Ở Nông trại vui vẻ

Từ một dự án khoa học

Thời bao cấp, HTX phát triển khá mạnh, chi phối hầu hết các lĩnh vực kinh tế của xã hội. Thời đổi mới, kinh tế phát triển theo cơ chế thị trường, nhiều thành phần kinh tế có cơ hội phát triển, kinh tế HTX bị cạnh tranh quyết liệt, rơi vào giai đoạn khó khăn. Vấn đề tìm hướng đi hiệu quả cho các HTX trên địa bàn tỉnh đang là đòi hỏi bức thiết. Lãnh đạo tỉnh rất trăn trở vấn đề này và tìm cách đánh thức, vực dậy sự phát triển của các HTX.

Mấy năm gần đây, Sở Khoa học và Công nghệ có nhiều đề tài nghiên cứu và dự án chuyển giao khoa học kỹ thuật. Từ Dự án khoa học “chăn nuôi theo mô hình khép kín bằng công nghệ sinh học” của Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội, chuyển giao kỹ thuật cho Sở Khoa học và Công nghệ để tìm mô hình sản xuất. Qua buổi tập huấn dự án, ông Trần Hồng Hải, Chủ nhiệm HTX Quý Long, xã Thái Long đã “mê như điếu đổ’’ dự án  này. Ông về bàn với Ban chủ nhiệm HTX và các xã viên, qua họp phân tích kỹ lưỡng, mọi người nhất trí quyết tâm làm theo mô hình. Tuy nhiên, nguồn vốn lúc này để thực hiện dự án rất khó khăn, nhưng bằng sự đoàn kết tin tưởng của xã viên, HTX Quý Long đã mua được 3.000 m2 đất ở thôn Hòa Mục 2 để triển khai dự án. Năm 2010, HTX bắt tay vào xây dựng cơ sở vật chất cho Dự án “chăn nuôi theo mô hình khép kín bằng công nghệ sinh học” và nhận được hỗ trợ tư vấn kỹ thuật đắc lực của Sở Khoa học và Công nghệ.

Sau khi họp đại hội, các xã viên nhất trí lấy tên của dự án là “Nông trại Vui vẻ”. Bởi họ muốn gửi một thông điệp, chăn nuôi không có nghĩa là vất vả, không có nghĩa là gây ô nhiễm môi trường, nếu biết áp dụng khoa học kỹ thuật chăn nuôi chắc chắn có hiệu quả kinh tế bền vững, tạo ra sự vui vẻ đoàn kết giữa các xã viên. Hiện nay, Nông trại Vui vẻ đang thực hiện nuôi giun quế, nuôi lợn đen địa phương bằng công nghệ vi sinh, nuôi cá trạch sông trong bể xi măng bằng thức ăn giun quế, nuôi ngỗng bằng thức ăn tự chế biến.

Chị Trần Thị Phú, Trưởng Ban kiểm soát của HTX Quý Long dẫn chúng tôi đi tham quan toàn bộ trang trại. Cảm nhận của chúng tôi là không thấy mùi ô nhiễm như các trang trại chăn nuôi khác. Toàn bộ 35 con lợn nái và 150 con lợn thịt đen giống địa phương, có lai thêm giống lợn rừng đều được chăn thả trên “đệm sinh học” được phối trộn từ trấu thóc, mùn cưa, men vi sinh theo một tỷ lệ nhất định. Khi phân và nước tiểu của lợn thải ra sẽ bị men vi sinh phân hủy hết, tạo luôn thành đệm sinh học thoáng xốp, bảo đảm triệt để về vệ sinh môi trường. Lợn được chăn thả trên đệm sinh học hầu như không phải dọn chuồng, tiết kiệm được công lao động, lợn ít bị mắc dịch bệnh, đệm có thể sử dụng từ 1-2 năm mới phải thay mới. Khi thay đệm đó là nguồn thức ăn tốt cho giun quế và làm phân hữu cơ bón cây trồng. Lợn trong trang trại đều được nuôi bằng công nghệ vi sinh nên rất nhàn. Thức ăn của lợn được phối trộn từ ngô, sắn, cám gạo… và men vi sinh chế phẩm của Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội, sau đó cho vào ủ rồi cho lợn ăn, không phải nấu. Khách hàng rất thích mua loại lợn chăn bằng công nghệ vi sinh vì thịt thường thơm ngon và an toàn, tuy giá lợn hơi có cao hơn chút ít (giá 45.000 đồng/kg lợn hơi).

Giống lợn đen địa phương nuôi theo mô hình khép kín bằng công nghệ sinh học.

