Phát hiện virus gây hội chứng sậm màu tăng sinh ở cá hồi

Mỗi mùa hè ở miền Nam nước Đức, Áo và Thụy Sĩ, hàng tấn cá hồi nâu lại bị chết. Một nhóm liên ngành từ Đại học Kỹ thuật Munich (TUM) đã phát hiện ra thủ phạm bí ẩn đang đe doạ cá hồi nâu.

Phát hiện virus gây hội chứng sậm màu tăng sinh ở cá hồi
Ảnh minh họa: nachrichten

Khi bị nhiễm bệnh, trong vòng vài ngày, da của chúng trở nên tối và cá hồi bị chết. Các nhà nghiên cứu và các nhà chức trách đã tìm hiểu nguyên nhân khiến cá hồi chết hàng loạt trong nhiều thập kỷ nhưng họ vẫn không thành công.

Sử dụng các phương pháp phân tích tiên tiến, Giáo sư Ralph Kühn và một nhóm nghiên cứu từ Đại học Kỹ thuật Munich đã xác định được mầm bệnh gây nên hội chứng sậm màu tăng sinh (PDS) ở cá hồi nâu.

Nhà sinh vật học nhớ lại: “Thử thách lớn nhất là xác định một mầm bệnh không ai biết. Ngay từ đầu, nó thậm chí còn không rõ liệu đó là vi khuẩn, virus, ký sinh trùng hay độc tố môi trường”.

Mười năm sau, các nhà nghiên cứu đã thiết lập hai trạm thí nghiệm tại sông Iller - một trạm ở thượng nguồn, gần Obersdorf, nơi mà bệnh này chưa xuất hiện; phòng thí nghiệm thứ hai gần Kempten, nơi cá hồi nâu chết mỗi mùa hè.

Tại cả hai trạm, các nhà nghiên cứu đã thiết lập các bể cá được nuôi bằng nước sông. Từ tháng 5 đến tháng 9 họ quan sát cá trong bể cá và lấy mẫu mô và gửi đến phòng thí nghiệm để phân tích.

Các quan sát cho thấy PDS phát triển theo ba giai đoạn. Ban đầu, cá trông khỏe mạnh. Sau đó xuất hiện sự thay đổi các cơ quan nội tạng như gan và thận. Trong giai đoạn thứ ba, da cá hồi màu nâu chuyển sang màu tối và cá hồi chết ngay sau đó. Kühn nói: “Sự tiến triển của căn bệnh này nhanh chóng khiến chúng tôi nghi ngờ rằng PDS là một căn bệnh do virus”.

Để phát hiện virus trong các mẫu, các nhà nghiên cứu đã triển khai một bộ các phương pháp di truyền phân tử hiện đại, được gọi là công nghệ thế hệ tiếp theo. Bộ gien có thể được phân tích một cách chặt chẽ bằng cách sử dụng các phương pháp này.

Đầu tiên, sự tiến triển của bệnh ở cá được đặc trưng ở mức độ phản ứng của gen. Sau đó, các nhà nghiên cứu đã xem xét cá hồi với một phản ứng miễn dịch tương tự để xác định trình tự nucleotide của tất cả các vật liệu di truyền của cá và các tác nhân gây bệnh có thể có của nó.

Các nhà nghiên cứu đã dùng các chương trình máy tính để xác định virus gây bệnh trong cơ sở dữ liệu di truyền khổng lồ này. Thông qua việc xử lý thông tin sinh học sâu hơn, họ đã xác định thành công các bộ phận của cấu trúc di truyền của mầm bệnh và so sánh chúng với các cấu hình của các virus đã biết.

Kết quả thủ phạm gây nên cái chết của cá hồi nâu là một reo virus Nó liên quan đến virus lây nhiễm bệnh cho cá hồi ở Bắc Đại Tây Dương và Thái Bình Dương với thiệt hại kinh tế đáng kể.

Trong bước tiếp theo, các nhà nghiên cứu hy vọng sẽ phát triển virus trong phòng thí nghiệm và nghiên cứu tại sao nó chỉ xảy ra ở một số khu vực của các con sông Alpine và thương mại cá toàn cầu tạo điều kiện cho sự lây lan của bệnh ở mức độ nào.

Xem báo cáo đầy đủ trên: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6197672/

Nguyễn Minh Thu - Mard.gov
Đăng ngày 24/12/2018
Sciencedaily
Sinh học

Nuôi trồng thủy sản thân thiện với môi trường

Thủy sản được coi là nguồn thực phẩm quan trọng cho tương lai do sự gia tăng dân số toàn cầu và diện tích đất cho nông nghiệp ngày càng hạn chế.

nuôi cá bớp
• 10:24 10/02/2022

50 tấn cá chẽm chết cóng

Hàng trăm ngàn con cá chẽm nuôi tại một trại cá ở Hy Lạp chết vì lạnh, sau trận bão tuyết lớn làm tê liệt toàn quốc gia này trong tuần.

cá chết hàng loạt
• 19:47 28/01/2022

Chất diệt khuẩn an toàn thân thiện với môi trường đến 95%

Người ta nói nuôi thủy sản là nuôi nước. Môi trường nước có sạch thì thủy sản nuôi ở dưới mới sống tốt và lớn lên được. Vậy mới nói khâu diệt khuẩn khử trùng ao là rất quan trọng.

chất diệt khuẩn
• 10:01 10/11/2021

Giải cứu cá voi nặng 3 tấn mắc cạn ở Huế

Người dân ở cửa biển Tư Hiền, xã Vinh Hiền, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên - Huế vừa giải cứu thành công một con cá voi nặng 3 tấn, dài hơn 5m mắc cạn do sóng biển đánh dạt bờ trong lúc triều cường dâng cao, biển động mạnh.

