Công nghệ nano giúp và những tiện ích cho ngành NTTS

Ngành công nghiệp thủy sản toàn cầu đang trải qua sự tăng trưởng chưa từng có, do dân số tăng và sở thích về thực phẩm thay đổi. NTTS, là nguồn cung cấp hải sản chính, đóng vai trò quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu này.

Nano bạc
Nano bạc có cơ chế diệt khuẩn trong nuôi trồng thủy sản

Tuy nhiên, ngành này đang phải đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm dịch bệnh bùng phát, vấn đề về chất lượng nước và các mối quan ngại về môi trường. Công nghệ nano, với các đặc tính và ứng dụng độc đáo, mang đến những giải pháp đầy hứa hẹn cho những thách thức này. 

Tác động của NTTS đến môi trường

Những thách thức về môi trường do hoạt động NTTS gây ra là rất lớn và đang gia tăng. Việc giảm nồng độ oxy hòa tan (DO) và nồng độ phốt pho, đồng, chất hữu cơ, amoniac và các chất dinh dưỡng khác trong môi trường nước tăng đã được ghi nhận đầy đủ. Những yếu tố này đã ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và hiệu suất của động vật thủy sản, làm nổi bật nhu cầu quản lý chất lượng nước hiệu quả.

NTTS không phải là tác nhân duy nhất gây ô nhiễm nước; Nước thải nông nghiệp có chứa thuốc trừ sâu và thuốc diệt cỏ, cùng với chất thải công nghiệp, cũng làm trầm trọng thêm các vấn đề về chất lượng nước. Do đó, việc giải quyết chất lượng nước thông qua các phương pháp phù hợp và hiệu quả là rất quan trọng đối với tính bền vững của ngành NTTS.

Sử dụng công nghệ nano trong NTTS

Các công nghệ xử lý nước thông thường, chẳng hạn như sàng lọc hoặc lắng đọng, đã được chứng minh là không hiệu quả và tốn kém trong việc đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường. Các phương pháp này chủ yếu dựa vào sự phân tách vật lý, thường không đủ để loại bỏ các mầm bệnh nhỏ hơn như vi-rút, vi khuẩn và động vật nguyên sinh, đòi hỏi các bước bổ sung và phát sinh thêm chi phí. Công nghệ nano đã nổi lên như một giải pháp đầy hứa hẹn cho những thách thức này. Được định nghĩa là thao tác và sản xuất vật liệu ở quy mô nanomet (1-100 nm), công nghệ nano tận dụng các hiện tượng và đặc tính độc đáo của vật chất xảy ra ở quy mô như vậy. Phương pháp này ngày càng được áp dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau, bao gồm NTTS, nơi nó cung cấp các giải pháp khả thi về mặt kinh tế và ổn định về mặt môi trường.

Công nghệ nanoCác ứng dụng chính hiện nay của công nghệ nano trong ngành NTTS

Lợi ích của vật liệu nano trong NTTS

Vật liệu nano, với nhiều dạng hóa học khác nhau (như nano kim loại, oxit kim loại và vật liệu gốc cacbon), đặc tính bề mặt, phản ứng hóa học và hình dạng độc đáo (như màng nano, dây nano, ống nano và kim nano), sở hữu cấu trúc đặc biệt và tỷ lệ diện tích bề mặt trên thể tích cao hơn. Những đặc tính này cho phép chúng đóng vai trò quan trọng trong nhiều lĩnh vực NTTS:

Công nghệ nano để khử trùng và điều chỉnh chất lượng nước

Do kích thước nhỏ và diện tích bề mặt lớn, các hạt nano thể hiện đặc tính kháng khuẩn đặc biệt. Chúng có thể được sử dụng để khử trùng nước và kiểm soát mầm bệnh, giảm nguy cơ bùng phát dịch bệnh trong hệ thống nuôi. Ví dụ, các hạt nano bạc đã được chứng minh là có hiệu quả chống lại nhiều loại vi khuẩn và vi-rút.

Cảm biến nano tiên tiến để giám sát chất lượng nước

Cảm biến nano cung cấp khả năng giám sát thời gian thực các thông số chất lượng nước như độ pH, nhiệt độ, oxy hòa tan và mức chất dinh dưỡng. Điều này cho phép phát hiện sớm những thay đổi về môi trường và can thiệp nhanh chóng để ngăn ngừa tác động bất lợi đến các động vật thủy sản. Ngoài ra, các cảm biến nano có thể được sử dụng để phát hiện và theo dõi sự nở hoa của tảo có hại, có thể làm ô nhiễm nước và gây nguy cơ cho động vật thủy sản.

