Trái cây, tôm, cua... thời đại dịch

Tôm, cua thời đại dịch corona

Tiếp xúc với chúng tôi, ông T. - Giám đốc một công ty xuất nhập khẩu thủy sản - buồn bã cho biết, trung bình tháng 1 đầu năm, công ty xuất khẩu tôm sang Trung Quốc đạt 3 - 5 triệu USD, nhưng năm nay doanh số chỉ khoảng 450 ngàn USD...

Trong khi đó, đường biển hoạt động bình thường nhưng khách không chịu nhận hàng vì khi sang đến nơi bán không được, nên hàng trăm tấn tôm của công ty phải tồn kho, khiến giá sụt từng ngày. Nhiều DN xuất nhập khẩu thủy sản và người nuôi trồng mặt hàng này cũng đang trong tình trạng khóc dở mếu dở.

Trước Tết Nguyên đán, tôm thẻ cỡ 60 con/kg giá 125 ngàn đồng, tôm sú loại 20 con/kg khoảng 230 ngàn đồng, nhưng do ảnh hưởng của virus corona, giá tôm tại thị trường Trung Quốc "tuột" không phanh: tôm thẻ 60 con/kg chỉ hơn 85.000 đồng.

"Với giá trên, trừ chi phí thì doanh nghiệp và người nuôi tôm Việt Nam sẽ lỗ nặng", anh D. - một đại lý thu mua tôm ở Bạc Liêu - khẳng định. Thống kê cho thấy, địa bàn Bạc Liêu, Cà Mau được ví như "vương quốc tôm" với nhiều DN xuất khẩu hàng sang Trung Quốc. Thế nhưng do virus corona, các cửa khẩu phải đóng, doanh nghiệp tồn kho lượng lớn tôm nên không thể mua hàng tiếp, vốn "đóng băng", công nhân lao động cầm chừng.

Cùng chung thảm cảnh, cua cũng rớt giá thê thảm. Cua biển - một trong những đặc sản nổi tiếng của các tỉnh Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng - đã được XK sang Trung Quốc. Trước Tết Nguyên đán, giá cua ở Cà Mau liên tục "nhảy múa" với xu hướng tăng. Cua biển Năm Căn (được xem là ngon nhất tại Cà Mau) có thời điểm lên đến 700 - 750 ngàn đồng/kg (loại 1), nhưng khi đại dịch được công bố, giá lại rớt thê thảm.

Ông Huỳnh Hùng Anh, Phó chủ tịch Hội Thủy sản huyện Năm Căn - đơn vị quản lý nhãn hiệu tập thể Cua Năm Căn, cho biết từ sau Tết đến nay giá giảm khoảng 40% do ảnh hưởng bởi virus corona, hàng không xuất được sang Trung Quốc, trong khi thị trường trong nước cũng tiêu thụ chậm, khiến nhiều vựa cua lỗ nặng.

Ông Nguyễn Tiến Hải, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, cho biết: "Ngay đầu năm Canh Tý, tỉnh đối mặt với 2 khó khăn: thứ nhất, hạn mặn bủa vây, nhiều tuyến đường, đặc biệt là đê biển Tây có nguy cơ sạt lở cao, cần sự quan tâm đặc biệt của Chính phủ, các bộ ngành Trung ương; thứ hai, địa phương chịu ảnh hưởng của dịch viêm phổi cấp do virus corona. Tỉnh xác định thủy sản là ngành kinh tế trọng điểm, nhưng thời gian gần đây không ít doanh nghiệp kinh doanh mặt hàng này gặp khó khăn khi xuất khẩu sang Trung Quốc, do bên ấy không thông quan. Tỉnh đề nghị Ngân hàng Nhà nước xem xét hỗ trợ doanh nghiệp và người dân như giảm lãi suất, giãn kỳ hạn cho vay để tạo cơ hội cho người dân sản xuất, doanh nghiệp tiếp tục kinh doanh mua bán, tạo việc làm cho người lao động".

Nông sản chờ giải cứu

Cũng tại thời điểm này, nhiều chủ vườn ở Đồng bằng sông Cửu Long than vắn thở dài bởi trái cây rớt giá thê thảm. Tại huyện Châu Thành - Hậu Giang, nơi người dân khá lên nhờ mít Thái xuất sang Trung Quốc thì nay lâm cảnh ảm đạm. Toàn huyện có gần 5.000 ha trồng mít Thái siêu sớm đang vào mùa thu hoạch nhưng giá rớt thê thảm, thương lái đang thu mua.

