Nông dân sáng tạo không ngừng

Tăng năng suất nuôi trồng thủy sản không phải lúc nào cũng dựa vào việc áp dụng công nghệ phức tạp hoặc đầu tư lớn, như một nhóm nông dân ở Pinrang - Nam Sulawesi đang thể hiện trong việc đồng nuôi tôm sú và cá chẽm đầy sáng tạo của họ.

Trong khi các hệ thống nuôi ghép được thực hiện rộng rãi ở Indonesia, điều làm cho mô hình nuôi ghép 2 loài này trở nên độc đáo là vì sự xuất hiện một cách tình cờ - sau khi một nông dân nuôi tôm sú truyền thống tên là Abdul Waris Mawardi tìm thấy cá chẽm trong ao nuôi tôm sú của mình. Cá phải đến khi còn nhỏ trong nước biển và sau đó lớn lên cùng với tôm trong suốt chu kỳ.

Cá chẽm có xu hướng trở thành kẻ săn mồi khi chúng xuất hiện trong các ao nuôi nước lợ truyền thống, làm giảm nguồn dự trữ mục tiêu của người nuôi là tôm sú và cá măng. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, Mawardi phát hiện ra rằng cá chẽm có thể phát triển và có thể được thu hoạch cùng với các loài giáp xác mà không làm giảm năng suất. Do đó, anh ta nghĩ rằng hệ thống có thể tăng năng suất nếu được quản lý đúng cách.

Lợi ích của nuôi ghép

Từ lâu tôm sú và cá chẽm là hai loài nuôi mang lại giá trị kinh tế cao. Tôm được sản xuất theo phương pháp truyền thống ở Pinrang được biết đến như một thương hiệu là tôm sinh thái và bán sang thị trường Nhật Bản thông qua PT. Atina (Alter Trade Indonesia). Giá tại trang trại đối với tôm sú ở Pinrang dao động từ 59.000 - 115.000 IDR/kg (3,61 € - 7,03 €/kg), tùy thuộc vào kích cỡ lúc thu hoạch. Trong khi đó, cá chẽm chủ yếu được bán tại địa phương với giá bán tại trang trại đối với cá 250 gram dao động từ 30.000 - 50.000 IDR/kg (1,83 € - 3,06 €/kg).

Ngoài việc đạt được giá tốt, cá chẽm rất thích hợp để nuôi ghép với tôm sú, đạt kích cỡ thị trường trong khoảng 3-4 tháng và có khả năng chống chịu với một loạt các biến động chất lượng nước và hệ thống canh tác.

Mawardi, điều phối viên của Pokdakan (nhóm nông dân) Cempae-Pinrang, đã phát triển nuôi ghép tôm sú và cá chẽm trong ao trong ba năm. Trước khi nuôi cá chẽm như một loài thứ hai trong nuôi ghép, Mawardi và các nông dân khác đã sản xuất tôm sú và cá măng. Có một số điều phải được xem xét để đảm bảo thu hoạch tối ưu - bao gồm chuẩn bị ao nuôi, chất lượng và kích cỡ con giống, mật độ của từng loài và quy trình chăm sóc cũng như quản lý thức ăn.

Chuẩn bị ao nuôi

Mawardi giải thích rằng việc chuẩn bị ao thực sự tương tự như các hệ thống nuôi ghép truyền thống khác. Các thành phần quan trọng là hệ thống thoát nước của ao; loại bỏ sâu bệnh bằng cách sử dụng saponin; sử dụng phân hữu cơ bao gồm C-hữu cơ Fe, Mn và Zn để phát triển thức ăn tự nhiên cho các loài nuôi; và bón vôi để đảm bảo độ pH của đất dao động từ 6-7.

Ao sẵn sàng thả giống khi thức ăn tự nhiên dưới dạng Phronima sp và sinh vật phù du xuất hiện. Có thể thấy rõ sự hiện diện của Phronima bằng cách quan sát đáy ao gần bờ. Nếu người nuôi kiểm tra một số ít đất từ đáy ao, phronima sẽ trông giống như ấu trùng của muỗi. Trong khi đó, có thể nhìn thấy sự hiện diện của sinh vật phù du từ màu nâu xanh của nước.

Tôm sú phát triển dựa vào thức ăn tự nhiên dưới dạng Phronima sp - giống tôm rất nhỏ, dài không quá 2,5cm, trong suốt. Ảnh RebeccaRHelm

Lựa chọn con giống 

Quá trình thả giống đóng vai trò rất quan trọng trong nuôi ghép tôm sú và cá chẽm và sẽ quyết định sự thành công cuối cùng của việc nuôi trồng. Để tránh chúng làm mồi cho cá chẽm, phải thả tôm sú cỡ lớn hơn (5-8 cm).

Cá chẽm giống, kích thước 10cm. Ảnh minh họa CGTP

Người nuôi nên mua PL 12 từ trại giống sau đó nuôi trong ao ương 15 ngày hoặc mua con giống lớn hơn trực tiếp từ người nuôi. Một số nông dân ở Pinrang-Nam Sulawesi chuyên sản xuất những loại giống lớn hơn. Giống như tôm sú, cá chẽm được thả với kích thước lớn hơn (5-10 cm). Cá con tự nhiên thường có kích thước 2-4 cm, vì vậy phải được nuôi trong ao ương cho đến khi chúng đạt kích thước mong muốn.

Quản lý thức ăn

Trong hệ thống nuôi ghép này, cá chẽm chỉ được cho ăn cá tạp hoặc cá rô phi con. Trong khi đó, tôm sú hoàn toàn dựa vào thức ăn tự nhiên dưới dạng Phronima sp, thực vật thủy sinh và các vi sinh vật khác nên có thể được dán nhãn hữu cơ.

Việc nuôi ghép tôm sú và cá chẽm do Mawardi và 750 thành viên trong nhóm của ông thực hiện đã trở thành mô hình cơ bản cho các nhóm khác trong khu vực đó và là một phần của phát triển nuôi sinh thái do chính phủ khởi xướng với diện tích 1.000 ha.