Sử dụng chế phẩm vi sinh trong kiểm soát dịch bệnh cá tra

Cá tra nuôi ao thâm canh sản lượng cao thì dịch bệnh cũng xảy ra nhiều và việc sử dụng thuốc kháng sinh, hóa chất gây ra nhiều hệ lụy, từ đó đã đặt ra vấn đề sử dụng chế phẩm vi sinh để kiểm soát dịch bệnh.

Vi sinh
Chế phẩm vi sinh trong thủy sản là những vi sinh vật sống

Nghiên cứu của bà Bùi Thị Bích Hằng ở Khoa Bệnh học Thủy sản, Trường Thủy sản (Đại học Cần Thơ) vừa công bố cho thấy những lợi ích rõ ràng. 

Chế phẩm vi sinh là gì? 

Dịch bệnh xảy ra trên cá tra nuôi ao thâm canh với nhiều tác nhân gây bệnh: KST, nấm, vi khuẩn, …Việc sử dụng thuốc kháng sinh và hóa chất thường xảy ra tình trạng lạm dụng dẫn tới tình trạng kháng thuốc, ô nhiễm môi trường, tồn lưu thuốc trong thực phẩm. Từ thực trạng đó đã đặt ra vấn đề sử dụng chế phẩm vi sinh (probiotic) để kiểm soát dịch bệnh cá tra. 

Chế phẩm vi sinh trong thủy sản là những vi sinh vật sống, khi bổ sung mang lại nhiều lợi ích cho đối tượng thủy sản, cụ thể ở đây là cá tra. Chế phẩm vi sinh có thể được phân chia thành ba nhóm: 

- Nhóm 1 gồm các vi sinh vật cải thiện chất lượng môi trường như vi khuẩn Nitrosomonas sp, Nitrobacter được dùng trong xử lý nước ao nuôi và nền đáy.

- Nhóm 2 gồm các vi sinh vật có tính đối kháng hoặc cạnh tranh thức ăn với vi sinh vật gây bệnh như vi khuẩn Bacillus spp, Bacillus licheniformis và được dùng cải thiện nền đáy ao nuôi.

- Nhóm 3 gồm các vi khuẩn thuộc nhóm Bacillus, Lactobacillus thường được trộn vào thức ăn để kích thích tiêu hóa, tăng trưởng, hệ miễn dịch.  

Vi sinh
Chế phẩm vi sinh có vai trò quan trọng trong việc kích thích tế bào trình diện kháng nguyên

Vai trò của chế phẩm vi sinh 

Vai trò của chế phẩm vi sinh trong cải thiện sức khỏe và tăng trưởng. Đó là cải thiện quá trình tiêu hóa, thúc đẩy tăng trưởng của cá tra. Tăng cường sức khỏe và giảm  lệ nhiễm bệnh của cá tra. Nâng cao tỉ lệ sống của cá tra nuôi. 

Cơ chế kích hoạt hệ miễn dịch của chế phẩm vi sinh: Chế phẩm vi sinh làm gia tăng quá trình thực bào, kích thích tế bào trình diện kháng nguyên tương tác với tế bào lympho T và B. Gồm có hoạt hóa trình hoạt động của tế bào T (trí nhớ và gây độc), kích thích tế bào B sản xuất kháng thể, kích thích sản xuất yếu tố tăng trưởng.  

Tóm lại, chế phẩm vi sinh có vai trò quan trọng trong việc kích thích tế bào trình diện kháng nguyên, để nhận biết tác nhân gây bệnh tốt hơn, trình diện đặc điểm kháng nguyên với hệ miễn dịch. 

Những thí nghiệm thực tế 

Ảnh hưởng của chế phẩm vi sinh lên đáp ứng miễn dịch cá tra có kết quả cụ thể qua các thí nghiệm thực tế. Thí nghiệm với cá tra 10-15 g, gồm 5 nghiệm thức (30 cá/bể 250L) trong đó có 1 nghiệm thức đối chứng, 3 lần lặp lại. Cho ăn 2 lần/ngày, 3% trọng lượng thân trong 4 tuần. Thu mẫu vào tuần thứ 3 và 4. Cảm nhiễm với vi khuẩn E. ictaluri vào tuần 4. Tiến hành phân tích chỉ tiêu huyết học và miễn dịch. 

Thí nghiệm còn xác định chu kỳ bổ sung (Lactobacillus plantarum) cho cá tra. Thí nghiệm cùng với cá tra 10-15 g, gồm 5 nghiệm thức (30 cá/bể 250L) trong đó có 1 nghiệm thực đối chứng, 3 lần lặp lại, thực hiện trong 8 tuần. Cho ăn 2 lần/ngày, 3% trọng lượng thân. Thu mẫu vào tuần thứ 4, 6 và 8. Cảm nhiễm với vi khuẩn E. ictaluri vào tuần 8. Tiến hành phân tích chỉ tiêu huyết học và miễn dịch. 

Thu hoạch cá traThu hoạch cá tra. Ảnh: mekongasean.vn

Kết luận của nghiên cứu 

Sau 4 tuần thí nghiệm, chỉ tiêu huyết học và hoạt tính lysozyme ở các nghiệm thức bổ sung Bacillus coagulans và Lactobacillus plantarum tăng cao so với nghiệm thức đối chứng. Nghiệm thức bổ sung Lactobacillus plantarum 107 CFU/g cho kết quả mật độ tổng bạch cầu, hồng cầu và hoạt tính lysozyme tăng cao nhất. 

