Tác động tiêu cực từ việc đánh bắt cá bằng Xyanua

Đánh bắt cá bằng hóa chất, cụ thể ở đây là Xyanua là là phương pháp đánh bắt cá  thông qua việc rải các hóa chất xuống khu vực có cá và được cho là làm cá “hôn mê” để thuận tiện cho việc đánh bắt.  Đây là một việc rất nguy hiểm, vừa hủy hoại môi trường, vừa gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người sử dụng bởi Xyanua là chất cực độc, dễ dàng gây chết dù chỉ một lượng nhỏ.

Đánh bắt cá
Đánh bắt cá bằng hóa chất gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường

 Đây là một việc rất nguy hiểm, vừa hủy hoại môi trường, vừa gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người sử dụng bởi Xyanua là chất cực độc, dễ dàng gây chết dù chỉ một lượng nhỏ.

Xyanua là gì? 

Xyanua là chất độc tác dụng nhanh có thể gây tử vong, cản trở khả năng sử dụng oxy của cơ thể. Xyanua có thể là chất khí hoặc chất lỏng không màu, chẳng hạn như Hydro Xyanua (HCN) hoặc Xyanogen Clorua (CNCl). Xyanua cũng có thể ở dạng tinh thể (rắn) như Natri Xyanua (NaCN) hoặc Kali Xyanua (KCN)…

Có một số dạng hóa học của Xyanua. Hydro Xyanua là chất lỏng màu xanh nhạt hoặc không màu ở nhiệt độ phòng và là chất khí không màu ở nhiệt độ cao hơn. Nó thường có mùi hạnh nhân đắng nhưng không phải lúc nào cũng tỏa ra mùi và không phải ai cũng có thể phát hiện ra mùi này. Natri Xyanua và Kali Xyanua là những loại bột màu trắng có thể có mùi giống hạnh nhân đắng. 

Theo các chuyên gia hóa học, Xyanua là hóa chất được sử dụng trong sản xuất sắt, thép, công nghiệp hóa chất, xử lý nước thải... Phân tích nguy cơ từ việc ăn cá nhiễm Xyanua, PGS-TS Nguyễn Duy Thịnh, Viện Công nghệ sinh học và thực phẩm - Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, cho biết đây là chất cực độc, rất nguy hiểm nếu ăn vào. Chất này tác động rất mạnh đến hệ hô hấp và hệ thần kinh, gây nhiễm độc cấp tính. Trong thực phẩm, Xyanua tự nhiên có nhiều trong củ sắn, măng, một ít trong dứa… Trên thực tế, nhiều người ăn sắn đã chết vì chất Xyanua. 

XyanuaXyanua là chất rất độc. Ảnh: bachhoaxanh.com

Nghiên cứu lâm sàng ghi nhận nếu chỉ nhiễm lượng Xyanua rất nhỏ thì sẽ không gây ngộ độc bởi chất này khi đi vào cơ thể sinh vật sẽ biến đổi thành CO2 và được đào thải ra ngoài trong vòng 24 giờ. Tuy nhiên, khi vào cơ thể với hàm lượng lớn, Xyanua sẽ lấy hết ôxy, gây ra hiện tượng ngạt thở, ngăn chặn chuyển hóa năng lượng, gây buồn nôn, mệt mỏi, co giật và có thể dẫn tới tử vong. 

Theo PGS Thịnh, chỉ cần khoảng 50 - 200 mg Xyanua xâm nhập qua đường miệng đã có thể làm chết một người khỏe mạnh. Theo Quy chuẩn quốc gia về chất lượng nước biển ven bờ, hàm lượng Xyanua cho phép tối đa trong môi trường là 0,01 mg/lít. 

Cơ chế hoạt động 

Mọi người có thể tiếp xúc với lượng Xyanua thấp trong cuộc sống hàng ngày từ thực phẩm, hút thuốc và các nguồn khác. Ăn hoặc uống thực phẩm có chứa Xyanua có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe. Hít thở khí Xyanua, đặc biệt là trong không gian thông gió kém có khả năng gây hại lớn nhất.  

