Công nghệ nano giúp và những tiện ích cho ngành NTTS

Ngành công nghiệp thủy sản toàn cầu đang trải qua sự tăng trưởng chưa từng có, do dân số tăng và sở thích về thực phẩm thay đổi. NTTS, là nguồn cung cấp hải sản chính, đóng vai trò quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu này.

Nano bạc
Nano bạc có cơ chế diệt khuẩn trong nuôi trồng thủy sản

Tuy nhiên, ngành này đang phải đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm dịch bệnh bùng phát, vấn đề về chất lượng nước và các mối quan ngại về môi trường. Công nghệ nano, với các đặc tính và ứng dụng độc đáo, mang đến những giải pháp đầy hứa hẹn cho những thách thức này. 

Tác động của NTTS đến môi trường

Những thách thức về môi trường do hoạt động NTTS gây ra là rất lớn và đang gia tăng. Việc giảm nồng độ oxy hòa tan (DO) và nồng độ phốt pho, đồng, chất hữu cơ, amoniac và các chất dinh dưỡng khác trong môi trường nước tăng đã được ghi nhận đầy đủ. Những yếu tố này đã ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và hiệu suất của động vật thủy sản, làm nổi bật nhu cầu quản lý chất lượng nước hiệu quả.

NTTS không phải là tác nhân duy nhất gây ô nhiễm nước; Nước thải nông nghiệp có chứa thuốc trừ sâu và thuốc diệt cỏ, cùng với chất thải công nghiệp, cũng làm trầm trọng thêm các vấn đề về chất lượng nước. Do đó, việc giải quyết chất lượng nước thông qua các phương pháp phù hợp và hiệu quả là rất quan trọng đối với tính bền vững của ngành NTTS.

Sử dụng công nghệ nano trong NTTS

Các công nghệ xử lý nước thông thường, chẳng hạn như sàng lọc hoặc lắng đọng, đã được chứng minh là không hiệu quả và tốn kém trong việc đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường. Các phương pháp này chủ yếu dựa vào sự phân tách vật lý, thường không đủ để loại bỏ các mầm bệnh nhỏ hơn như vi-rút, vi khuẩn và động vật nguyên sinh, đòi hỏi các bước bổ sung và phát sinh thêm chi phí. Công nghệ nano đã nổi lên như một giải pháp đầy hứa hẹn cho những thách thức này. Được định nghĩa là thao tác và sản xuất vật liệu ở quy mô nanomet (1-100 nm), công nghệ nano tận dụng các hiện tượng và đặc tính độc đáo của vật chất xảy ra ở quy mô như vậy. Phương pháp này ngày càng được áp dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau, bao gồm NTTS, nơi nó cung cấp các giải pháp khả thi về mặt kinh tế và ổn định về mặt môi trường.

Công nghệ nanoCác ứng dụng chính hiện nay của công nghệ nano trong ngành NTTS

Lợi ích của vật liệu nano trong NTTS

Vật liệu nano, với nhiều dạng hóa học khác nhau (như nano kim loại, oxit kim loại và vật liệu gốc cacbon), đặc tính bề mặt, phản ứng hóa học và hình dạng độc đáo (như màng nano, dây nano, ống nano và kim nano), sở hữu cấu trúc đặc biệt và tỷ lệ diện tích bề mặt trên thể tích cao hơn. Những đặc tính này cho phép chúng đóng vai trò quan trọng trong nhiều lĩnh vực NTTS:

Công nghệ nano để khử trùng và điều chỉnh chất lượng nước

Do kích thước nhỏ và diện tích bề mặt lớn, các hạt nano thể hiện đặc tính kháng khuẩn đặc biệt. Chúng có thể được sử dụng để khử trùng nước và kiểm soát mầm bệnh, giảm nguy cơ bùng phát dịch bệnh trong hệ thống nuôi. Ví dụ, các hạt nano bạc đã được chứng minh là có hiệu quả chống lại nhiều loại vi khuẩn và vi-rút.