Anh Nguyễn Văn Tuấn (ngụ thị trấn Ngã Sáu, huyện Châu Thành) cho biết, giá mít trước Tết 40.000 - 55.000 đồng/kg, nay chỉ còn 10.000 - 15.000 đồng/kg, nhưng Trung Quốc không mua. Ông Mai Văn Khuyên vừa bán cả tấn mít được hơn 3,5 triệu đồng cho biết: "1 tấn mít trước Tết từ 40 - 45 triệu đồng, giờ chỉ còn 4 - 5 triệu, cũng đành chịu".

Theo báo cáo của ngành nông nghiệp, không chỉ mít mà sầu riêng, mãng cầu, chôm chôm, dưa hấu, vú sữa, thanh long cũng đang giảm giá mạnh trong khi thương lái thờ ơ. Ở Phong Điền, TP.Cần Thơ, giá chôm chôm chỉ còn 10.000 đồng/kg, trong khi trước đây 25.000 - 35.000 đồng/kg; giá vú sữa giảm còn 7.000 - 9.000 đồng/kg, nhưng thương lái chẳng đoái hoài.

Thê thảm hơn phải kể đến trái thanh long được trồng nhiều ở các tỉnh Tiền Giang, Long An, Vĩnh Long, Đồng Tháp, trước Tết giá thanh long ruột đỏ từ 30.000 - 35.000 đồng/kg, qua Tết giảm còn 5.000 đồng/kg, thậm chí nhiều kho phải đóng cửa do thương lái không thu mua.

Theo Sở NN&PTNN tỉnh Long An (địa phương có diện tích trồng thanh long lớn nhất miền Tây), hiện sản lượng thanh long tồn kho khoảng 1.900 tấn, dự kiến sản lượng thu hoạch toàn tỉnh (từ 28-1 đến 13-2) khoảng 63.000 tấn. Dịp Tết Nguyên đán, tình hình tiêu thụ thanh long gặp khó khăn do đã đến vụ thu hoạch nhưng thương lái không mua; các kho thu gom, sơ chế, bảo quản... tạm thời đóng cửa.

Ông Nguyễn Quốc Nghiêm, quản lý kho Công ty TNHH nông sản Rạng Đông (huyện Tân Trụ, tỉnh Long An), cho biết, trước Tết, các nhà kho đặt cọc mua thanh long của nông dân từ 30.000 - 32.000 đồng/kg, nhưng do tình trạng tiêu thụ sang Trung Quốc gặp khó khăn nên giá giảm rất nhiều.

"Trong khi đó, nhà vườn yêu cầu phải thu mua đúng với giá ban đầu hoặc chỉ chấp nhận giảm 50%. Tuy nhiên, các nhà kho chỉ hỗ trợ thu mua 5.000 đồng/kg. Với giá này, doanh nghiêp sẽ lỗ, nhưng chúng tôi vẫn chấp nhận lấy hàng về, vì nếu bỏ cọc thì số thanh long nhà vườn sẽ xử lý thế nào. Trong khi kho lạnh của công ty chỉ cấp đông được khoảng 120 tấn trong thời hạn 15 ngày. Sắp tới đây chúng tôi cũng chưa biết giải quyết thế nào, rất mong Nhà nước có biện pháp hỗ trợ cho doanh nghiệp", ông Nghiêm bày tỏ.

Theo Hiệp hội TL tỉnh Bình Thuận, địa phương là nơi có diện tích trồng thanh long lớn nhất Việt Nam với hơn 30.000ha, sản lượng 550.000 tấn/năm và Trung Quốc là thị trường xuất khẩu chính, tiêu thụ 75 - 80% sản lượng. Nhưng do diễn biến phức tạp của dịch, hiện hơn 100 xe container thanh long (mỗi xe 20 tấn) của tỉnh vẫn đang nằm chờ tại các cửa khẩu biên giới với Trung Quốc. Một số cơ sở vẫn mua hàng loại đẹp xuất qua Ấn Độ, Singapore, Malaysia, Canada... với giá 8.000 đồng/ký. Tuy nhiên, lượng hàng qua các nước này không nhiều.