thiết phải loại bỏ vi khuẩn gây AHPND khỏi hệ thống nuôi.

Công nghệ Biofloc

Nuôi tôm trong hệ thống biofloc có thể là một chiến lược thay thế đầy hứa hẹn để cải thiện điều kiện môi trường và tình trạng sức khỏe của động vật nuôi. Nguyên tắc cơ bản của hệ thống biofloc là tái chế các chất dinh dưỡng phế thải, đặc biệt là nitơ vô cơ từ thức ăn thừa và phân thành sinh khối vi sinh vật, có thể được sử dụng tại chỗ cho động vật nuôi hoặc được thu hoạch và chế biến thành nguyên liệu thức ăn chăn nuôi. Trên thực tế, các quá trình trao đổi chất và biến đổi sinh hóa diễn ra trực tiếp trong nước, giúp thúc đẩy sự cân bằng tổng thể của hệ thống và sức khỏe của tôm nuôi. 

sơ đồ
 Sơ đồ tổng quan về vai trò có thể có của hệ thống biofloc đối với vật chủ, mầm bệnh và môi trường trong cơ sở nuôi tôm.

Hệ thống biofloc góp phần tăng cường chất lượng nước, cải thiện hiệu suất tăng trưởng và khả năng đề kháng của tôm thẻ chân trắng chống lại chủng V. parahaemolyticus AHPND làm cho nó trở thành một công nghệ nuôi trồng thủy sản phát triển mạnh mẽ.

Quản lý ao nuôi

Các biện pháp quản lý như sử dụng chế phẩm sinh học, liệu pháp thực khuẩn, hợp chất có nguồn gốc thực vật đã cho thấy những kết quả đầy hứa hẹn để kiểm soát sự bùng phát AHPND ở tôm. Tuy nhiên, hầu hết các nghiên cứu này đều dựa trên các thử nghiệm trong phòng thí nghiệm và vẫn cần xác nhận thêm về liều lượng, cách sử dụng và các yếu tố nguy cơ để đảm bảo hiệu quả trong điều kiện thực tế tại trại nuôi tôm. Gần đây Putth và Polchana (2016) đã chứng minh rằng bằng cách áp dụng thực hành quản lý trang trại tốt hơn, người nuôi tôm có thể kiểm soát AHPND và tránh thiệt hại trong sản xuất. Nghiên cứu chỉ ra rằng các biện pháp trước khi thả và sau thả giống, bao gồm đánh giá và sàng lọc tình trạng sức khỏe của hậu ấu trùng, đánh giá chất lượng thức ăn và khử trùng nguyên liệu đầu vào (như nguồn nước cấp) là hiệu quả để kiểm soát AHPND trong các trang trại nuôi tôm.

Những chiến lược tiềm năng có thể kiểm soát bệnh AHPND trong nuôi tôm bao gồm bổ sung chất kích thích miễn dịch, prebiotics, probiotics, liệu pháp phage, duy trì chất lượng nước tối ưu, quản lý mật độ nuôi, chất lượng hậu ấu trùng, sục khí, chất lượng và số lượng thức ăn.

Nguồn: Vikash Kumar et al (2021). Acute Hepatopancreatic Necrosis Disease (AHPND): Virulence, Pathogenesis and Mitigation Strategies in Shrimp Aquaculture, MDPI, 27/07/2021.
Đăng ngày 23/11/2021
Lệ Thủy
Dịch bệnh

Ghẹ vuông chắc thịt không thua ghẹ biển!

Nếu có dịp về Năm Căn, Ngọc Hiển, Ðầm Dơi, ngoài tôm, cua, cá, sò…. thì đừng quên thưởng thức đặc sản ghẹ vuông. Ghẹ vuông chắc thịt, ngon nên được nhiều người dân địa phương, du khách cũng như thị trường tiêu thụ ưa chuộng.

Ghẹ vuông
• 11:58 07/06/2021

Ảnh đẹp thủy sản: Món ăn mang đậm nét đồng quê Việt

Ảnh đẹp thủy sản hôm nay lại mang chúng ta đến gần hơn với những món ăn gắn liền của tuổi thơ qua các nhìn ảnh vô cùng đẹp đẽ, những món ăn mà đã gắn liền với biết bao thế hệ.

Cua đồng.
• 19:49 28/05/2021

Ảnh đẹp: Loài hoa của miền sông nước

Miền Tây không chỉ có sông nước mênh mông mà cảnh sắc lại hữu tình. Kết hợp từ những loài hoa tím hồng rực rỡ hòa quyện tạo nên màu sắc của đồng bằng. Đi đâu chúng ta cũng có thể bắt gặp dễ dàng các loài hoa ấy.

