Lợi ích của quần thể động vật đơn tính

Việc tạo ra các nhóm động vật toàn đực hoặc toàn cái, được gọi là quần thể đơn tính, đã trở thành một cách tiếp cận hữu ích, tiềm năng trong nuôi trồng thủy sản và chăn nuôi.

tôm càng xanh
Tôm càng xanh Macrobrachium rosenbergii. Ảnh: CTU

Siêu thực phẩm

Trong quá trình học tiến sĩ tại Đại học Ben-Gurion, Ventura đã phát triển các công cụ phân tử cần thiết để sản xuất quy mô thương mại các quần thể đơn tính ở tôm càng xanh Macrobrachium rosenbergii. Tôm đực cạnh tranh để giành được thành công sinh sản bằng cách phát triển thành những con đực có ưu thế lớn. Trong khi một số con đực ưu thế phát triển lớn hơn nhiều so với con cái, chúng ngăn cản sự tăng trưởng và tồn tại chung của toàn bộ quần thể. Do đó, việc chỉ sản xuất những con cái là điều thuận lợi.

Các nhóm toàn cái sử dụng thức ăn hiệu quả hơn, có tỷ lệ sống cao hơn (thậm chí ở mật độ nuôi cao hơn nhiều) và đồng đều hơn vì không có sự sinh sản không mong muốn; chương trình nhân giống di truyền được kiểm soát cao. Khi nuôi trồng không có kế hoạch xảy ra, nó dẫn đến sự đông đúc và lãng phí năng lượng do hoạt động sinh sản đến tăng trưởng. Ngược lại, kiểm soát có kế hoạch - việc giao phối chỉ được thực hiện trong các bể giống cụ thể, trong khi tôm ở các bể khác chỉ tập trung vào mục tiêu tăng trưởng.

Chống lại bệnh tật

Các quần thể tôm đơn tính này gần đây đã được thử nghiệm ở các nước Tây Phi như một biện pháp kiểm soát tiềm năng sinh đối với bệnh sán máng - căn bệnh chết người này do giun dẹp ký sinh ở ốc nước ngọt gây ra. Ốc là món ngon đối với tôm càng xanh, nghĩa là tôm có thể phá vỡ vòng đời của ký sinh trùng chết người.

tôm càng xanh
Nuôi tôm đơn tính giúp kiểm soát quá trình sinh sản của chúng. Ảnh: krsk.au

Đưa các quần thể tôm đơn tính này đến các khu vực ngoài bản địa cũng an toàn về mặt sinh thái. Tôm sẽ không sinh sản nếu không được kiểm soát và không thể tạo ra thế hệ tôm tiếp theo. Ngay cả khi rò rỉ xảy ra vào các đường nước tự nhiên, nó sẽ không thể tồn tại trong hơn một thế hệ. Thực tế, tôm là một mặt hàng thực phẩm được đánh giá cao cũng có nghĩa là chúng có thể giúp duy trì ở các khu vực muốn sản xuất và bán chúng.

Tạo quần thể đơn tính

Sản xuất các quần thể toàn con cái trong tôm càng xanh phụ thuộc vào sự thay đổi giới tính. Điều này được thực hiện bằng cách sử dụng một cơ quan được gọi là tuyến androgen. Khi các tế bào của tuyến này được đưa vào cơ thể con cái ở giai đoạn đầu - chúng sẽ phát triển thành con đực.

Sử dụng các dấu hiệu giới tính di truyền mà tôi đã phát triển, các nhà nghiên cứu đã xác định những “con đực” bị thay đổi này mang một nhiễm sắc thể cái, khiến chúng trở thành những con đực mới. Khi những con đực mới giao phối với con cái, chúng tạo ra một quần thể khoảng 25% "siêu cái". Những siêu tôm cái này sau đó có thể được biến thành siêu tôm đực. Khi lai siêu tôm đực với siêu cái, chúng chỉ tạo ra siêu cái, bằng cách loại bỏ nhiễm sắc thể giới tính đực khỏi quần thể.

Xu hướng được các nhà khoa học quan tâm

Các nhà nghiên cứu và những người trong ngành sản xuất quan tâm đến việc làm thế nào có thể tận dụng các đặc điểm tự nhiên của một giới tính nhất định trong một loài. Trong ngành công nghiệp gia cầm, việc sản xuất các nhóm toàn cái để lấy trứng và sản xuất các nhóm toàn đực để lấy thịt được mong muốn. Điều này cũng tương tự đúng đối với sản lượng sữa và thịt bò ở bò cái và bò đực giống. Tuy nhiên, chúng ta hiện không thể tạo ra các quần thể đơn tính dựa vào quá trình phát triển giới tính của những loài động vật này.

Mặt khác, nuôi đơn tính đã là thực hành phổ biến đối với một số loài thủy sản. Ở các loài cá như cá rô phi và cá da trơn, con đực lớn nhanh hơn, trong khi ở các loài khác như cá trắm cỏ và cá hồi, con cái lại tăng trưởng nhanh hơn. Tạo ra các quần thể đơn tính thúc đẩy phát triển nhanh hơn cũng như gia tăng tốc độ sản xuất.

Con đường phía trước

Thách thức đối với các quần thể đơn tính của tôm càng xanh và các loài khác là sự thu hẹp di truyền của đa dạng quần thể. Sự đa dạng là yếu tố quan trọng để chống lại dịch bệnh trong các quần thể nuôi và là mối quan tâm lớn đối với các loài nuôi trồng thủy sản. 