Sau cảm nhiễm với E. ictaluri, tỷ lệ chết của cá ở nghiệm thức bổ sung Bacillus coagulans và Lactobacillus plantarum thấp hơn so với đối chứng. Nghiệm thức bổ sung Lactobacillus plantarum (107 CFU/g) có tỷ lệ chết thấp nhất. 

Cá tra ăn thức ăn có chứa L. plantarum 107 CFU/g với các chu kỳ khác nhau cho thấy có sự kích thích đáp ứng miễn dịch. Sau 8 tuần thí nghiệm, nghiệm thực bổ sung L. plantarum 107 CFU/g trong 8 tuần và nghiệm thức bổ sung L. plantarum 107 CFU/g theo nhịp hai tuần cho kết quả đáp ứng miễn dịch, khả năng kháng vi khuẩn E. Ictaluri tốt nhất. 

Từ kết quả nghiên cứu, hy vọng được ứng dụng vào thực tế nuôi cá tra để đạt hiệu quả kinh tế cao. 

Đăng ngày 20/11/2023
Sáu Nghệ

Giải pháp chẩn đoán nhanh bệnh tôm

Nuôi tôm gặp khó khăn lớn là chưa xác định được nguyên nhân chính gây bùng phát dịch bệnh (con giống, môi trường hay thời tiết?) nên việc chẩn đoán nhanh bệnh tôm đang là con đường hạn chế thiệt hại. Một số cơ quan nghiên cứu, doanh nghiệp đã đưa ra giải pháp chẩn đoán nhanh bệnh tôm được người nuôi áp dụng.

Tôm
• 08:00 16/06/2024

Sử dụng phế phụ phẩm thủy sản trên thế giới và nước ta

Phế phụ phẩm thủy sản là chất thải trong hoạt động xử lý, chế biến tồn tại ở dạng rắn, lỏng, khí; chủ yếu dạng rắn chiếm trên 90% với đầu, xương, da, nội tạng, vây, vẩy, vỏ giáp xác/nhuyễn thể hai mảnh.

Vỏ tôm
• 10:53 11/06/2024

Quy hoạch bảo vệ và khai thác nguồn lợi thủy sản quốc gia

Ngày 9/5/2024, Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang đã ký Quyết định số 389/QĐ-TTg phê duyệt Quy hoạch bảo vệ và khai thác nguồn lợi thủy sản thời kỳ 2021 – 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đặt mục tiêu đến năm 2050, Việt Nam trở thành quốc gia có nghề cá phát triển bền vững, hiện đại.

Khai thác thủy sản
• 10:36 11/06/2024

Thực trạng 107 doanh nghiệp chế biến cá tra

Số liệu của Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường, cả nước hiện có 107 doanh nghiệp chế biến cá tra quy mô lớn (một số doanh nghiệp có nhiều cơ sở nên số cơ sở chế biến là 130) với công suất thiết kế 2 triệu tấn nguyên liệu/năm. Phần lớn doanh nghiệp chế biến cá tra phi lê đông lạnh có khả năng về tài chính, công nghệ, nhân lực, thị trường hơn hẳn các doanh nghiệp chế biến thủy sản khác.

Cá tra
• 10:31 10/06/2024

Phụ gia thức ăn ảnh hưởng đến hệ miễn dịch cá heo sọc

Colossoma macropomum – Wikipedia tiếng ViệtPhụ gia thức ăn dinh dưỡng làm giảm tác động bất lợi của stress vận chuyển trong hệ thống miễn dịch của cá heo sọc (Colossoma macropomum)

Cá heo sọc
• 09:29 20/06/2024

Tăng cường công tác gỡ “Thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu

Ngày 17/6, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Lưu Quang chủ trì Hội nghị trực tuyến của Ban chỉ đạo Quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU). Hội nghị được kết nối trực tuyến với 28 địa phương ven biển trên cả nước.

Họp
• 09:29 20/06/2024

Tác động của NH3, NO2, CO2 đến môi trường ao tôm

Việc duy trì chất lượng môi trường ao tôm là yếu tố then chốt quyết định sự thành công của vụ nuôi. Trong đó, NH3, NO2 và CO2 đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái ao, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và năng suất của tôm. Việc hiểu về chúng có thể giúp bà con nâng cao hiệu quả trong công tác kiểm soát, quản lý từ đó cải thiện được năng suất ao nuôi.

Ao nuôi
• 09:29 20/06/2024

Tìm hiểu đặc điểm sinh sản của cá tráp vây vàng

Cá tráp vây vàng được biết đến nhiều nhất tại tỉnh Thừa Thiên Huế của nước ta. Loại cá này có giá trị về mặt kinh tế cao. Do đó, việc tìm hiểu về đặc điểm sinh sản của cá tráp phục vụ việc nghiên cứu và đưa ra các biện pháp bảo vệ nhằm hướng đến kế hoạch nuôi trồng và khai thác bền vững.

Cá tráp vây vàng
• 09:29 20/06/2024

Xử lý tôm bị mềm vỏ sau mưa nhiều

Nuôi tôm là một nghề đầy tiềm năng và mang lại thu nhập ổn định cho nhiều nông dân ở các vùng ven biển Việt Nam. Tuy nhiên, nghề nuôi tôm cũng gặp phải không ít khó khăn, trong đó có tình trạng tôm bị mềm vỏ sau khi trời mưa. Vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng và giá trị thương phẩm của tôm mà còn gây thiệt hại kinh tế cho người nuôi. Hiểu rõ nguyên nhân và tìm ra các biện pháp khắc phục là điều cần thiết để đảm bảo hiệu quả nuôi tôm.

Tôm thẻ chân trắng
• 09:29 20/06/2024
Some text some message..