Hoa sen.
• 12:13 24/05/2021

Nhật ký về quê

Quê hương là chùm khế ngọt, dù bạn có đi xa bao lâu thì quê hương cũng luôn mở vòng tay chào đón bạn quay trở về, nếu có một ngày bản thân cảm thấy mệt mỏi ở chốn sài gòn nhộn nhịp thì hãy tạm gác mọi chuyện về quê một chuyến nhé!

Tôm càng xanh.
• 13:44 20/05/2021

Cách xử lý khi tôm bị đóng rong và bám bẩn đuôi trong ao nuôi cũ

Trong những cái ao đã nuôi qua nhiều năm, lớp bùn thải tích tụ dưới đáy chính là nguyên nhân chính khiến tôm dễ bị đóng rong hoặc bám bẩn ở phần đuôi.

Tôm
• 13:36 15/01/2026

Biện pháp phòng và trị một số bệnh thường gặp trên cá rô phi

Cá rô phi là đối tượng nuôi chủ lực mang lại thu nhập ổn định cho nông dân. Tuy nhiên, việc nuôi thâm canh mật độ cao và ô nhiễm nguồn nước đang khiến dịch bệnh bùng phát mạnh. Nắm vững kiến thức về các bệnh thường gặp là yêu cầu bắt buộc đối với người nuôi chuyên nghiệp.

Cá rô phi
• 09:00 14/01/2026

Người nuôi cần làm gì để kiểm soát bệnh EHP hiệu quả?

Bệnh vi bào tử trùng (EHP) không phải là dịch bệnh gây chết hàng loạt như đốm trắng, nhưng nó là một "kẻ cắp thầm lặng" đang gây thiệt hại kinh tế nặng nề cho người nuôi tôm. Nó không giết tôm, nhưng nó "đánh cắp" sự tăng trưởng, khiến tôm còi cọc và làm giảm giá trị thương phẩm.

Tôm bệnh
• 09:00 26/12/2025

Listeria: Mối nguy sinh học không thể xem nhẹ trong xuất khẩu thủy sản

Trong chuỗi cung ứng thực phẩm toàn cầu, Listeria monocytogenes nổi lên như một trong những mầm bệnh nguy hiểm và khó kiểm soát nhất. Với khả năng tồn tại trong môi trường lạnh và gây ra bệnh Listeriosis nghiêm trọng, nó đã trở thành một rào cản kỹ thuật mà mọi doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản đều phải đối mặt.

Cá hồi
• 13:13 17/12/2025

Thủy sản Việt Nam lọt top 5 nhà cung cấp lớn nhất cho Thụy Sỹ

Việt Nam vừa chính thức trở thành nhà cung cấp thủy sản lớn thứ tư về lượng và thứ năm về giá trị cho Thụy Sỹ, một trong những thị trường cao cấp và khắt khe nhất thế giới.

Chế biến tôm
• 10:04 16/01/2026

Bí quyết tập ăn từ nhỏ cho tôm

Thách thức lớn nhất đối với người nuôi tôm thẻ chân trắng hiện nay là tình trạng tôm thương phẩm thường chậm lớn, tiêu hóa kém khi phải ăn các loại thức ăn công nghiệp có hàm lượng đạm thực vật cao.

Tôm thẻ
• 10:04 16/01/2026

Những điểm nhấn nổi bật của ngành thủy sản Việt Nam trong năm 2025

Năm 2025 khép lại với nhiều dấu ấn đáng nhớ: kim ngạch xuất khẩu lập kỷ lục mới bất chấp biến động toàn cầu, cùng hàng loạt thay đổi chính sách quan trọng. Dưới đây là 10 sự kiện tâm điểm đã định hình bức tranh toàn ngành thủy sản Việt Nam trong năm qua.

Thủy sản Việt Nam
• 10:04 16/01/2026

Biện pháp phòng và trị một số bệnh thường gặp trên cá rô phi

Cá rô phi là đối tượng nuôi chủ lực mang lại thu nhập ổn định cho nông dân. Tuy nhiên, việc nuôi thâm canh mật độ cao và ô nhiễm nguồn nước đang khiến dịch bệnh bùng phát mạnh. Nắm vững kiến thức về các bệnh thường gặp là yêu cầu bắt buộc đối với người nuôi chuyên nghiệp.

Cá rô phi
• 10:04 16/01/2026

Tôm nhân tạo (Lab-grown Shrimp): Triển vọng và rào cản chi phí?

Trong bối cảnh nguồn lợi tự nhiên suy giảm và áp lực môi trường gia tăng, tôm nuôi cấy tế bào (lab-grown shrimp) đang nổi lên như một giải pháp đột phá, trở thành một lựa chọn thay thế ngày càng phổ biến để sản xuất thực phẩm tốt hơn cho hành tinh.

Tôm
• 10:04 16/01/2026
Some text some message..