Sau khi tiếp xúc, Xyanua nhanh chóng đi vào máu. Cơ thể xử lý một lượng nhỏ Xyanua khác với lượng lớn. 

Với liều lượng nhỏ, Xyanua trong cơ thể có thể được chuyển hóa thành Thiocyanate, chất này ít gây hại hơn và được bài tiết qua nước tiểu. Trong cơ thể, Xyanua với lượng nhỏ cũng có thể kết hợp với một hóa chất khác để tạo thành vitamin B12, giúp duy trì tế bào thần kinh và hồng cầu khỏe mạnh. 

Với liều lượng lớn, khả năng chuyển hóa Xyanua thành Thiocyanate của cơ thể bị hạn chế. Liều lượng lớn Xyanua ngăn tế bào sử dụng oxy và cuối cùng những tế bào này sẽ chết. Tim, hệ hô hấp và hệ thần kinh trung ương dễ bị ngộ độc Xyanua nhất. 

Tác hại trong sử dụng đánh bắt cá 

Để bắt cá bằng Xyanua, người ta nghiền nát viên thuốc Xyanua vào trong chai đựng đầy nước biển. Sau đó dung dịch Xyanua hòa tan này được phun trực tiếp lên các rạn san hô nơi cá ẩn nấp để làm chúng bị gây mê và bị người ta bắt rất dễ dàng. 

Tiến sĩ Nguyễn Quang Chơn, Viện Khoa học Nông nghiệp miền Nam thông tin rằng độc chất xuyanua vô cùng nguy hiểm. Ông cho biết, từ thời Đức Quốc Xã, Xyanua nhất là Hydro Xyanua từng được sử dụng để xử tử tập thể trong phòng hơi ngạt.

CáNếu cá được đánh bắt bằng Xyanua được bán tại thị trường sẽ gây ra hậu quả nghiêm trọng

Theo phân tích của Trung tâm Đa dạng sinh học và cá của Mỹ vào năm 2016, khoảng 6 triệu con cá biển nhiệt đới được nhập khẩu vào Mỹ hàng năm để làm cá cảnh có thể đã tiếp xúc với chất độc Xyanua trong quá trình chúng bị con người đánh bắt. Một số trường hợp Xyanua đã được sử dụng quá liều để bắt cá. Gần 50% của lũ cá bị gây mê có thể chết. Những con cá sống sót sau đó được xuất bán sang cho giới chơi cá cảnh tại thị trường Mỹ. 

Lưu ý rằng, việc sử dụng độc chất Xyanua để hỗ trợ đánh bắt cá, cho dù với liều lượng ít thì cũng sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của con người. Nghiêm trọng hơn hết, chất độc này nếu sử dụng nhiều ngày sẽ khiến dãy san hô bị chết và hủy diệt nguồn lợi thủy sản, gây mất cân bằng hệ sinh thái và tác động tiêu cực đến tính bền vững của môi trường. 

Đăng ngày 06/03/2024
Nhất Linh @nhat-linh

Cứu hộ rùa biển và các loài thú biển bị đánh bắt ngoài ý muốn

Vừa qua, tại Khu bảo tồn biển Hòn Cau, Tổ chức Bảo tồn thiên nhiên quốc tế ( IUCN) đã phối hợp với Trung tâm Bảo tồn Đa dạng sinh học và Loài nguy cấp (CBES) tổ chức tập huấn hoạt động cứu hộ rùa biển và thú biển bị đánh bắt không chủ đích (bycatch) cho 16 khu bảo tồn biển/vườn quốc gia (KBTB/VQG) và đại diện 28 Chi cục Thủy sản các tỉnh/thành ven biển trên cả nước.

Rùa bị đánh bắt ngoài ý muốn
• 10:58 28/05/2024

Giải pháp kỹ thuật ứng phó trong điều kiện thời tiết bất thường

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng thuỷ văn Quốc gia, từ nay đến cuối năm thời tiết thay đổi theo hướng cực đoan, nắng nóng, hạn hán, áp thấp nhiệt đới, mưa, bão xảy ra không theo quy luật. Kết quả Quan trắc vùng nuôi tiềm ẩn mầm bệnh, kết hợp với các yếu tố bất lợi của môi trường do thời tiết nắng nóng thì khả năng bùng phát dịch bệnh là rất cao.

