Thủy sản xuất khẩu vào Hàn Quốc gặp khó vì hàng rào kỹ thuật

Thuế giảm, vẫn khó thâm nhập

Theo các chuyên gia, sự bứt phá về nhập khẩu hàng từ Hàn Quốc xuất phát từ sau khi Hiệp định Thương mại tự do VN - Hàn Quốc (VKFTA) có hiệu lực, các doanh nghiệp (DN) Hàn Quốc đua nhau tăng đầu tư vào VN, thúc đẩy thương mại hai chiều tăng trưởng nhanh chóng. Tuy nhiên, tốc độ tăng xuất khẩu từ phía các DN VN chưa được như kỳ vọng, dẫn đến tình trạng nhập siêu với thị trường này ngày càng tăng cao.

VKFTA chính thức có hiệu lực vào ngày 20.12.2015 với 95,44% số dòng thuế được cắt giảm trong đó có các mặt hàng là thế mạnh xuất khẩu của VN như hàng dệt may, tôm, thủy sản đông lạnh, trái cây nhiệt đới... Đổi lại, VN cam kết cắt giảm thuế quan với 89,15% số dòng thuế, trong đó có các mặt hàng như máy móc, thiết bị, nguyên phụ liệu dệt may, da giày, mỹ phẩm...

Các DN Việt đã kỳ vọng rất nhiều vào chuyện đẩy mạnh xuất khẩu sang Hàn Quốc khi thuế giảm, nhưng thực tế, rào cản về chất lượng và kỹ thuật lại được siết chặt hơn khiến hàng hóa VN khó khăn khi thâm nhập thị trường này.

Đơn cử, mặc dù VN là đối tác ký kết hiệp định thương mại tự do đầu tiên được Hàn Quốc mở cửa thị trường đối với những sản phẩm nhạy cảm như tỏi, gừng, mật ong, khoai lang…, nhưng các hàng rào vệ sinh và kiểm dịch động thực vật (SPS) lại cản chân DN VN. Hay đối với mặt hàng tôm là thế mạnh của VN, trong năm 2016, Hàn Quốc cũng đã bắt đầu tăng cường kiểm tra các lô hàng tôm đông lạnh nhập khẩu từ VN, do phát hiện chỉ tiêu AOZ (thuộc nhóm hóa chất kháng sinh nitrofurans) có trong một số sản phẩm tôm đông lạnh đang được lưu thông trên thị trường này.

Các lô hàng tôm đông lạnh nhập khẩu từ VN vì vậy phải chịu tần suất kiểm tra lên đến 10%. Mới đây, Bộ Thủy sản và Hải dương Hàn Quốc (MOF) cũng đã thông báo sẽ tiến hành kiểm dịch các lô hàng thủy sản nhập khẩu vào nước này, trong đó có mặt hàng tôm mà VN hiện là nhà cung cấp lớn nhất. Theo đó, kể từ ngày 1.4.2017, tất cả thủy sản nuôi và tự nhiên nhập khẩu vào Hàn Quốc đều phải có chứng thư nhập khẩu, do cơ quan thẩm quyền nước xuất khẩu cấp.

Hàn Quốc là thị trường nhập siêu lớn nhất của VN

Việc VKFTA được ký kết, nhập khẩu xăng dầu từ thị trường Hàn Quốc tăng đáng kể do DN được hưởng thuế suất thuế nhập khẩu xăng dầu ưu đãi đặc biệt theo hiệp định này là 10%, thấp hơn mức thuế MFN và mức thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt theo các hiệp định khác nên kim ngạch nhập khẩu xăng dầu từ thị trường Hàn Quốc trong năm 2016 đạt 940 triệu USD, tăng 426% so với năm 2016 và vươn lên trở thành thị trường nhập khẩu xăng dầu lớn thứ 3 của VN. Khối lượng xăng dầu DN VN nhập khẩu từ Hàn Quốc trong giai đoạn từ 1.1 - 30.4 là 986.462 tấn, trị giá hơn 604,8 triệu USD. Nếu so với con số 479.429 tấn của cùng kỳ năm ngoái thì khối lượng nhập khẩu 4 tháng đầu năm nay đã tăng hơn gấp đôi (hơn 105%).

“Vượt” hàng rào kỹ thuật bằng chất lượng

Theo đánh giá của chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong, chỉ có cách duy nhất để đẩy mạnh xuất khẩu vào Hàn Quốc là các DN phải nhanh chóng tiếp cận các hàng rào về chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm, đổi mới công nghệ, đẩy mạnh đầu tư vào kỹ thuật, tuân thủ đúng các quy trình chế biến, sản xuất để vượt qua rào cản SPS, qua đó tận dụng tối đa ưu đãi từ VKFTA.

“Hàn Quốc còn thắt chặt hơn các nước khác bởi các lô hàng không đạt tiêu chuẩn không những bị trả về mà DN còn phải chịu phạt vì vi phạm hợp đồng. Chính vì thế, đảm bảo chất lượng phải được đặt lên hàng đầu”, ông nói và đề xuất.