Nông trại Vui vẻ đang nuôi rất nhiều giun quế, chị Phú cho biết mỗi ngày khai thác 5 kg giun quế làm thức ăn cho 2.000 con cá trạch sông. Cá trạch sông trọng lượng có thể đạt đến 3 lạng/con, các nhà hàng đến đặt mua giá 300.000/kg trạch thương phẩm. Giun quế nuôi khá dễ, nguồn thức ăn của giun quế ở địa phương nhiều, sẵn có. Mỗi kg sinh khối giun quế (bao gồm giun, trứng giun, phân giun, thức ăn của giun) nông trại đang bán giống cho bà con với giá 25.000 đồng. Sinh khối giun quế còn dùng để phối trộn 30% vào thức ăn ủ vi sinh cho 300 con ngỗng đẻ trứng và ngỗng thịt. Số phân giun thải loại dùng làm phân vi sinh đổi hay bán cho bà con bón cây trồng rất tốt. Tất cả chuỗi thức ăn của Nông trại theo một chu trình khép kín, hầu như không bỏ đi đâu một tý gì, đều trở hành hàng hóa.

Hướng đi bền vững

Sau một năm đi vào hoạt động, năm 2012 trị giá hàng hóa của Nông trại Vui vẻ xuất ra thị trường đạt trên 1 tỷ đồng; năm 2013 dự kiến đạt trên 3 tỷ đồng. Chăn nuôi theo mô hình khép kín bằng công nghệ sinh học, thực tiễn cho thấy giảm được 25% giá thành chăn nuôi, chăn nuôi ít bị rủi ro dịch bệnh, vật nuôi tăng trưởng tốt. Trừ chi phí sản xuất, mỗi năm Nông trại Vui vẻ thu được hàng trăm triệu đồng tiền lãi, giờ đã hoàn trả được vốn đầu tư cơ sở vật chất ban đầu, bắt đầu có lãi. Ông Trần Hồng Hải, Chủ nhiệm HTX Quý Long cho biết, khi triển khai dự án cũng là lúc nền kinh tế thế giới, trong nước, trong tỉnh đang gặp nhiều khó khăn, chi phí chăn nuôi đắt đỏ, giá lợn hơi biến động mạnh, rớt giá thảm hại. Nông trại lúc đó gặp rất nhiều khó khăn, vì cơ sở mới đi vào hoạt động nên chưa có thương hiệu, giá thịt lợn sạch của cơ sở bán bằng với giá thịt lợn nuôi cám tăng trọng. Tuy nhiên, với một Ban chủ nhiệm HTX vững vàng, các xã viên đoàn kết, tin tưởng ở hướng đi trong tương lai nên đã biết “biến khó khăn thành thuận lợi”.

Đàn ngỗng được nuôi ở Nông trại Vui vẻ.

Thời gian vừa qua, vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm nổi lên nóng bỏng. Giờ ai cũng muốn ăn thực phẩm an toàn, có nguồn gốc để bảo đảm sức khỏe. Nghe được tiếng thơm của Nông trại nhiều nhà hàng, khách sạn trong và ngoài tỉnh đã tìm địa chỉ của HTX để đặt mua hàng. Giờ sản phẩm lợn đen, ngỗng, cá trạch sông, giun quế chăn nuôi bằng công nghệ sinh học của Nông trại sản xuất không kịp cung ứng cho thị trường. Trong tương lai, khi tỉnh phát triển mạnh kinh tế du lịch, các sản phẩm sạch của Nông trại chắc chắn sẽ có chỗ đứng vững chắc. Nhiều nông dân trong tỉnh tìm đến Nông trại để mua con giống, học tập mô hình chăn nuôi. Nông trại hiện nay cũng là đại lý chính cung cấp các chế phẩm vi sinh của Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội, Công ty Công nghệ Hóa sinh Việt Nam phục vụ trong chăn nuôi bằng công nghệ sinh học. Bà Đào Thị Hưng, xã viên của HTX Quý Long rất phấn khởi vì được làm việc trong môi trường “khoa học, kỹ thuật”. Ngoài chuyện kinh tế, bà còn tích lũy được kiến thức chăn nuôi tiên tiến phổ biến cho anh em họ hàng, bạn bè, làng xóm cùng thực hiện, góp phần làm thay đổi cách thức chăn nuôi cho người nông dân.

Chăn nuôi bằng công nghệ sinh học, một lao động chăn cả trăm con lợn, mấy trăm con ngỗng… mà không vất vả mấy. Từ hiệu quả trông thấy của mô hình, trong thời gian tới, Ban chủ nhiệm HTX Quý Long dự định khi có nguồn lãi, tiếp tục sẽ mở rộng mô hình. Nông trại sẽ nghiên cứu tự chế biến các dạng thức ăn cho vật nuôi để giảm tối đa giá thành sản xuất. Với cách đi đúng hướng của mình, phát huy được tiềm năng thế mạnh của địa phương, HTX Quý Long đang là “hạt nhân” làm thay đổi nhận thức trong việc đổi mới các HTX trên địa bàn tỉnh. Từ một HTX chỉ làm dịch vụ thuần túy sang HTX sản xuất hàng hóa. Các xã viên có việc làm ổn đinh, thu nhập khá nên lúc nào cũng vui vẻ, đoàn kết trong ngôi nhà chung của mình như chính tên gọi mà họ đã thống nhất đặt tên.

Ý tưởng tốt, cách làm bài bản, sự đồng lòng quyết tâm, hướng đi của Ban chủ nhiệm HTX và các xã viên trong Nông trại Vui vẻ đã mở, góp phần thiết thực xây dựng nông thôn mới ở địa phương.