Vật liệu nano để xử lý nước thải

Các hoạt động NTTS tạo ra một lượng lớn nước thải có thể chứa các chất ô nhiễm như chất dinh dưỡng, kháng sinh và chất hữu cơ. Các vật liệu nano, như ống nano carbon và oxit graphene, có thể được sử dụng để hấp thụ và loại bỏ các chất gây ô nhiễm này khỏi nước thải, giúp giảm tác động đến môi trường.

Công nghệ nano để quản lý NTTS tích hợp

Ngoài khử trùng, kiểm soát chất lượng nước và xử lý nước thải, công nghệ nano có tiềm năng ứng dụng trong các lĩnh vực khác của quản lý hoạt động nuôi. Ví dụ, vật liệu nano có thể được sử dụng để phát triển các hệ thống giải phóng có kiểm soát để cung cấp chất dinh dưỡng và thuốc cho động vật thủy sản, nâng cao hiệu quả cho ăn và giảm nguy cơ ô nhiễm môi trường.

Vượt qua những thách thức để thương mại hóa

Mặc dù công nghệ nano mang lại tiềm năng to lớn cho NTTS, nhưng vẫn còn một số thách thức cần được giải quyết trước khi áp dụng rộng rãi. Bao gồm các rào cản về mặt pháp lý, mối quan ngại về tác động tiềm ẩn đến môi trường và chi phí cao liên quan đến việc sản xuất và ứng dụng vật liệu nano. Tuy nhiên, các nỗ lực nghiên cứu và phát triển đang diễn ra tập trung vào việc giải quyết những vấn đề này và mở đường cho việc thương mại hóa công nghệ này. Công nghệ nano có tiềm năng cách mạng hóa ngành NTTS bằng cách cung cấp các giải pháp sáng tạo cho những thách thức cấp bách nhất của ngành. Từ khử trùng và giám sát chất lượng nước đến xử lý nước thải và quản lý nuôi, vật liệu nano cung cấp nhiều ứng dụng.

Đăng ngày 04/09/2024
L.X.C @lxc
Khoa học

Ảnh hưởng của nhiệt độ lên tỉ lệ giới tính ấu trùng tôm sú

Ở tôm sú, con cái lớn nhanh và có kích thước lớn hơn con đực. Tác động của nhiệt độ có thể làm tăng đáng kể sự biểu hiện của các gen xác định giới tính, giúp cải thiện tỷ lệ giới tính như mong muốn trong đàn.

tôm sú
• 16:28 23/09/2021

Trung Quốc chuyển sang nuôi tôm sú vì giá cao

Người nuôi tôm ở Trung Quốc đang chuyển sang nuôi tôm sú nhiều hơn do giá tốt hơn, theo Chủ tịch Hiệp hội Thủy sản lớn nhất của Trung Quốc.

tôm sú
• 18:44 17/08/2021

Nuôi tôm thâm canh bổ sung thức ăn tươi sống

Thử nghiệm nuôi tôm sú bằng tảo lục sợi (Chaetomorpha sp.) và ốc (Stenothyra sp.) cho thấy cải thiện tăng trưởng, nâng cao năng suất và tăng cường hấp thu, chuyển hóa thức ăn nhân tạo góp phần giảm chi phí sản xuất cho người nuôi.

ốc cho tôm ăn
• 17:12 28/07/2021

Hiệu quả từ nuôi tôm kết hợp thả cá rô phi xử lý nguồn nước

Hiện nay, nuôi tôm kết hợp cá rô phi xử lý nước ở ấp Vĩnh Điền (xã Long Điền Đông, huyện Đông Hải) được xem là mô hình cho hiệu quả kinh tế cao.

Cá rô phi
• 10:23 19/07/2021

Công nghệ Camera dưới nước

Trong nuôi tôm thâm canh, môi trường nước đục khiến người nuôi khó quan sát thực tế đáy ao. Suốt thời gian dài, các quyết định quản lý quan trọng đều phải dựa vào kinh nghiệm hoặc canh nhá thủ công, dẫn đến độ trễ lớn và thiếu tính chính xác.

