Ethoxyquin vẫn được sử dụng trong sản xuất thức ăn thủy sản

Theo Trung tâm Khảo nghiệm, Kiểm nghiệm, Kiểm định nuôi trồng thủy sản (thuộc Tổng cục Thủy sản), Ethoxyquin là chất chống oxy hóa tốt, giá thành rẻ, nên trong thời gian qua chất này được sử dụng rộng rãi trong sản xuất thức ăn ở Việt Nam cũng như một số nước trên thế giới. Chính vì vậy, việc cấm sử dụng Ethoxyquin trong sản xuất thức ăn thủy sản là không cần thiết.

Tuy nhiên, để có cơ sở khuyến cáo các nhà sản xuất và người nuôi trồng thủy sản về việc sử dụng thức ăn có chứa Ethoxyquin, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế và đảm bảo sản phẩm của quá trình nuôi đáp ứng yêu cầu của các nhà nhập khẩu về vệ sinh an toàn thực phẩm, Trung tâm Khảo nghiệm, Kiểm nghiệm, Kiểm định nuôi trồng thủy sản đã khảo sát và thử nghiệm thời gian tồn lưu Ethoxyquin trong nuôi tôm thương phẩm theo yêu cầu của Tổng cục Thủy sản.

Kết quả khảo sát cho thấy, đối với ao nuôi sử dụng các loại thức ăn có chứa hàm lượng Ethoxyquin thấp (từ 27,02-79,53 ppb) thì dư lượng Ethoxyquin trong tôm thương phẩm là không có hoặc rất thấp (dưới nồng độ phát hiện của phương pháp và thiết bị), kết quả của các lần phân tích đều không phát hiện. Đối với các loại thức ăn khác có hàm lượng Ethoxyquin cao hơn thì tùy theo hàm lượng Ethoxyquin có trong thức ăn nuôi tôm mà dư lượng Ethoxyquin có trong tôm thương phẩm vẫn còn.

Việc thử nghiệm thời gian tồn lưu Ethoxyquin trên tôm được thực hiện trên 3 thức ăn có 3 mức Ethoxyquin khác nhau là: 93,72 ppm, 128,84ppm, 151,08ppm. Kết quả thử nghiệm ban đầu cho thấy, hệ số tích tụ Ethoxyquin trong quá trình sử dụng là không thay đổi nhiều theo thời gian. Ethoxyquin có thể thải loại hoàn toàn trong tôm thương phẩm trong khoảng thời gian 4-5 ngày tùy theo hàm lượng Ethoxyquin trong thức ăn kiểm nghiệm. Không có sự khác biệt rõ ràng về hệ số tích tụ Ethoxyquin và thời gian tồn lưu Ethoxyquin trong tôm sú và tôm thẻ chân trắng.

Để đáp ứng yêu cầu thị trường nhập khẩu tôm, dựa khảo sát và thử nghiệm thời gian tồn lưu Ethoxyquin trong nuôi tôm thương phẩm, Trung tâm Khảo nghiệm, Kiểm nghiệm, Kiểm định nuôi trồng thủy sản đề nghị các cơ sở sản xuất thức ăn thủy sản nói chung và thức ăn cho tôm nuôi nói riêng (bao gồm các loại thức ăn bổ sung, các loại dầu áo,…) phải công bố hàm lượng Ethoxyquin trên bao bì của sản phẩm và tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm; không sản xuất thức ăn có hàm lượng Ethoxyquin lớn hơn 150 ppm; bổ sung Ethoxyquin trong quá trình kiểm tra chất lượng đối với thức ăn cũng như nguyên liệu sản xuất thức ăn…

(Ethoxyquin là chất chống oxy hóa tổng hợp thường được sử dụng như một chất bảo quản chống oxy hóa trong thức ăn chăn nuôi, bảo quản sau thu hoạch đối với trái cây như táo, lê,… để ngăn chặn sự mất màu do quá trình oxy hóa của các sắc tố carotenoid tự nhiên. Trong thức ăn thủy sản, có chứa nhiều acid béo không no, Ethoxyquin được sử dụng như chất bảo quản chống oxy hóa. Đối với động vật nuôi, Ethoxyquin có khả năng làm tăng men gan, suy giảm chức năng gan, thận, giảm khả năng sinh sản. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có bằng chứng về sự ảnh hưởng đến sức khỏe con người.

Hiện nay, tùy theo mục đích sử dụng Ethoxyquin trong thức ăn chăn nuôi hay trong thực phẩm mà mức quy định liều lượng khác nhau.

Tại thị trường EU, đối với thức ăn chăn nuôi thì cho phép sử dụng Ethoxyquin như là chất chống oxy hóa với mức dư lượng tối đa là 150ppm; khi Ethoxyquin được xếp vào nhóm thuốc bảo vệ thực vật thì EU quy định mức dư lượng tối đa trong tất cả các sản phẩm thực vật, động vật trên cạn, lưỡng cư, bò sát là 0,05ppm và 0,1ppm đối với thủy sản. Hoa Kỳ cũng cho phép sử dụng Ethoxyquin trong thức ăn chăn nuôi với mức dư lượng tối đa là 150 ppm.

Tại Nhật Bản, đối với thức ăn cho tôm, nước này cho phép mức dư lượng tối đa là 150 ppm; đối với thủy sản, quy định mức giới hạn tối đa cho phép là 1ppm, các sản phẩm giáp xác như: tôm, cua,… là 0,01ppm)