Để giải quyết vấn đề này, các nhà nghiên cứu đang phát triển các chương trình nhân giống để phục hồi các dòng di truyền được xử lý bằng công nghệ này. Ở các loài giáp xác khác, các nhà khoa học vẫn chưa tìm ra cách điều khiển giới tính giống như cách có thể thực hiện ở M. rosenbergii. Cộng đồng nghiên cứu động vật giáp xác đang làm việc không ngừng để phát triển các công nghệ tương tự cho các loài khác như cua và tôm hùm.

Đăng ngày 25/05/2022
Nhất Linh @nhat-linh
Nuôi trồng

“Tuổi thọ” ao ảnh hưởng như thế nào đến cá tra?

Cá tra là loài cá đang được nuôi phổ biến ở Việt Nam. Tuy nhiên, từ khoảng năm 2018, ngành công nghiệp cá tra Việt Nam đã gặp phải khó khăn do sự cạnh tranh gay gắt từ các nước sản xuất cá tra khác như Ấn Độ và Bangladesh, cùng với những rào cản thương mại ngày càng tăng từ các thị trường nhập khẩu chính như Hoa Kỳ và Châu Âu.

Cho cá ăn
• 08:00 20/04/2024

Tránh stress cho tôm vào mùa nắng nóng

Với tình hình nắng nóng như hiện nay, các vật nuôi rất dễ bị sốc nhiệt, nhiễm bệnh. Đặc biệt ở nuôi tôm, khi thời tiết khắc nghiệt tôm dễ rơi vào trạng thái stress. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả chăn nuôi và sản lượng vụ mùa. Do đó, Tép Bạc xin gợi ý một số biện pháp hạn chế stress cho tôm.

Ao nuôi tôm
• 09:28 17/04/2024

Tình trạng kháng kháng sinh hiện nay trong nuôi trồng thủy sản

Trong ngành nuôi trồng thủy sản, việc sử dụng kháng sinh đã trở thành một vấn đề ngày càng phổ biến, đặc biệt là trong việc điều trị các bệnh ở tôm, đặc biệt là tôm thẻ chân trắng. Tuy nhiên, việc lạm dụng kháng sinh đã dẫn đến một tình trạng lo ngại mới, đó là tình trạng kháng kháng sinh, khiến cho các bệnh do vi khuẩn trở nên khó điều trị hơn và tăng nguy cơ cho sức khỏe của tôm.

Tôm thẻ chân trắng
• 10:13 16/04/2024

Kháng sinh đồ là gì? Phương pháp kháng sinh đồ hiệu quả cho tôm

Hiện nay, vấn đề lạm dụng kháng sinh đã gây ra tình trạng tăng cường kháng kháng sinh ở tôm, khiến cho hiệu quả của kháng sinh ngày càng giảm khi chúng không còn hiệu lực đối với vi khuẩn. Điều này đặt ra câu hỏi về biện pháp nào có thể giảm thiểu hiện tượng kháng kháng sinh này.

Đĩa khuẩn
• 08:00 14/04/2024

Xem giá đầy đủ - Nhanh chóng - Miễn phí tại Farmext App

Farmext App là ứng dụng quản lý trại nuôi tôm cá toàn diện, giúp người nuôi dễ dàng theo dõi và tối ưu hóa hoạt động nuôi trồng của mình. Một trong những tính năng nổi bật của Farmext App là cung cấp giá cả đầy đủ, nhanh chóng và miễn phí cho các sản phẩm liên quan đến nuôi trồng thủy sản.

Tôm sú
• 17:41 22/04/2024

Nuôi tôm giảm phát thải từ nguồn gốc

Nuôi tôm-rừng và tôm-lúa có nhiều ưu điểm nhưng vẫn sinh ra khí CH4 tác động xấu tới môi trường và con tôm. Nên giảm phát thải từ nguồn gốc sinh ra là vấn đề trong nuôi tôm, qua chia sẻ của Tiến sỹ Lê Quang Huy là Phó tổng Bộ phận Tôm giống – Nuôi tôm – Công nghệ sinh học của Tập đoàn.

Nuôi tôm-lúa
• 17:41 22/04/2024

Liệu công nghệ có thật sự cần thiết trong thủy sản

Công nghệ đóng vai trò rất quan trọng trong nuôi tôm hiện nay, đặc biệt là đối với các mô hình nuôi thâm canh và siêu thâm canh. Nếu áp dụng công nghệ tiên tiến mang lại nhiều lợi ích thiết thực, giúp tăng năng suất, mang lại hiệu quả kinh tế cho người nuôi tôm.

Ao nuôi công nghê
• 17:41 22/04/2024

Lab lab trong ao tôm và cách phòng trị hiệu quả

Lab lab tập hợp thủy sinh bao gồm tảo, vi sinh vật và nguyên sinh động vật phát triển trong ao tôm. Tập hợp này được gọi bằng một thuật ngữ (có xuất xứ từ Philippines) là lab lab.

Nước ao tôm
• 17:41 22/04/2024

Nhiệt độ và các yếu tố khác ảnh hưởng đến màu sắc tôm như thế nào?

Có thể bà con đã từng tự hỏi vì sao tôm lại có nhiều màu sắc khác nhau như vậy? Liệu màu sắc có thực sự ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng của chúng không? Điều gì tác động từ môi trường bên ngoài có thể ảnh hưởng đến chất lượng, màu sắc của tôm và làm thế nào chúng ta có thể nhận biết được?

Tôm thẻ
• 17:41 22/04/2024