Ao tôm
• 12:07 29/01/2026

Mắt tôm tít: Cảm hứng chế tạo camera phát hiện ung thư

Không chỉ sở hữu cú đấm trứ danh, loài tôm tít còn mang trên mình hệ thống thị giác phức tạp nhất hành tinh. Chính khả năng nhìn thấy những tín hiệu ánh sáng vô hình của chúng đã gợi mở cho các nhà khoa học chế tạo loại camera phẫu thuật siêu nhỏ, giúp phát hiện tế bào ung thư với độ chính xác cao.

Tôm tít
• 11:22 27/01/2026

Công nghệ giám sát chất lượng thủy sản bán lẻ

Năm 2026, các hệ thống bán lẻ hiện đại thực hiện vai trò giám sát kỹ thuật trực tiếp thông qua việc tích hợp dữ liệu thời gian thực. Sự kết hợp giữa IoT, Blockchain và công nghệ cảm biến đã thiết lập nên các hàng rào kiểm soát khắt khe nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm và khẳng định vị thế của nhà cung cấp trong chuỗi giá trị thủy sản.

Thuỷ sản
• 10:52 26/01/2026

Mô hình CTU-RAS quy mô nông hộ - Giải pháp cho ngành tôm

Nuôi siêu thâm canh tôm thẻ chân trắng đã từng bước khẳng định vị thế trong ngành hàng tôm của Việt Nam, không ngừng gia tăng về diện tích nuôi và sản lượng nuôi.

Tôm
• 08:00 04/11/2025

Vietshrimp Asia 2026 & Aquaculture Vietnam 2026 – Kết nối toàn diện chuỗi giá trị, thúc đẩy tương lai ngành thủy sản bền vững

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng của ngành thủy sản Việt Nam, với tổng sản lượng đạt gần 10 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu khoảng 11,3 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng bền vững giai đoạn 2026. Các sản phẩm chủ lực như tôm và cá tra tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt xuất khẩu, trong khi nuôi biển và đa dạng hóa đối tượng nuôi từng bước mở rộng nguồn cung và gia tăng giá trị chuỗi sản xuất.

• 00:17 24/02/2026

1.852 container tôm Indonesia quay lại thị trường Mỹ sau bê bối nhiễm phóng xạ

Sau nhiều tháng gián đoạn vì sự cố nhiễm chất phóng xạ trong một số lô hàng, xuất khẩu tôm của Indonesia sang Mỹ đã chính thức nối lại, với 1.852 container được thông quan trong giai đoạn từ cuối tháng 10/2025 đến đầu tháng 2/2026.

tôm đông lạnh
• 00:17 24/02/2026

Chuẩn hóa phương pháp xác định thủy ngân hữu cơ trong thủy sản

Việc ban hành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14443:2025 về xác định hàm lượng thủy ngân hữu cơ trong thủy sản không chỉ là một bước điều chỉnh kỹ thuật, mà phản ánh yêu cầu ngày càng cao về an toàn thực phẩm trong bối cảnh xuất khẩu thủy sản Việt Nam phụ thuộc lớn vào các thị trường khó tính.

cá
• 00:17 24/02/2026

Khác biệt giữa ao tôm lót bạt và ao nuôi tôm truyền thống: Nên chọn mô hình nào?

Trong bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường nuôi ngày càng gia tăng, mô hình ao tôm lót bạt đang dần thay thế ao đất truyền thống tại nhiều vùng nuôi trọng điểm. Tuy nhiên, việc lựa chọn không chỉ phụ thuộc vào xu hướng mà còn liên quan đến điều kiện kỹ thuật, vốn đầu tư và khả năng quản lý của người nuôi.

ao nuôi
• 00:17 24/02/2026

Những thực phẩm không nên ăn cùng hải sản để tránh rối loạn tiêu hóa

Hải sản giàu đạm, khoáng chất và vi lượng thiết yếu như kẽm, sắt, canxi… Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào cũng phù hợp khi kết hợp cùng tôm, cua, cá, mực. Một số sự kết hợp tưởng như vô hại có thể gây khó tiêu, rối loạn tiêu hóa, thậm chí tăng nguy cơ ngộ độc nếu sử dụng không đúng cách.

hải sản
• 00:17 24/02/2026
Some text some message..