Hải Hà: Nguy cơ tái diễn tình trạng ngao chết hàng loạt

Theo thống kê của Hải Hà, mỗi năm toàn huyện có 350-420ha nuôi ngao, tập trung chủ yếu ở 4 xã ven biển là Quảng Minh, Quảng Điền, Phú Hải và Quảng Thắng; sản lượng đạt trên 800 tấn (tính theo nuôi trong 18 tháng đạt 1.200 tấn); doanh thu trên 120 tỷ đồng. Riêng con số thống kê tính đến hết tháng 5 vừa qua, toàn huyện có 350ha nuôi ngao, phần lớn đang trong giai đoạn phát triển mạnh để đạt kích cỡ thương phẩm.

Điều đáng nói, mặc dù đã được khuyến cáo, tập huấn kỹ thuật về quy trình sản xuất, tuy nhiên thời gian qua người dân vẫn thả nuôi ngao với mật độ quá dầy, gấp 4-6 lần theo quy định. Tại các bãi triều xã Quảng Minh, nơi chiếm hơn một nửa diện tích nuôi ngao của toàn huyện, thời điểm này chỉ cần gạt lớp cát mỏng phía trên đã có thể thấy ngao nằm san sát, thậm chí chồng xếp lên nhau. Theo ông Hoàng Văn Thái, Phó Chủ tịch UBND huyện Hải Hà, đây là nguyên nhân khiến ngao chậm lớn hơn thường. Thực tế, theo cơ cấu mùa vụ, thời điểm này ngao đã vào giai đoạn chuẩn bị thu hoạch, song kích thước ngao nhỏ, màu sắc, hình dáng đều xấu. Bên cạnh đó việc nuôi với mật độ dày khiến ngao không đủ sức chịu đựng dưới tác động bất lợi của thời tiết, nhất là trong tình hình oi nóng như hiện nay.

Huyện Hải Hà có nhiều diện tích bãi triều thuận lợi để nuôi ngao.

Việc nuôi ngao với mật độ dày không chỉ làm giảm chất lượng (ngao nhỏ, xấu), dẫn đến giảm giá trị do giá thu mua luôn thấp hơn so với các địa phương khác, mà nguy hiểm hơn là có thể khiến ngao chết hàng loạt. Thực tế thời điểm tháng 4/2016, toàn huyện Hải Hà cũng đã có tới trên 200ha ngao bị chết với tỷ lệ cao 50-60% do nguyên nhân mật độ nuôi quá dày, làm thiệt hại nặng cho người nuôi.

Bên cạnh đó, hiện toàn huyện Hải Hà có rất nhiều diện tích nuôi ngao theo kiểu tự phát, ngoài quy hoạch. Theo khảo sát của Sở NN&PTNT mới đây, trong số diện tích 350ha do huyện Hải Hà thống kê, chỉ có 176ha trên địa bàn xã Quảng Minh nằm trong quy hoạch nuôi nhuyễn thể của huyện, 174ha còn lại đều nằm ngoài quy hoạch. Diện tích nuôi ngao trên địa bàn huyện Hải Hà hiện đã được mở rộng ra cả xã Quảng Long, Cái Chiên, nâng tổng diện tích thực nuôi lên khoảng 420-450ha, cao hơn nhiều so với con số thống kê của huyện.

Nuôi ngao với mật độ dày khiến huyện Hải Hà dễ tái diễn tình trạng ngao chết hàng loạt.

Theo ông Vương Văn Oanh, Phó chi cục trưởng Chi cục Thủy sản, việc nuôi ngoài quy hoạch dễ nảy sinh những bất cập trong công tác quản lý giống, dịch bệnh, chất lượng cũng như đầu ra cho sản phẩm. Trong khi hiện nay chưa có nguồn giống sản xuất tại chỗ, người dân phải nhập giống từ nhiều nơi, trong đó có không ít con giống nhập lậu, hoàn toàn không được kiểm dịch. Bên cạnh đó, việc này còn phá vỡ quy hoạch, tác động xấu đến các hoạch định phát triển kinh tế của địa phương sau này.

Từ những bất cập trên cho thấy, huyện Hải Hà cần tăng cường hơn trong việc tuyên truyền, vận động, nâng cao nhận thức cho người dân về quy trình nuôi ngao, đồng thời rà soát, thắt chặt trong việc quản lý, sử dụng diện tích bãi triều cũng như các hoạt động nuôi trồng thủy sản, trong đó có nuôi ngao ngoài quy hoạch.