Cảm biến nano tiên tiến để giám sát chất lượng nước

Cảm biến nano cung cấp khả năng giám sát thời gian thực các thông số chất lượng nước như độ pH, nhiệt độ, oxy hòa tan và mức chất dinh dưỡng. Điều này cho phép phát hiện sớm những thay đổi về môi trường và can thiệp nhanh chóng để ngăn ngừa tác động bất lợi đến các động vật thủy sản. Ngoài ra, các cảm biến nano có thể được sử dụng để phát hiện và theo dõi sự nở hoa của tảo có hại, có thể làm ô nhiễm nước và gây nguy cơ cho động vật thủy sản.

Vật liệu nano để xử lý nước thải

Các hoạt động NTTS tạo ra một lượng lớn nước thải có thể chứa các chất ô nhiễm như chất dinh dưỡng, kháng sinh và chất hữu cơ. Các vật liệu nano, như ống nano carbon và oxit graphene, có thể được sử dụng để hấp thụ và loại bỏ các chất gây ô nhiễm này khỏi nước thải, giúp giảm tác động đến môi trường.

Công nghệ nano để quản lý NTTS tích hợp

Ngoài khử trùng, kiểm soát chất lượng nước và xử lý nước thải, công nghệ nano có tiềm năng ứng dụng trong các lĩnh vực khác của quản lý hoạt động nuôi. Ví dụ, vật liệu nano có thể được sử dụng để phát triển các hệ thống giải phóng có kiểm soát để cung cấp chất dinh dưỡng và thuốc cho động vật thủy sản, nâng cao hiệu quả cho ăn và giảm nguy cơ ô nhiễm môi trường.

Vượt qua những thách thức để thương mại hóa

Mặc dù công nghệ nano mang lại tiềm năng to lớn cho NTTS, nhưng vẫn còn một số thách thức cần được giải quyết trước khi áp dụng rộng rãi. Bao gồm các rào cản về mặt pháp lý, mối quan ngại về tác động tiềm ẩn đến môi trường và chi phí cao liên quan đến việc sản xuất và ứng dụng vật liệu nano. Tuy nhiên, các nỗ lực nghiên cứu và phát triển đang diễn ra tập trung vào việc giải quyết những vấn đề này và mở đường cho việc thương mại hóa công nghệ này. Công nghệ nano có tiềm năng cách mạng hóa ngành NTTS bằng cách cung cấp các giải pháp sáng tạo cho những thách thức cấp bách nhất của ngành. Từ khử trùng và giám sát chất lượng nước đến xử lý nước thải và quản lý nuôi, vật liệu nano cung cấp nhiều ứng dụng.

Đăng ngày 04/09/2024
L.X.C @lxc
Khoa học

Ảnh hưởng của nhiệt độ lên tỉ lệ giới tính ấu trùng tôm sú

Ở tôm sú, con cái lớn nhanh và có kích thước lớn hơn con đực. Tác động của nhiệt độ có thể làm tăng đáng kể sự biểu hiện của các gen xác định giới tính, giúp cải thiện tỷ lệ giới tính như mong muốn trong đàn.

tôm sú
• 16:28 23/09/2021

Trung Quốc chuyển sang nuôi tôm sú vì giá cao

Người nuôi tôm ở Trung Quốc đang chuyển sang nuôi tôm sú nhiều hơn do giá tốt hơn, theo Chủ tịch Hiệp hội Thủy sản lớn nhất của Trung Quốc.

tôm sú
• 18:44 17/08/2021

Nuôi tôm thâm canh bổ sung thức ăn tươi sống

Thử nghiệm nuôi tôm sú bằng tảo lục sợi (Chaetomorpha sp.) và ốc (Stenothyra sp.) cho thấy cải thiện tăng trưởng, nâng cao năng suất và tăng cường hấp thu, chuyển hóa thức ăn nhân tạo góp phần giảm chi phí sản xuất cho người nuôi.

ốc cho tôm ăn
• 17:12 28/07/2021

Hiệu quả từ nuôi tôm kết hợp thả cá rô phi xử lý nguồn nước

Hiện nay, nuôi tôm kết hợp cá rô phi xử lý nước ở ấp Vĩnh Điền (xã Long Điền Đông, huyện Đông Hải) được xem là mô hình cho hiệu quả kinh tế cao.