Cá voi mắc cạn
• 16:16 21/10/2021

"Nuôi" cá, tôm trong lò phản ứng sinh học - cơ hội cho startup Việt

Không cần ao hồ, không cần đánh bắt, những miếng cá ngừ đỏ au hay con tôm tươi rói giờ đây có thể được "nuôi" ngay trong các lò phản ứng sinh học khổng lồ giữa lòng thành phố.

Lò phản ứng sinh học
• 14:08 22/01/2026

Phương pháp xử lý tảo bằng Enzyme sinh học

Sử dụng enzyme sinh học để kiểm soát tảo đang trở thành xu hướng tất yếu trong nuôi tôm an toàn sinh học, giúp hạn chế rủi ro sốc môi trường và bảo vệ sức khỏe đàn tôm. Phương pháp này được xem là lời giải thay thế cho các biện pháp cắt tảo hóa học vốn tiềm ẩn nhiều hệ lụy dài hạn.

Tảo ao tôm
• 12:20 12/01/2026

Quorum sensing là gì? Khi vi khuẩn phối hợp gây bệnh

Liệu vi khuẩn có khả năng “giao tiếp” và phối hợp hành động để hạ gục tôm chỉ sau một đêm? Hãy cùng khám phá cơ chế Quorum Sensing để giải hiện tượng này.

Tôm
• 11:18 16/12/2025

Tìm hiểu cơ chế hoạt động trong đầu tôm

Tôm là minh chứng cho sự tối giản tàn nhẫn của tự nhiên, loại bỏ cổ, loại bỏ lồng ngực, ép tim và não vào chung một chỗ để tối ưu hóa phản xạ. Cấu trúc này tạo ra một cỗ máy sinh tồn siêu tốc độ nhưng không có đường lùi. Hiểu được sự chật chội bên trong khối đầu-ngực này chính là chìa khóa để hiểu tại sao tôm luôn là loài nhạy cảm nhất trong ao nuôi.

Đầu tôm
• 09:00 24/11/2025

Thống nhất dữ liệu – chìa khóa mở đường cho thủy sản Việt Nam ra biển lớn

Ngành thủy sản Việt Nam không thiếu tàu lớn, không thiếu chính sách, cũng không thiếu quyết tâm từ Trung ương đến địa phương. Thế nhưng, sau nhiều năm nỗ lực, hành trình gỡ “thẻ vàng” IUU vẫn còn lắm chông gai. Ngư dân ra khơi vẫn thấp thỏm vì thủ tục, vì tín hiệu giám sát, vì những án phạt có thể ập đến bất cứ lúc nào.

tàu cá
• 03:06 11/02/2026

Cách phân biệt tôm nuôi và tôm tự nhiên

Tôm là món ăn quen thuộc trong bữa cơm gia đình Việt, không chỉ ngon mà còn giàu dinh dưỡng như canxi, sắt, photpho và nhiều vitamin cần thiết cho cơ thể. Tuy nhiên, trên thị trường hiện nay có rất nhiều loại tôm với hình dáng khá giống nhau, khiến không ít người tiêu dùng khó phân biệt đâu là tôm nuôi, đâu là tôm tự nhiên.

tôm
• 03:06 11/02/2026

Những nguyên tắc nền tảng trong nuôi tôm

Nuôi tôm không phải là việc dễ dàng – nhưng việc thực hiện đúng các bước căn bản có thể giúp ao nuôi của bạn đạt năng suất cao và sạch bệnh.

tôm
• 03:06 11/02/2026

Kytos mở ra bước đột phá trong kiểm soát bệnh vi bào tử trên tôm

Kytos vừa chính thức ra mắt chỉ thị EHP – nền tảng thuật toán đầu tiên trong lĩnh vực quản lý vi sinh, cho phép người nuôi tôm phát hiện và kiểm soát nguy cơ nhiễm EHP với độ chính xác cao và tốc độ gần như tức thời.

kytos
• 03:06 11/02/2026

Xuất khẩu thủy sản Hoa Kỳ gặp khó vì vướng thủ tục COA

Từ đầu năm 2026, nhiều doanh nghiệp thủy sản Việt Nam gặp trở ngại khi xin cấp giấy chứng nhận COA để xuất khẩu sang Hoa Kỳ. Việc triển khai chưa đồng bộ tại các địa phương khiến hàng loạt lô hàng bị chậm thông quan, buộc cơ quan quản lý phải vào cuộc tháo gỡ.

chung nhan COA
• 03:06 11/02/2026
Some text some message..