Ao nuôi tôm có mái che
• 10:26 27/05/2024

Điểm khó của nuôi biển

Nuôi biển hiện nay gặp nhiều rào cản cho sự phát triển, bao gồm các yếu tố nội tại mỗi cá nhân, doanh nghiệp, hợp tác xã về sự dám làm, dám chinh phục mặt nước biển để nuôi trồng thủy sản đến các rào cản từ thiên nhiên khắc nghiệt, rào cản từ chính sách, pháp luật.

Nuôi biển
• 10:51 24/05/2024

Tín hiệu tích cực từ công tác bảo tồn rùa biển tại làng chài Nhơn Hải

Trong những năm gần đây, công tác bảo vệ các loài thủy sản quí hiếm đặc biệt là rùa biển đã được tuyên truyền sâu rộng trong cộng đồng ngư dân. Nhận thức của cộng đồng ven biển tỉnh Bình Định nói chung trong công tác bảo vệ nguồn lợi thủy sản, đặc biệt là bảo tồn rùa biển đã tăng lên rõ rệt.

Rùa biển
• 09:44 23/05/2024

Những ứng dụng của astaxanthin: Sức khỏe và tăng trưởng

Astaxanthin ngày nay rất được chú ý do có nhiều tác dụng sinh lý ở động vật thủy sinh (Lim và cs., 2018; Lu và cs., 2021). Carotenoid có thể thúc đẩy việc sử dụng chất dinh dưỡng hiệu quả, dẫn đến cải thiện hiệu suất tăng trưởng ở nhiều loài thủy sản (Amar và cs., 2001).

Astaxathin
• 19:48 28/05/2024

Cứu hộ rùa biển và các loài thú biển bị đánh bắt ngoài ý muốn

Vừa qua, tại Khu bảo tồn biển Hòn Cau, Tổ chức Bảo tồn thiên nhiên quốc tế ( IUCN) đã phối hợp với Trung tâm Bảo tồn Đa dạng sinh học và Loài nguy cấp (CBES) tổ chức tập huấn hoạt động cứu hộ rùa biển và thú biển bị đánh bắt không chủ đích (bycatch) cho 16 khu bảo tồn biển/vườn quốc gia (KBTB/VQG) và đại diện 28 Chi cục Thủy sản các tỉnh/thành ven biển trên cả nước.

Rùa bị đánh bắt ngoài ý muốn
• 19:48 28/05/2024

Cách sử dụng thuốc tím tắm cho cá trước khi thả

Thuốc tím (KMnO4) là một chất khử trùng phổ biến được sử dụng để tắm cho cá trước khi thả vào bể hoặc hồ mới. Việc này giúp loại bỏ các mầm bệnh trên cá, giảm nguy cơ lây nhiễm bệnh cho cả đàn. Tham khảo bài viết dưới đây để biết được cách sử dụng thuốc tím tắm cho cá trước khi thả nhé!.

Cá nuôi
• 19:48 28/05/2024

Giải thích hiện tượng: Tại sao tôm lại bị cong khi nấu chín?

Tôm là một loại thực phẩm phổ biến và được ưa chuộng trong bữa ăn của nhiều gia đình. Việc nấu tôm đúng cách không chỉ giữ được hương vị thơm ngon mà còn giúp tôm giữ được hình dáng hấp dẫn.

Tôm nấu chín
• 19:48 28/05/2024

Lợn cợn trong đáy ao bạt

Tưởng chừng ở các ao nuôi lót bạt đáy ao thường sẽ rất ít các chất thải lợn cợn, tuy nhiên trên thực tế vì một số nguyên nhân dẫn đến các chất lợn cợn này sẽ hiện hữu trong đáy ao. Chúng không chỉ mang đến nhiều tác hại cho môi nước nước mà còn gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tôm nuôi.

Ao nuôi tôm
• 19:48 28/05/2024
Some text some message..