Cá rô phi
• 10:23 19/07/2021

Mô hình CTU-RAS quy mô nông hộ - Giải pháp cho ngành tôm

Nuôi siêu thâm canh tôm thẻ chân trắng đã từng bước khẳng định vị thế trong ngành hàng tôm của Việt Nam, không ngừng gia tăng về diện tích nuôi và sản lượng nuôi.

Tôm
• 08:00 04/11/2025

Tên khoa học của tôm thẻ chân trắng là Penaeus vannamei hay Litopenaeus vannamei?

Nhiều người không khỏi bối rối khi bắt gặp hai tên khoa học của tôm thẻ chân trắng là: Penaeus vannamei và Litopenaeus vannamei. Vậy, đâu mới là danh pháp chính xác theo hệ thống phân loại khoa học hiện đại, và tại sao sự nhầm lẫn này lại tồn tại?

tên khoa học của tôm thẻ chân trắng
• 15:21 17/07/2025

Vắc-xin uống từ vi tảo

Trong bối cảnh ngành nuôi trồng thủy sản toàn cầu đang chịu áp lực bởi các đợt bùng phát dịch bệnh nghiêm trọng, vắc-xin được xem là giải pháp hiệu quả để nâng cao miễn dịch và giảm sự phụ thuộc vào hóa chất. Một xu hướng nổi bật gần đây là ứng dụng vi tảo làm nền tảng sản xuất vắc-xin, mở ra triển vọng phát triển các loại vắc-xin uống bền vững, hiệu quả và ít tốn kém.

Vi tảo
• 10:50 13/06/2025

Nguyên liệu lên men: Một xu hướng mới trong dinh dưỡng thủy sản

Thức ăn thương mại đóng vai trò then chốt trong sản xuất nuôi trồng thủy sản, do chiếm từ 50% đến 70% tổng chi phí sản xuất.

Thức ăn tôm
• 10:50 03/06/2025

Hiện tượng tôm ăn thịt lẫn nhau trong ao nuôi thâm canh

Trong các mô hình nuôi tôm thâm canh và siêu thâm canh, hiện tượng tôm ăn thịt lẫn nhau (Cannibalism) là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây hao hụt đầu con và phát tán dịch bệnh trên diện rộng.

Ao nuôi tôm
• 05:13 22/01/2026

Đặc sản khô lên ngôi những ngày cận tết

Không khí Tết đang len lỏi vào từng nếp nhà, cũng là lúc các làng nghề biển truyền thống bước vào mùa vụ sôi động nhất trong năm. Từ cực Nam Tổ quốc đến dải đất miền Trung, những đặc sản trứ danh đang được người tiêu dùng săn đón để làm quà biếu và thưởng thức trong dịp sum vầy.

Phơi khô
• 05:13 22/01/2026

Sau kỷ lục lịch sử, thủy sản Việt Nam đối mặt năm 2026 đầy sóng gió

Sau khi xác lập kỷ lục 11,3 tỷ USD vào năm 2025, ngành thủy sản Việt Nam bước vào năm 2026 với tâm thế thận trọng. Trước những rào cản thương mại ngày càng dày đặc từ các thị trường lớn, chiến lược của toàn ngành đang chuyển dịch mạnh mẽ từ mở rộng quy mô sang củng cố sự ổn định và gia tăng giá trị chiều sâu.

Thủy sản
• 05:13 22/01/2026

Nuôi tôm khỏe mạnh chỉ từ loại lá quen thuộc trong vườn nhà

Không chỉ là loại cây ăn quả quen thuộc, lá ổi từ lâu đã được biết đến như một vị thuốc dân gian trị bệnh đường ruột.

Lá ổi
• 05:13 22/01/2026

Áp dụng tiến bộ kỹ thuật để nuôi tôm nước lợ đạt hiệu quả cao, bền vững

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và dịch bệnh trên thủy sản ngày càng diễn biến phức tạp, việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong nuôi tôm nước lợ được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng suất, giảm rủi ro và hướng đến phát triển bền vững.

Nuôi tôm thẻ
• 05:13 22/01/2026
Some text some message..